نتایج حاصل از بررسی نرخ انتشار بهنجارشده رشته­ های مختلف نشان داد که میان نرخ انتشار بهنجارشده پژوهشگران ایرانی در بازه زمانی ۱۹۹۱ تا ۲۰۱۱ در رده­های موضوعی مختلف اختلاف معناداری وجود دارد و این اختلاف به رده علوم کشاورزی، بیولوژی و بیوشیمی، شیمی و چندرشته­ای با برخی رده­های دیگر بازمی­گردد، به نحوی که نرخ انتشار بهنجارشده در رده علوم کشاورزی نسبت به رده­های مهندسی، علوم مواد و بیولوژی مولکولی و ژنتیک کمتر بوده، اما نسبت به رده­های موضوعی ریاضیات و چندرشته­ای بیشتر است. نرخ انتشار بهنجارشده در رده موضوعی بیولوژی و بیوشیمی نسبت به رده موضوعی مهندسی کمتر بوده، اما نسبت به رده­های موضوعی ریاضیات و چندرشته­ای بیشتر است. همچنین رده شیمی دارای نرخ انتشار بهنجارشده بیشتری نسبت به رده­های موضوعی پزشکی بالینی، بیولوژی و بیوشیمی، علوم کشاورزی، علوم رایانه، مهندسی، محیط زیست/بوم­شناسی، ایمونولوژی، علوم مواد، ریاضیات، میکروبیولوژی، بیولوژی مولکولی و ژنتیک، چندرشته­ای، علوم اعصاب و رفتار، داروشناسی، فیزیک و علوم گیاهان و جانوران است. علاوه بر این، نرخ انتشار بهنجارشده چندرشته­ای از رده­های پزشکی بالینی، علوم رایانه، مهندسی، محیط زیست/بوم­شناسی، علوم مواد، ریاضیات، میکروبیولوژی، بیولوژی مولکولی و ژنتیک، داروشناسی، فیزیک و علوم گیاهان و جانوران کمتر است (جدول ۴-۱۸، ۴-۱۹) .
نتایج حاصل از بررسی نرخ انتشار بهنجارشده گروه ­های آموزشی مختلف نیز نشان داد که میان نرخ انتشار بهنجارشده پژوهشگران ایرانی در گروه ­های آموزشی مختلف اختلاف معناداری وجود دارد و این اختلاف به تفاوت نرخ انتشار بهنجارشده گروه آموزشی شیمی بازمی­گردد به نحوی که نرخ انتشار بهنجارشده گروه آموزشی شیمی به طور معناداری نسبت به گروه آموزشی بیوشیمی، مهندسی برق، مهندسی آب، ریاضیات، جراحی اعصاب، شیمی دارویی و فیزیک بیشتر است (جدول ۴-۲۰، ۴-۲۱) . همان­طور که مشاهده می­ شود در هر دو نوع رده­بندی رشته شیمی مشترک بوده است و باعث اختلاف نرخ انتشار بهنجار شده در رشته­ های مختلف گردیده است. همانطور که پیش­تر ذکر شد، هیچ­گونه پژوهشی پیرامون شاخص طول فعالیت علمی انجام نشده است تا یافته­های حاصل از پژوهش تبیین گردد. از این رو، تکرار این پژوهش در جوامع علمی دیگر، به ویژه کشورهایی که به لحاظ توسعه علمی در سطح ایران قرار دارند، جهت مقایسه ایران با هنجارهای جهانی یا ملی دیگر کشورها و همچنین تعیین جایگاه ایران ضروری است.
مقایسه نتایج حاصل از بررسی سرانه انتشار، نرخ انتشار و نرخ انتشار بهنجارشده نشان داد که در هر سه شاخص، همچنان رشته شیمی با برخی از رشته­ های دیگر متفاوت است. به عبارت دیگر تفاوت رشته شیمی با دیگر رشته­ها نه تنها ناشی از شمار پژوهشگران، بلکه ناشی از طول حیات علمی یا طول فعالیت علمی هم نیست. همان­گونه که پیش­تر ذکر شد، این یافته می ­تواند دلالت بر دو واقعیت داشته باشد: نخست فعال­تر بودن پژوهشگران این حوزه و همچنین برخورداری از پایداری و الگوی باثبات در انتشار و همچنین برخورداری از سرشت پژوهشی متفاوت.
صرف نظر از رشته شیمی، پس از بهنجار کردن سطح تولید علمی بر پایه طول فعالیت علمی، شمار رده­های دارای اختلاف کمتر شد. این مقایسه نشان از آن دارد که الگوهای متفاوت تولید، علاوه بر طول حیات علمی و سرانه انتشار، اختلاف میان رده­های مختلف را ایجاد کرده ­اند. به عبارت دیگر، توجه به طول فعالیت علمی علاوه بر طول حیات علمی و سرانه انتشار، تصویر جامع­تری از تفاوت میان رشته­ها نشان می­دهد.

۵-۸- پرسش فرعی پژوهش: رتبه ­بندی پژوهشگران ایرانی بر اساس نرخ انتشار در بازه زمانی ۱۹۹۱ - ۲۰۱۲ چگونه است؟

نتایج نشان داد که بیشترین میزان نرخ انتشار در نزد پژوهشگران ایرانی مورد بررسی به موسوی­موحدی تعلق دارد. بعد از وی، به ترتیب زرین­دست، فیروزآبادی، ایران­پور، تنگستانی­نژاد، انصافی، شرقی جایگاه­های دوم تا ششم را به خود اختصاص داده­اند. همچنین صفوی، کاوه و ملک­زاده رتبه ­های هفتم تا نهم را کسب کرده ­اند. بررسی برترین پژوهشگران به لحاظ نرخ انتشار نشان داد که همگی آنان در بازه زمانی ۲۱ ساله مورد بررسی فعال بوده ­اند. بدین معنا که در سال ۱۹۹۱ در عرصه فعالیت علمی حضور داشته اند و آخرین سال فعالیت علمی آنان نیز سال ۲۰۱۱ بوده است.
همچنین در بین پژوهشگران مورد بررسی، پورآذرنگ، فخرطباطبایی، آقاگل­زاده، احمدی، حاج­رسولیها، حدادیان، برهانی­داریانی، پورمحمودیان، نقشینه و تبریزچی، به ترتیب رتبه ­های پایین نرخ انتشار را داشته اند (جدول ۴-۲۲) . لازم به ذکر است که بیشینه این پژوهشگران (۶ تن) دارای طول حیات علمی ۲۱ سال بوده ­اند و برخی مانند احمدی، پورآذرنگ، برهانی داریانی و نقشینه دارای طول حیات علمی کمتری بوده ­اند. به عبارت دیگر پژوهشگران با طول حیات علمی ۲۱ ساله که تقریبا کل حیات علمی آن­ها در این سال­ها منعکس گردیده است، هم دارای بیشترین تعداد انتشار علمی (۲۷۰ انتشار علمی) و هم دارای کمترین تعداد انتشار علمی (۲ انتشار) در میان سایر پژوهشگران بوده ­اند. اکثر پژوهشگران با رتبه ­های فروتر نرخ انتشار، پژوهشگرانی بوده ­اند که طول حیات علمی زیاد اما تعداد انتشارات علمی کمی داشته اند.
همان­گونه که از یافته­های پژوهشی در باره تأثیر طول حیات علمی انتظار می­رود، در رتبه ­بندی پژوهشگران مورد بررسی، گاهی پژوهشگری با تعداد بیشتر انتشار علمی، در جایگاه پایین­تری نسبت به پژوهشگری با تعداد انتشار علمی کمتر قرار دارد، زیرا طول حیات علمی پژوهشگر نخست از طول حیات علمی پژوهشگر دوم بیشتر است (جدول ۸ پیوست) .

۵-۹- پرسش فرعی پژوهش: رتبه ­بندی پژوهشگران ایرانی بر اساس نرخ انتشار بهنجارشده در بازه زمانی ۱۹۹۱ - ۲۰۱۲ چگونه است؟

نتایج نشان داد که بیشترین میزان نرخ انتشار بهنجارشده در میان پژوهشگران ایرانی مورد بررسی به زرین­دست اختصاص دارد. بعد از وی، به ترتیب موسوی­موحدی، فیروزآبادی، ایران­پور، انصافی، تنگستانی­نژاد، شرقی در جایگاه­های دوم تا هفتم قرار دارند. صفوی، کاوه و افخمی رتبه ­های هشتم تا دهم را به لحاظ نرخ انتشار بهنجارشده به خود اختصاص داده­اند.
یافته­ ها نشان دادند در بین پژوهشگران ایرانی، فخرطباطبایی، کیایی، فرهودی، آقاگل­زاده، حاج­رسولیها، حدادیان، برهانی­داریانی، پورمحمودیان، نقشینه و تبریزچی به ترتیب رتبه ­های پایین نرخ انتشار بهنجارشده را داشته اند (جدول ۴-۲۳) .
مقایسه برترین و فروترین پژوهشگران به لحاظ نرخ انتشار و نرخ انتشار بهنجارشده نشان داد که پژوهشگران برتر در نرخ انتشار بهنجارشده، تقریباً همان پژوهشگران برتر در نرخ انتشار هستند. البته به لحاظ رتبه ­بندی آنان، تفاوت­هایی وجود دارد. همچنین، تصویری که پژوهشگران ایرانی با کمترین نرخ انتشار بهنجارشده نشان می­ دهند با تصویری که پژوهشگران ایرانی با کمترین نرخ انتشار نشان می­ دهند، متفاوت است. زیرا در این رتبه ­بندی علاوه بر طول حیات علمی پژوهشگر، طول فعالیت علمی و یا به عبارتی سال­های رکود وی نیز لحاظ می­گردد.

۵-۱۰- نتیجه ­گیری

سیاستگذاران علم، به منظور تصمیم ­گیری برای چگونگی توزیع امتیازها و پاداش­ها از جمله اعتبارات پژوهشی، ارتقای رتبه، استخدام و … به ارزیابی پژوهشگران دست می­زنند. هر شاخص ارزیابی با توجه به نقاط قوت و ضعف خاص خود، می ­تواند بخشی از واقعیت را منعکس سازد. از این رو، سیاستگذاران به دنبال شاخص یا مجموعه ­ای از شاخص ­ها هستند که بتوانند تصویری دقیق­تر و واقع­بینانه­تر از واقعیت پژوهشی را منعکس سازد. نتایج حاصل از پژوهش حاضر نشان داد که توجه به مؤلفه شمار انتشارات علمی، تصویری جامع از واقعیت پژوهشی را منعکس نساخته و توجه به شاخص­ های دیگری همچون نرخ انتشار و نرخ انتشار بهنجارشده که علاوه بر شمار انتشارات به شاخص طول حیات علمی و طول فعالیت علمی پژوهشگران نیز توجه نموده است، می ­تواند تصویری دقیق­تر و جامع­تر از بهره­وری علمی پژوهشگران نشان دهد. عدم توجه به این شاخص ­ها، نه تنها مقایسه پژوهشگران در میان رشته­ های مختلف که حتی در درون یک رشته را نیز دچار خطا می­ کند.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

در مقایسه نتایج حاصل از بررسی سرانه انتشار، نرخ انتشار و نرخ انتشار بهنجارشده در رشته­ های مختلف نشان داده شد که با بهنجارسازی شمار انتشارات پژوهشگران با شاخص طول حیات علمی و طول فعالیت علمی، تفاوت میان رشته­ های بسیار کمتری به چشم می­خورد. اما تفاوت میان رشته­ های بیشتری در شاخص نرخ انتشار بهنجارشده نسبت به شاخص نرخ انتشار نشان داده می­ شود که ناشی از لحاظ کردن طول فعالیت علمی – یا به عبارت دیگر، سال­های بدون رکود پژوهشگران - علاوه بر طول حیات علمی آنان است که می ­تواند تصویری دقیق­تر و جامع­تر از تفاوت میان پژوهشگران در رشته­ های مختلف نشان دهد.
با این حال، پژوهشگران رشته شیمی حتی با بهنجارسازی تولیدات علمی آنان با طول حیات علمی در گام اول و با طول فعالیت علمی در گام دوم، باز هم با بسیاری از رشته­ها تفاوت نشان می­ دهند. بنابراین تفاوت رشته شیمی با بسیاری دیگر از رشته­ها ناشی از طول حیات علمی و طول فعالیت علمی نیست. این یافته را می­توان به فعال­تر بودن پژوهشگران رشته شیمی و یا ماهیت متفاوت این رشته نسبت داد. بنابراین لازم است ارزیابی پژوهشگران متناسب با ماهیت رشته و ظرفیت­های پژوهشی که در اختیار آنان قرار می­گیرد، باشد.

۵-۱۱- پیشنهادهای کاربردی

با توجه به نتایج به دست آمده از پژوهش و در راستای ارتقای روش‌های ارزیابی پژوهشگران پیشنهادهای زیر ارائه می­ شود.
از آنجایی که مؤلفه شمار انتشارات به تنهایی نمی­تواند تصویری دقیق از چگونگی تولید علم پژوهشگران را به نمایش بگذارد، در ارزیابی­های علم­سنجی بایستی به عامل زمان (طول حیات علمی و طول فعالیت علمی) توجه گردد.
در ارزیابی و مقایسه پژوهشگران، تفاوت میان رشته­ها و حوزه ­های تخصصی آنان مد نظر قرار گیرد.
از آنجا که حتی با لحاظ شاخص­ های مطلق طول حیات علمی و طول فعالیت علمی در ارزیابی پژوهشگران، رشته شیمی همچنان با بسیاری دیگر از رشته­ها تفاوت نشان می­دهد، لازم است در مقایسه­ میان پژوهشگران ­رشته­­های مختلف به تفاوت در ماهیت رشته شیمی با بسیاری دیگر از رشته­ها و یا فعال­تر بودن پژوهشگران این رشته نسبت به دیگر رشته­ها توجه گردد.
در ارزیابی­ها و مقایسه­های جمعی برای مثال بین دانشگاه­ها، تیم­های پژوهشی و رشته­ های مختلف به شمار پژوهشگران و به عبارتی شاخص سرانه انتشار توجه گردد.

۵-۱۲- پیشنهادهایی برای پژوهش­های آینده

در راستای تکمیل پژوهش حاضر به نظر می­رسد که انجام پژوهش­های زیر بتواند مفید باشد.
مقایسه بهره­وری علمی پژوهشگران ایرانی در دانشگاه­ های مختلف بر اساس شاخص­ های سرانه انتشار و نرخ انتشار انجام گیرد.
از آنجا که به منظور مقایسه میانگین طول حیات علمی گروه ­های آموزشی مختلف ۲۳ گروه آموزشی به دلیل دارا بودن تنها یک پژوهشگر حذف شدند، پیشنهاد می­ شود پژوهشی ویژه به هدف بررسی طول حیات علمی این گروه ­های آموزشی صورت گیرد.
به منظور آگاهی از نقش و میزان تاثیر الگوی منظم و یکنواخت تولید علم در برخی از رشته­ها نیاز به پژوهش­های دامنه­دار بیشتری درباره ویژگی­های اعضای هیات علمی و رفتارهای پژوهشی آنان وجود دارد.
به منظور آگاهی از نقش و میزان تاثیر مدت زمان لازم برای به ثمر نشستن پژوهش در هر حوزه موضوعی، نیاز به پژوهش­های بیشتری درباره سرشت هر رشته و ویژگی­های پژوهشی آن­ها وجود دارد.
با توجه به آن که نتایج حاصل مختص به جامعه پژوهشگران ایرانی بوده است، لازم است پژوهش­هایی تطبیقی جهت تعیین هنجارهای جوامع علمی و همچنین مقایسه جایگاه پژوهشگران ایرانی با آن­ها صورت گیرد.
با توجه به تفاوت ماهیت رشته شیمی با برخی دیگر از رشته‌ها، و یا فعال‌تر بودن پژوهشگران این رشته نسبت به برخی دیگر از رشته‌ها لازم است سهم هر یک از این دو عامل در تولیدات علمی رشته شیمی مشخص گردد.

فهرست منابع

منابع فارسی

اعظمی، محمد (۱۳۸۹). “بررسی میزان و عوامل موثر بر تولید علم در میان اعضای هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمان طی سال­های ۲۰۰۷-۲۰۰۰". فصلنامه کتابداری و اطلاع­رسانی، ۱۳(۳): ۲۲۵-۲۴۲٫
بینش، مژگان و مقصودی، رویا (۱۳۸۷). “بررسی وضعیت انتشارت علمی دانشگاه­ های ایران طی سال­های ۲۰۰۲- ۲۰۰۶ ( بر اساس پایگاه Web of Science)". کتابداری، ۴۲ (۴۷): ۱۳۹- ۱۵۴٫
حجازی، یوسف؛ بهروان، ژاله (۱۳۸۸). “بررسی رابطه بین عوامل فردی و سازمانی با بهره­وری پژوهشی اعضای هیات علمی کشاورزی: مورد مطالعه دانشکده­ های کشاورزی استان تهران". علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، ۵ (۱): ۴۷-۶۰٫
حیدری، غلام­رضا (۱۳۸۹). معرفت­شناسی علم­سنجی. شیراز: نوید شیراز: ۳۰٫
دیانی، محمدحسین (۱۳۷۶). مجموعه­سازی و فراهم­آوری در کتابخانه ­ها. اهواز: دانشگاه شهید چمران : ۱۶۷-۱۶۹٫
دیدگاه، فرشته (۱۳۸۸). “مطالعه الگوهای مشارکت علمی پژوهشگران بین ­المللی نمایه استنادی علوم طی سال­های ۱۹۹۸- ۲۰۰۷". پایان نامه کارشناسی­ارشد کتابداری و اطلاع­رسانی، دانشکده علوم تربیتی و روان­شناسی، دانشگاه شیراز.
دیوداتو، ویرجیل پاسکوئاله (۱۳۹۱). دانشنامه علم­سنجی. ترجمه غلامرضا حیدری، روح­اله خادمی. تهران: کتابدار.
رحمانی، مژده (۱۳۸۵). ” ارزیابی عملکرد موسسات پژوهشی وزارت علوم تحقیقات و فناوری در سال ۱۳۸۳". رهیافت، ۳۸: ۵۱- ۵۷٫
ستوده، هاجر (۱۳۸۶). تأثیر دسترسی آزاد به تولیدات علمی کشورهای جهان بر عملکرد استنادی آنها در سال های ۲۰۰۱- ۲۰۰۳٫ پایان نامه دکتری، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تهران.
ستوده، هاجر (۱۳۸۹). ” گذاری بر ضریب تاثیر مجلات و دلایل ناکارآمدی آن بر ارزیابی پژوهش در رشته­ های مختلف". رهیافت، ۱۴۷: ۳۳-۴۴٫
سهیلی، فرامرز؛ دانش، فرشید؛ مصری­نژاد، فائزه، و همکاران (۱۳۹۰). “قانون باروری پدیدآور در مورد تولیدات علمی محققان دانشگاه علوم پزشکی اصفهان بر اساس پایگاه"web of science. مدیریت اطلاعات سلامت، ۸(۶): ۷۶۶-۷۷۳٫
صبوری، علی­اکبر (۱۳۸۱). “بررسی کارنامه پژوهشی ایران در سال ۲۰۰۲ میلادی". رهیافت، (۲۸): ۸۷٫
صبوری، علی­اکبر (۱۳۸۲). “مروری بر تولید علم در سال ۲۰۰۳". رهیافت، ۳۱: ۲۱- ۲۳٫

۱-۳-۲-۳ متراکم سازی مکانیکی بخار آب (MVC)
این روش نمک­زدایی یکی از روش­های تک مرحله­ ای آب شیرین­کنی گرمایی- مکانیکی می­باشد. در این روش، آبشور مقداری گرما داده می­ شود سپس بر روی لوله­های سلول اسپری شده و مقداری از آن تبخیر می­ شود. بخار حاصل بوسیله­ی لوله­های مکش از سلول تخلیه شده و جهت متراکم سازی وارد کمپرسور می­ شود.
۱-۳-۲-۴ تبخیر ناگهانی چند مرحله­ ای (MSF)

شکل ۱-۱۷: شماتیک یک واحد MSF
این روش نمک­زدایی یکی از روش­های گرمایی است که شامل مراحل تقطیر و میعان می­باشد. در مرحله گرم کردن، بخار موجود با دادن گرمای خود به آب شور میعان می­یابد سپس آب دریای گرم شده وارد مرحله اول می­ شود (که دارای فشار پایین است). ورود ناگهانی آب داغ به اتاقکی با فشار کم، باعث جوشیدن بسیار سریع آن می­ شود. این فرایند چندین مرحله ادامه می یابد و نهایتاً بخار ایجاد شده متراکم و به آب تبدیل می­ شود.
۱-۳-۲-۵ تقطیر چند مرحله ای چگالش- گرمایی بخار(MED-TVC)
این روش بر اساس تبخیر و میعان آب دریا در خلاء که در درون سلول­ها گنجانده شده، طراحی گردیده است. آب دریا بر غشای نازک لوله­هایی که در سلول نصب شده است اسپری می­ شود و به وسیله گرمای حاصل از جریان بخار آب درون لوله­ها تبخیر می­گردد. نهایتاً بخشی از بخار آب تولید شده در مرحله ی آخر بعد از اختلاط با بخار انگیخته به لوله مرحله ی اول باز می­گردد و بخش دیگر وارد کندانسور شده و به آب تبدیل می­ شود.
جدول ۱-۱: بازه­ی فشار و دمای استفاده از انواع آب شیرین­کن­ها

۱-۳-۳ ارزیابی معیارها
۱-۳-۳-۱ مقدار انرژی مورد نیاز
بدیهی است در پروژه ­هایی مانند آب شیرین­کنی که نیاز بسیار بالایی به انرژی دارند باید میزان انرژی مورد نیاز پروژه سنجیده شود و در صورت وجود زیر ساخت اقدام به ساخت پروژه گردد. در غیر این صورت اقدام به ایجاد زیرساخت­های مورد نیاز گردد تا پروژه به دلیل کمبود منابع انرژی به چالش کشیده نشود.
۱-۳-۳-۲ هزینه تولید
یکی از مهمترین ویژگی­ها برای یک پروژه هزینه تولید کالا و میزان سودآوری آن است که در صورت عدم تامین سودآوری، پروژه به تعطیلی کشیده می­ شود و یا اصلاً سرمایه گذاری برای آن پیدا نشده و پروژه عملی نمی­گردد. از سوی دیگر میزان سرمایه­گزاری به دلیل برآورد میزان سود و زمان بازگشت بسیار مهم است.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۱-۳-۳-۳ محیط زیست
محیط زیست از مهمترین عواملی است که به دلیل توجه کم به آن، خسارات جبران ناپذیر پدیدار شده است. که امروزه بیش از بیش به عنوان خطری برای سلامتی انسان مطرح می­ شود تا حدی که در شهرهای صنعتی ایران این مشکل رفته رفته به بحران تبدیل می­ شود.
۱-۳-۳-۴ کدورت آب تولیدی
از ابتدایی­ترین عوامل در تعیین کیفیت آب است. کدورت در آب عموماً توسط مواد معلّقی مثل خاک و گل ولای، مواد آلی و معدنی ریز، ترکیبات آلی رنگی محلول و پلانکتون­ها و سایر میکرو اورگانیسم­ها ایجاد می­ شود.
۱-۳-۳-۵ نگهداری
یکی از مهمترین عوامل یک پروژه زمان­های تعمیر یا تعویض یا پاک­سازی قطعات آن است به­ ویژه در پروژه­ های حساس که تعطیلی آن موجب بروز مشکلات عدیده برای مشترکان می­گردد. از سوی دیگر نگهداری تاثیر مستقیمی بر سودآوری پروژه دارد.
۱-۳-۴ مبدل نمک زدای حرارتی چند مرحله­ ای MED_TVC:
در شکل (۱-۱۸) یک مبدل نمک­زدای چند مرحله­ ای نشان داده شده است. بخار اشباع ترک کننده مبدل بازیاب حرارت به سمت مبدل نمک زدا (MED) می­رود که در آن، پس از تبخیر آب دریا در افکت اول، کندانس شده و به بویلر بازیاب برمی­گردد. آب دریا در این مبدل پس از ورود به کندانسور نهایی و افزایش دما، به دو بخش تقسیم می­ شود. قسمتی از آن برای حذف گرمای اضافی موجود در سیستم (و صرفاً برای تبدیل کامل بخار اشباع به مایع اشباع) است و به دریا باز می­گردد که آب خنک نامیده می­ شود. قسمت دیگر نیز که آب تغذیه نام دارد به طور موازی وارد همه افکت­ها می­ شود.
پس از تبخیر، آب تغذیه­ی خود به دو بخش جدا تقسیم می­ شود. بخش اول بخار فاقد املاح است که پس از تبخیر و تقطیر به آب خالص بدون یون (آب دمین) تبدیل شده و به عنوان محصول نهایی وارد واحد تولید آب معدنی می­ شود. بخش دیگر نیز پسماند یا آب شور است که دوباره به دریا باز می­گردد. آب دمین به هیچ عنوان قابل شرب نیست و آشامیدن چند قطره از آن موجب مرگ انسان می­گردد؛ لذا آب محصول MED باید در واحد دیگری با افزودن مواد معدنی به آب آشامیدنی تبدیل شود. این کار در واحد معدنی سازی انجام می­گردد.
در حالت کلی، این مبدل از قسمت­ های مختلف شامل اواپراتور، رطوبت­گیر، نازل اسپری آب دریا، محفظه­های تبخیر ناگهانی، خطوط لوله و … تشکیل شده است. کمپرسورهای حرارتی بخار انواع مختلفی اعم از مکانیکی و حرارتی دارند. در پایان نامه صرفا نوع حرارتی آن بررسی شده است.
در اینجا ما ابتدا سه نوع آرایش مختلف را برای نمک­زدای چند مرحله­ ای حرارتی (TVC-MED) معرفی می­کنیم. سپس از بین آن­ها، نوع موازی-متقاطع را در فصل دوم مورد بررسی قرار داده و روابط مدل­سازی آنها را بیان می­کنیم.

شکل ۱-۱۸: شماتیک یک واحد MED-TVC
۱-۳-۴-۱ آرایش تغذیه­ی پیشرو^[۱]
این آرایش در شکل (۱-۱۹) نشان داده شده است.

شکل ۱-۱۹: شماتیک یک واحد آب شیرین­کن MED-TVC پیشرو (MED-TVC-F)
همانطور که در شکل نیز مشخص است، در این آرایش، پش از اختلاط بخار احیا با قسمتی از بخار اشباع خارج شده از افکت آخر در کمپرسور حرارتی بخار، این بخار وارد افکت اول می­ شود. آب اسپری شده از سمت دریا نیز با عبور از کندانسور روی لوله­های اواپراتور افکت اول پاشیده می­ شود. بخشی از آن بخار شده و به افکت بعد رفته و به عنوان سیال گرم وارد لوله­های مرحله­ بعد می­ شود. بخش دیگر نیز به عنوان آب شور وارد مرحله­ بعد می­ شود تا دوباره روی لوله­های اسپری شود و آب شیرین­ از آن به دست آید. به این ترتیب با این آرایش فقط در یک مرحله کل آب دریا اسپری می­ شود و آب شور در هر مرحله شورتر و شورتر می­گردد. آب شیرین نیز از مرحله­ دوم به بعد پس از میعان بخار اشباع حاصل از مرحله­ (i-1) در لوله­های مرحله­ (i) از لوله­ها خارج شده و وارد محافظ تبخیر ناگهانی^[۲] می­ شود. کار محافظ تبخیر ناگهانی جداسازی بخار اشباع موجود در آب شیرین و باز گرداندن آنها به چرخه­ی شیرین­سازی آب می­باشد.
۱-۳-۴-۲ آرایش تغذیه­ی موازی^[۳]
این آرایش در شکل (۱-۲۰) نمایش داده شده است:

شکل ۱-۲۰: شماتیک یک واحد آب شیرین­کن MED-TVC موازی (MED-TVC-P)
در این آرایش، پس از اختلاط بخار احیا با قسمتی از بخار اشباع خارج شده از افکت آخر در کمپرسور حرارتی بخار، این بخار وارد افکت اول می­ شود. آب سپری شده از سمت دریا هم با عبور از کندانسور روی لوله­های همه اواپراتورها پاشیده می­ شود. بخشی از آن بخار شده و به افکت بعد رفته و به عنوان سیال گرم وارد لوله­های مرحله بعد می­ شود. بخش دیگر یعنی آب­های شور تبخیر نشده از زیر هر کدام از افکت­ها خارج شده و ازطریق یک خط لوله به هم متصل­اند و در نهایت به دریا باز می­گردند. آب شیرین پس از میعان بخار اشباع حاصل از مرحله­ (i-1) در لوله­های مرحله­ (i) از لوله ها خراج شده و وارد محفظه­های تبخیر ناگهانی می­ شود. کار محافظ تبخیر ناگهانی در این آرایش آن است که در صورت وجود بخار در آب شیرین اشباع خروجی از لوله­ها، آن را از آب جداکرده و همراه با بخار اشباع حاصل از پاشش آب دریا روی لوله­های اواپراتور وارد لوله­های افکت بعد کند.
۱-۳-۴-۳ آرایش تغذیه­ی موازی - متقاطع^[۴]:
تفات این آرایش (MED-TVC-PC) با نوع موازی (MED-TVC-P) در آن است که، آب شوری که مرحله­ iام را ترک می­ کند وارد استخر آب شور مرحله­ i+1 ام می­ شود. با این روش، محصول آب شیرین و بازدهی حرارتی افزایش می­یابد. این بخار با بخار تشکیل شده به کمک گرمای اواپراتور همراه شده و به لوله­های مرحله­ بعد وارد می­ شود. در سایر موارد آرایش موازی - متقاطع مشابه آرایش موازی است. شکل (۱-۲۱) نمونه ­ای از این آرایش را نشان می­دهد.

شکل ۱-۲۱: شماتیک یک واحد آب شیرین­کن MED-TVC موازی - متقاطع (MED-TVC-PC)
فصل۲
روابط مربوط به بویلرهای بازیاب و آب شیرین­کن های MED-TVC و تشریح الگوریتم ژنتیک

۲-۱ مقدمه
استقبال گسترده از سیکل­های ترکیب موجب شده تا استفاده از بویلرهای بازیاب حرارت گسترش یابد و با توجه به کمبود آب در کشورمان استفاده از آب شیرین­کن ها در ایران می ­تواند درآینده سهم مهمی را در تولید آب شرب داشته باشد. با توجه به اینکه یکی از بهترین روش­های تولید آب شیرین استفاده از روش­های شیرین­سازی آب به روش تبخیر و تقطیر می­باشد و همچنین وجود مبنع حرارتی بزرگی به نام کندانسور سیکل بخار که در صورت عدم استفاده این حرارت به صورت اتلاف انرژی از بین خواهد رفت استفاده از آب شیرین کن های تبخیر تقطیری در سیکل بخار نیروگاه سیکل ترکیبی می ­تواند موجب افزایش بازده در این سیکل ها گردد.
در این فصل به بررسی روابط و طریقه­ی مدل­سازی ریاضی بویلر بازیاب حرارت و آب­شیرین­کن MED-TVC پرداخته می­ شود. همچنین الگوریتم ژنتیک را که در این مدل­سازی از آن بهره گرفته شده، تشریح می­گردد. همچنین با توجه به استفاده­ی روابط بخار و آب و همچینی گازهای حاصل از احتراق در برنامه­ی کد نویسی شده نیاز به محاسبه­ی خواص ترمودینامیکی آن­ها می­باشد که در این فصل استانداردها و چگونگی محاسبه­ی این خواص معرفی شده است.
۲-۲ روابط مهم در طراحی بویلرهای بازیاب حرارت
در این بخش به بررسی روابط ترمودینامیکی مهم در طراحی بویلر بازیاب حرارت پرداخته می­ شود. برای این منظور ابتدا پارامترهای مهم در طراحی بویلر بازیاب حرارت معرفی شده و پس از آن روابط محاسبه دبی، توان تولیدی توربین بخار و توان مصرفی پمپ­ها ارائه می­گردد.
در بخش بعد نیز روابط محاسبه دبی آب شیرین تولیدی در آب­شیرین­کن MED-TVC-PC که در این پایان نامه مورد استفاده قرار گرفته است بررسی خواهد شد.
۲-۲-۱ پارامترهای مهم در طراحی بویلر بازیاب حرارت
طراحی بویلرهای بازیاب حرارت، قسمت مهمی از طراحی نیروگاه­های سیکل ترکیبی را شامل می­ شود. چرا که در یک نیروگاه سیکل ترکیبی، درصد عمده­ای از توان خروجی نیروگاه، بوسیله سیکل بخار به دست می ­آید که عمده­ی بخار مورد نیاز آن، بوسیله­ی بویلر بازیاب حرارت تأمین می­ شود. از طرف دیگر معمولاً واحدهای بخار و یا گاز یک نیروگاه سیکل ترکیبی، از قبل طراحی و ساخته شده هستند، علاوه بر این تجهیزات مورد استفاده در آن­ها مانند کمپرسورها، توربین­های گازی، پمپ­ها و … تجهیزات استاندارد شده­ای می­باشند که براساس ظرفیت مورد نیاز انتخاب می­گردند. این در حالی است که بویلرهای بازیاب حرارت بایستی بر اساس پارامترهای گازهای داغ خروجی از توربین گاز نظیر دما، دبی بخار و آنالیز دود و یا بر اساس ظرفیت توربین بخار طراحی و ساخته شوند.
در ادامه، تأثیر اختلاف دمای بین جریان­های گاز و بخار در مبدل­های حرارتی مولد بخار و اکونومایزر بویلر بازیاب حرارت که نقش بسیار مهمی در میزان هزینه­ها و کارایی آن دارند مورد بررسی قرار می­گیرد.
۲-۲-۱-۱ اختلاف دمای نهایی
اختلاف دمای بین گازهای داغ ورودی و بویلر بازیاب حرارت و بخار مافوق گرم خروجی از مافوق گرم­کن را اختلاف دمای نهایی (انتهایی) می­گویند و برابر است با:
(۲-۱)
در حقیقت می­توان اختلاف دمای نهایی را به عنوان درجه­ مافوق گرم شدن بخار دانست.

وَ الْمالُ طَیْفٌ وَ لکِنْ

حَوْلَ اللِّئامِ یَحُومُ

ترجمه: «این روزگار گجسته و شوم است، همچنان که آن را می‌بینی ستمگر است. بی‌خردی در آن خوشایند و خِرَد ننگ و نکوهش است. دارایی [در آن به مانندِ] رؤیایی [نادیرپای و زود گذر] است و لیکن [همواره] پیرامون فرومایگان می‌گردد.»
بدیهی است که این مقامه شرح حالی است راجع به این فرقه ساسانی و توصیفی است از برخی از شیوه‌های نیرنگ‌هایشان. در این مقامه می‌بینیم که ابوالفتح اسکندری قهرمان مقامات، یک ساسانی بزرگ است و او در بیشتر مقامه‌ها اینچنین است یعنی ادیبی با سماجت در گدایی و بزرگ.
هیچ پژوهشگری در اینکه این قهرمان، از خیال‌پردازی بدیع‌الزمان است اختلاف نظر ندارد چراکه کسی به نام او پیش از آن وجود نداشته‌است و خودِ او این شخصیت را برای مقاماتش تعیین کرده‌است. و نام او در اکثر مقامه‌ها دیده ‌می‌شود، اینکه می‌گوییم در اکثر آنها بدین جهت است که در مقامههایی همچون مقامه «غَیلانیه» و «بغدادیه» نامی از او به میان نیامده‌است. در بعضی مقامهها نیز مانند مقامه «اِبلیسیه» تنها در اواخر آن نام او ذکرشده‌است ولی عموماً نام او از همان ابتدای کار در مقامهها دیده‌ می‌شود.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

همانطوری که شخصیت ابوالفتح، قهرمان مقامات بصورت خیالی است، شخصیت راوی آن یعنی عیسی‌بن هشام هم خیالی می‌باشد. زیرا هر دوی اینها ساخته و پرداخته ذهن بدیع‌الزمان است. او هر مقامه را به این شکلِ ثابت و تکراری آغازمی‌‌کند: «عیسی بن هاشم چنین روایت می‌کند که» و این مطلب به شکلی قاطع و آشکار نشان می‌دهد که او وقتی که تصمیم به تألیف مقامات گرفته‌است در ذهنش چنین بوده‌ که از روش راویان تقلیدکند، به عبارت دیگر و دقیق‌تر در ذهنش این بوده که از روش ابن دُرید در سخنان یا احادیث او تقلید کند.
ابن درید احادیث و حکایات خود را همواره با سند آغاز نموده‌است و در متن کتاب حُصری که سابقاً آوردیم اشاراتی دارد به اینکه احادیث ابن درید از ساخته‌های خودِ اوست و معنای آن این است که سندهایی را هم که آورده‌ از پیشنهادات و پرداخته ذهنِ خود اوست. گویا ابن کلبی و دیگران که احادیثِ او به آنها نسبت داده می‌شود چیزی جز یک نماد و سمبُل به روش راویان نیست. ولی در حقیقت هیچ روایت و راوی‌ای وجود ندارد و آن احادیث از آثار و ساخته‌های ابن درید و بافته خیالات اوست. بدیع‌الزمان در این مسأله از او تقلید نموده‌است با این تفاوت که احادیث یا مقاماتِ خود را به شکل سندهای زبانی و تاریخیِ دروغین در یک منبع دروغین و ساختگی نیاورده و ننوشته‌است. بلکه آن را در یک منبع خاص آورده که آن را برای خودش ایجاد و اختراع کرده است.
۳- موضوع
موضوع مقامه در نزد بدیع‌الزمان یک موضوع واحد نیست. موضوع اکثر مقامات حقیقتاً، گدایی و تکدّی است. آنجایی که ابوالفتح اسکندری به شکل یک ادیبِ متکدی، تودۀ مردم را با بیان شیرینش فریفته و مسحور می‌گرداند و با این بیان در خارج ساختن پول و درهم از جیبهایشان نیرنگ‌ و حیله‌گری می‌کند.
او به این شکل و هیئت در شهرهای مختلف دیده‌می‌شود. شاید همین مسأله موجب شده که بدیع‌الزمان، مقامات خود را به نام شهرها و مناطق نام‌گذاری کند که عمده آنها شهرهای فارسی [ایرانی] است. گاهی آن موضوع را رها کرده و مقامه خود را به نام حیوانی که آن را توصیف می‌کند می‌نامد مثل مقامه «أسدیه»، و یا به نام یک وعده غذایی که ابوالفتح سودای خوردن آن را دارد مانند «مَضیریّه» بخاطر نسبت دادن به مَضیره.^[۱۱] گاهی مقامه‌اش را به نام موضوعی که آن را بیان می‌کند می‌‍‌نامد، مانند «وعظیّه»، زیرا این مقامه پیرامون پند و اندرز می‌باشد و «قریضیّه» که پیرامون شعر و شاعری می‌گردد و «ابلیسیّه» که به شیطان مربوط می‌باشد و «مُلوکیّه» بخاطر اینکه به یک پادشاه به نام خلف‌بن‌أحمد مربوط است و مانند آن. این بدین معناست که بدیع‌الزمان در نام‌گذاری مقاماتش، طرح مشخّصی را برای خودش معیّن نکرده و از این روی، موضوعات مقامه‌ها گوناگون گشته است. همانگونه که گفتیم همه آنها درباره گدایی نیست بلکه موضوعات و جهت‌گیری‌های مختلفی دارد که در همه آنها هدف یکی است و آن، ردیف کردن عبارات ادبی زیبا و آراسته شده‌می‌باشد.
گویا شکل روائی و داستانی هدف او نیست و تنها آن را به عنوان رشته و ریسمانی در نظر می‌گیرد که این نقش و نگار از اسلوبهای مُسجع را پیرامون آن ببافد. از این روست که بدیع‌الزمان برای خودش برنامه‌ای آگاهانه و پیش‌بینی شده در آن تعیین نکرده‌است و به همین جهت موضوعات آن مختلف می‌باشد. شاید نخستین چیزی که در این بحث جلب توجه می‌کند، مقامات شش‌گانه‌ای است که برای مدح و تمجید از حاکم سیستان، خلف‌بن‌احمد نگاشته‌است و موضوع آنها را گدایی قرارنداده‌است و تنها قصدش مدح و ستایش او بوده‌است. به عنوان مثال در مقامه «ملوکیه» می‌بینیم که عیسی‌بن‌هشام با ابوالفتح برخوردمی‌کند و درباره بخشنده‌ترین و گرامی‌ترین پادشاهان سئوال می‌کند و عیسی می‌گوید:
«من از پادشاهان شام و بخشندگان آنجا و پادشاهان عراق و بزرگان آن سامان و فرمانروایان پیرامونشان یادکردم. سخن را به پادشاهان مصر رسانیدم. آنچه دیدم گفتم و از بخشندگی‌های پادشاهان یمن و نوازش‌های پادشاهان طائف با او سخن به میان آوردم و با یادکردِ سیف‌الدوله، ستایش همه آنان را به پایان رساندم. آنگاه او چنین سرود:

یا ساریاً بِنُجُومِ اللَّیْلِ یَمْدَحُها

وَلَوْ رَأَی الشَّمْسَ لَمْ یَعْرِفْ لَها خَطَرا

وَ واصِفاً لِلسَّواقِی هَبْکَ لَمْ تَزُرِ الْـ

بَحْرَ المُحیطَ أَلَمْ تَعْرِفْ لَهُ خَبَرا؟

مَنْ أَبْصَرَ الدُّرَّ لَمْ یَعْدِلْ بِهِ حَجَراً

وَ مَنْ رَأَی خَلَفاً لَمْ یَذْکُرِ الْبَشَرا

زُرْهُ تَزُرْ مَلِکاً یُعْطی بِأَرْبَعَهٍ

لَمْ یَحْوِها أَحَدٌ وَ انْظُرْ اِلَیْهِ تَری

أَیّامَهُ غُرَراً وَ وَجْهَهُ قَمَراً

وَ عَزْمَهُ قَدَراً وَ سَیْبَهُ مَطَرا

ما زِلْتُ أَمْدَحُ أَقْواماً أَظُنُّهُمُ

صَفْوَ الزَّمانِ فَکانُوا عِنْدَهُ کَدَرا

که در آن:
عبارتست از تعداد مقطع‏های موجود در داده‏های ترکیبی؛
عبارتست از دورهای زمانی.
بدین منظور ۲ روش وجود دارد:
الف-در روش اول، فرض می‏شود که بین مقطع‏ها هیچ تفاوتی وجود ندارد و لذا همه مقطع‏ها را با هم تخمین می‏زند که این روش به روش تلفیقی^[۸۲]است.
ب- در روش دوم فرض می‏شود که بین مقطع‏ها اختلاف معنی‏داری وجود دارد که این اختلاف‏های معنی‏دار می‏توانند بر شیب و یا عرض از مبدأ تأثیر بگذارند که به این روش، روش تابلویی^[۸۳]گویند.
به منظور اینکه مشخص شود که کدام روش جهت برآورد مناسب است، فرضیه‏ای آزمون می‏شود که در آن فرض می‏شود که کلیه عبارات ثابت برآورد شده با یکدیگر برابر هستند. بدین ترتیب می‏توان مشخص کرد که آیا روش داده‏های تابلویی (پانلی) جهت برآورد مورد نظر کارآمدتر است یا تلفیقی. برای آزمون فرض مورد نظر، آماره ای است که دارای توزیع  با درجه آزادی (N-1,NT-N-K) می‏باشد (مرادی جز، ۱۳۹۱).

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۳-۹-۲- آزمون معنی­دار بودن اثرات فردی لیمر^[۸۴]

در داده‌های ترکیبی لازم است که در ابتدا همگن یا ناهمگن بودن مقاطع (واحدها) مورد آزمون قرار گیرد. منظور از اثرات فردی این است که اثرات مربوط به شرکت‌هامی‌باشد.در صورتی که مقاطع همگن باشند به سادگی می‌توان از روش تلفیقی استفاده نمود، در غیر این صورت استفاده از روش اثرات ثابت ضرورت دارد؛زیر مدل با اثرات ثابت این است که می‌تواند اثراتی را که در هر یک از مؤلفه‌ها متفاوت است ولی در طول زمان تغییر نمی‌کند، نشان دهد. البته پس از تشکیل مدل دیگر نمی‌توان به آن متغیری افزود که در طول زمان تغییر نکند، چرا که با اثرات ثابت موجود هم خطی کامل پیدا خواهد کرد. به عبارت دیگر لازم است که معنی‌داری اثرات ثابت از آماره F لیمر استفاده ‏شود. این آزمون مقایسه بین مجموع مربعات جملات خطا (RSS)^[85] در روش داده ­های تابلویی (پانلی) و داده ­های تلفیقی می­باشد. از آنجا که در روش داده ­های تلفیقی، پارامترهای محدود کننده بیشتری (از قبیل آنکه ضرایب عرض از مبدأ α در طول زمان و در بین داده ­های مقطعی، ثابت در نظر گرفته می­شوند) وجود دارد، لذا انتظار بر این است که روش داده‏های تلفیقی نسبت به داده ­های تابلویی (پانلی)، RSS بیشتری داشته باشد. بنابراین اگر RSS مدل حداقل مربعات معمولی (OLS)^[86]، با اضافه شدن محدودیت­ها به طور معنی­داری افزایش پیدا نکند، بهتر است که این روش استفاده گردد. در غیر این صورت، روش داده ­های تابلویی (پانلی)مناسب‌ترمی‌باشد.
با بهره گرفتن از مجموع مربعات باقیمانده مقید (  )^[۸۷]حاصل از تخمین مدل ترکیبی به دست آمده از OLS و مجموع مربعات باقیمانده غیر مقید (  )^[۸۸] حاصل از تخمین رگرسیون درون گروهی، می‏توان آماره آزمون مناسب در این زمینه را به صورت زیر نوشت:

که در آن:
عبارتست از مجموع مجذورات پسماندهای مقید؛
عبارتست از مجموع مجذورات پسماندهای غیر مقید؛
عبارتست از تعداد متغیرهای توضیحی؛
عبارتست از تعداد مقطع‌ها.
در آزمون  ، فرضیه  یکسان بودن عرض از مبدأها (داده های تلفیقی) در مقابل فرضیه مخالف  ، ناهمسانی عرض از مبدأها (روش داده‏های تابلویی ( پانلی) قرار می‏گیرد؛ لذا می‏توان نوشت:

حداقل یکی از عرض از مبدأها با بقیه متفاوت است :
اگر  محاسبه شده (  ) از  جدول با درجه آزادی‌های  و  بزرگ‌تر باشد، فرضیه  رد شده و استفاده از روش داده‌های تابلویی ( پانلی) بهتر است. در غیر این صورت از روش داده‏های تلفیقی استفاده می­ شود (مرادی جز، ۱۳۹۱).
از آزمون هاسمن برای تصمیم‌گیری در رابطه با بهره گرفتن از اثرات ثابت یا تصادفی استفاده می‌شود. در ادامه ابتدا اثرات ثابت و تصادفی تشریح شده و سپس آزمون هاسمن جهت گزینش بین این دو روش برای افزایش کارایی، تشریح می‌گردد.

۳-۹-۳- مدل­های تابلویی ( پانلی)

۳-۹-۳-۱- روش اثرات ثابت^[۸۹]
روش اثرات ثابت که به مدل (^[۹۰]  ) معروف است این امکان را فراهم می‌کند که ویژگی انفرادی بنگاه‌ها و یا واحدهای انفرادی با یکدیگر متفاوت باشد که این ناهمگونی در اثرات ثابت انفرادی، در عرض از مبدأ واحدها نشان داده می‌شود. بنابراین مدل رگرسیون به صورت زیر خواهد بود:

در رابطه فوق  پارامتر عرض از مبدأ بوده و بیانگر اثرات ثابت یا ویژگی‌های انفرادی در هر یک از واحدهای مقطعی می‌باشد (محمد زاده و همکاران، ۱۳۸۹).

۳-۹-۳-۲- روش اثرات تصادفی^[۹۱]

مدل اثرات تصادفی را می‌توان به منزله مدل رگرسیونی با عرض از مبدأ تصادفی بیان کرد. اگر اثرات انفرادی با تخمین زننده‌ها همبستگی نداشته باشند احتمالاً مناسب‌تر خواهد بود تا از واحدهای مقطعی تصادفی برای بیان عرض از مبدأها استفاده نمود. به ویژه اگر بر این عقیده باشد که واحدهای مقطعی از یک جمعیت نسبتاً زیاد بدست آمده است. بنابراین، در مدل اثرات تصادفی ناهمگنی بین واحدها به صورت یک جز تصادفی در نظر گرفته شده و این مدل به صورت زیر خواهد بود:

طوری که جملات اخلال ترکیب شده عبارتست از:

مشخصه اصلی این جملات خطا در ناهمسانی آن است، به گونه‌ای که (محمد زاده و همکاران، ۱۳۸۹) :

۳-۹-۴- آزمون هاسمن^[۹۲]

آزمون هاسمن برای بررسی وجود همبستگی بین جز خطا  و متغیر های توضیحی در مدل اثرات تصادفی به کار می‌رود که آماره آن دارای توزیع کای- دو با درجه آزادی  (تعداد متغیر های توضیحی) است. به طور کلی، برای انتخاب بین مدل‌های اثرات ثابت و اثرات تصادفی از آزمون هاسمن استفاده می‌شود. این آزمون به صورت زیر است:

که در آن:

به کمک مشتق جزیی معادلات ۴-۳۶ و ۴-۳۷ عناصر ماتریس ژاکوبین یافت می­شوند

(۴-۳۸)

در ادامه به روابط ریاضی تابع هدف و عوامل تاثیرگذار در آن می­پردازیم. هزینه انتظاری نصب و بهره ­برداری خازن­های شبکه و دیسپچ نمودن توان اکتیو و راکتیو ژنراتورهای در قالب فرمول­بندی ذیل قابل بیان است

(۴-۳۹)

در رابطه فوق  احتمال سناریوی  ، متغیر تصادفی قیمت توان اکتیو در سناریوی  در بازه زمانی  ام برنامه­ ریزی در باس  ام، متغیر تصادفی قیمت توان راکتیو در سناریوی  در بازه زمانی  ام برنامه­ ریزی در باس  ام،متغیر تصادفی بار مصرفی اکتیو در سناریوی  در بازه زمانی  ام برنامه­ ریزی در باس  ام، متغیر تصادفی بار مصرفی راکتیو در سناریوی  در بازه زمانی  ام برنامه­ ریزی در باس  ام می­باشد.  نیز هزینه نصب و بهره ­برداری خازن در بازه زمانی بهره ­برداری  ام می­باشد.
در این مطالعه، سنجش ریسک به صورت ارزش در معرض ریسک مشروط با سطح اطمینان  به صورت () لحاظ شده است. برای یک تابع توزیع، () به صورت تقریبی، نمایانگر هزینه انتظاری سناریوها با هزینه بزرگتر است. در مرجع ]۷۸[ یک فرمول­بندی خطی برای () ارائه شده است. بنابراین، اگر فرض کنیم ، محصول بهینه­سازی ذیل می­باشد:
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

(۴-۴۰)

Subject to

مقدار بهینه ، یا همان ، کوچکترین مقدار ممکنی را نشان می­دهد، به نحوی که، احتمال آنکه هزینه بزرگتر یا مساوی باشد، کوچکتر یا مساوی باشد. همچنین، مقدار در معرض ریسک (VaR) شناخته می­ شود. علاوه بر این، تفاوت میان هزینه سناریو w و مقدار در معرض ریسک VaR را نشان می­دهد.
ضریب وزن­دهی  در مطالعات ریسک  ، مصالحه میان هزینه وارده انتظاری و ریسک را مدلسازی می­ کند، و بنابراین وابسته به تمایلات اقتصادی مالک-بهره­بردار می­باشد. یک مالک-بهره­بردار محافظه­کار ترجیح می­دهد ریسک خود را کمینه و در عین حال بار خود را تامین کند، بنابراین مقدار بزرگی برای  انتخاب می­ کند تا وزن سنجش ریسک را در معادله افزایش دهد. علاوه بر این، مالک-بهره­بردار دیگری ممکن است علاقمند به رو در رویی با ریسک بالاتر به امید دستیابی به هزینه پایین‌تری باشد، بنابراین مقدار  را نزدیک به صفر بر می­گزیند.
بنابراین مسئله برنامه­ ریزی تصادفی خازن­گذاری را می­توان در قالب زیر فرمول­بندی نمود

(۴-۴۱)

Subject to: معادله ۴-۴ تا ۴-۶ معادله ۴-۷ تا ۴-۱۶ قیود معادله ۴-۴۰

۴-۶ مطالعات تحلیلی:
در این مطالعه لازم است که مالک-بهره­بردار شبکه انتقال در طول بازه­های بهره ­برداری بار مصرفی اکتیو و راکتیو مصرف­ کنندگان شبکه را تامین و قیود امنیتی شبکه تحت پوشش خود را از حیث محدوده مجاز ولتاژها و قیود خطوط انتقال را رعایت نماید. همانگونه که پیش از این اشاره شد در شبکه مورد مطالعه و در ابتدای بازه عملیاتی، مالک-بهره-بردار اقدام به نصب خازن نموده و در طول دوره بهره ­برداری بار اکتیو مورد نیاز خود را از طریق دیسپچ نمودن توان اکتیو ژنراتورهای شبکه و بار راکتیو مورد نیاز را از طریق خازن­های نصب شده در ابتدای دوره و دیسپچ نمودن توان راکتیو ژنراتورهای شبکه تامین می­ کند.
در این مطالعه برای بررسی نتایج تحلیلی از سه مدل نمونه ۳۰، ۵۷ و ۱۱۸ باسه IEEE استفاده شده که شمای کلی آن­ها در شکل­های ۴-۷ تا ۴-۹ نشان داده شده است.
شکل (۴-۷) شبکه استاندارد ۳۰ باسه