ایده عمومی ارزش ناملموس (اغلب “سرقفلی” نامیده میشد.)

اوایل دهه ۱۹۸۰

عصر اطلاعات بوجود می آید و شکاف بین ارزش دفتری و ارزش بازاری بطور قابل ملاحظه ای برای بسیاری از شرکت ها افزایش می یابد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

اواسط دهه ۱۹۸۰

نخستین تلاش ها برای نوشتن و تدوین حسابها / صورت حسابهایی که سرمایه فکری را اندازه گیری می کنند ابتکار عمل هایی که به طور نظام مند موجودی سرمایه فکری شرکت را اندازه گیری و به گروه های بیرونی گزارش می دهند(سلمی و اسکاندیا، ۱۹۹۸)

اواخر دهه ۱۹۸۰

در سال ۱۹۹۰ اسکاندیا ای. اف.اس لیف ادینسون را به عنوان ” مدیر سرمایه فکری ” منصوب می کند. این اولین باری است که نقش مدیریت سرمایه فکری با تخصیص یک پست رسمی ، در سازمان مشروعیت می یابد. کاپلان و نورتون(۱۹۹۲) مفهوم کارت امتیاز دهی متوازن را معرفی می کنند. امتیاز دهی متوازن مبتنی براین فرض است که ” آنچه را که شما اندازه گیری می کنید همان چیزی است که شما بدست می آورید".

اوایل دهه ۱۹۹۰

نونوکا و تاکیشی (۱۹۹۵) کار بسیار با ارزش را درباره “سازمان دانش آفرین” معرفی می کنند. اگرچه تمرکز این کتاب بر “دانش” است با این وجود تمایز بین دانش و سرمایه فکری در آن بسیار ظریف می باشد. در سال ۱۹۹۴ ابزار شبیه سازی سلمی با نام تانگو روانه بازار شد. تانگو اولین محصول پر فروش است که در آموزش مدیران درباره اهمیت عوامل ناملموس بکار می آید. همچنین در سال ۹۴ یک ضمیمه برای گزارش سالانه شرکت اسکاندیا تهیه شده که موجودی سرمایه فکری آن را نشان می دهد. گزارش سرمایه فکری علاقه زیادی را در شرکت هایی که به دنبال پیروی از پیشگامی اسکاندیا هستند، ایجاد می نماید . رویداد دیگری در سال ۱۹۹۵ اتفاق افتاده و در زمانی است که سلمی از “ممیزی دانش” برای یک ارزیابی مفصل از وضعیت سرمایه فکری شرکت استفاده نموده است.

اواسط دهه ۱۹۹۰

در اواخر دهه ۱۹۹۰ سرمایه فکری مورد پسند بسیاری از محققان و کنفرانس های علمی ، مقالات و نشریات مختلف می شود. تعداد بسیار زیادی پروژه در سطح وسیع انجام می گیرد.

اواخر دهه ۱۹۹۰

اولین مجله معتبر علمی با عنوان ” سرمایه فکری” انتشار می یابد . اولین استانداردهای حسابداری سرمایه های فکری توسط دولت دانمارک تدوین می گردد. چشم انداز سرمایه های فکری به همراه کمیته سرمایه های فکری در شرکت اسکاندیا تعیین و تشکیل می شود. اتحادیه اروپا اولین گزارش سرمایه های فکری خود را منتشر می نماید. کتاب “ثروت نامشهود” توسط موسسه “بروکینگ ” و گزارش سرمیه های فکری مراکز تحقیقاتی اتریش و کتاب مدیریت ، اندازه گیری و گزارش دهی داراییهای نامشهود، توسط “لو” به همراه حجم گسترده ای کتب و مقالات پیرامون مدیریت سرمایه های فکری منتشر می گردند.

اوایل قرن ۲۰۰۰

۳جدول(۲-۳)تلاش های تاثیر گذار بر سیر تاریخی سرمایه فکری( خاوندکار و متقی،۱۳۸۸، ۴۷-۴۸)
۴-۲-۲) مدیریت دانش و سرمایه فکری:
در قرن بیست و یکم شرکت های دانش محور در اقتصادی دانشی قرار گرفته و اهمیت زیادی برای افزایش سرمایه های فکری سازمانشان قائل می شوند.به همین دلیل دراین شرکت ها سیستم های مدیریت دانش که نقش اصلی را در تحقق این امر بازی می کنند، به شکل گسترده تری توسعه یافته اند ( عالم تبریزو همکاران، ۱۳۸۸، ۱۷۵).
مدیریت بر سرمایه فکری سازمان ها را قادر می سازد که شایستگی های سازمان را رشد و توسعه دهند.از آنجایی که شایستگی های سازمانی بر مبنای سرمایه فکری بدست می آیند، لذا هرگونه بهبود در این شایستگی ها منوط بر مدیریت مؤثر سرمایه فکری و یا مدیریت دانش خواهد بود که در نتیجه آن بهبود در عملکرد کسب وکار و خلق ارزش خواهد شد ( عالم تبریز و همکاران، ۱۳۸۸، ۱۴۷).
مدیریت دانش^[۲۹]‌‌^‌و مدیریت سرمایه های فکری^[۳۰]، تقریباً تمامی زوایای مرتبط با فعالیت های سازمانی را در خود دارند. هردوی آن ها دامنه ای کلی از فعالیت های موجود در درون سازمان از خلق دانش گرفته تا استفاده از دانش را در بر می گیرند. اما با این حال، هدف های متفاوتی را دنبال می کنند. ICM ، در سطح مدیریت ارشد و استراتژیک مطرح شده و بر روی استخراج و خلق ارزش از بر دارایی های سازمان تمرکز می کند.
به عبارت دیگر هدف ICM، خلق واستفاده از دارایی های فکری و بهبود توانمندی ها و قابلیت‏های خلق ارزش شرکت از منظر استراتژیک است اما مدیریت دانش برروی اجرای عملیاتی و تاکتیکی فعالیت های دانش گرا تمرکز داشته و با جزئیات فعالیت های دانش گرا مرتبط بوده تا از این طریق خلق، ایجاد، تبدیل و استفاده از سرمایه فکری را تسهیل نمایند. هردوی اینها سنگ بناهایی برای مدیریت سازمان در قرن بیست و یکم هستند و بایستی به منظور افزایش دادن اثر بخشی با یکدیگر یکپارچه شوند.( جلابری،۱۳۹۱)
۵-۲-۲) نظریه های مربوط به سرمایه فکری:
“دراکر"(۱۹۹۳) اندیشمند معروف مدیریت می گوید: ما در حال وارد شدن به یک جامعه دانشی هستیم که در آن منابع اقتصادی اصلی، دیگر سرمایه بیشتر، منابع طبیعی و نیروی کار بیشتر و… نیست .منابع اقتصادی اصلی دانش خواهد بود قرن ۲۱ ، قرن اقتصادی دانشی است. قبل از اقتصاد دانشی ، اقتصاد صنعتی حاکم بوده که در این اقتصاد عوامل تولید ثروت اقتصادی، یکسری دارایی های فیزیکی و مشهود مانند زمین ، نیروی کار، پول و ماشین آلات و… بوده و از ترکیب این عوامل اقتصادی ، ثروت تولید می شود. در این اقتصاد،استفاده از دانش به عنوان عامل تولید، نقش کمی داشته است اما در اقتصاد دانشی، دانش یا سرمایه فکری به عنوان یک عامل تولید ثروت در مقایسه با سایر دارایی های مشهود فیزیکی، ارجحیت بیشتری پیدا می کند . در این اقتصاد ، دارایی های فکری بخصوص سرمایه های انسانی جزو مهمترین دارایی های سازمان محسوب می شود و موفقیت بالقوه سازمان هاریشه درقابلیت های فکری آنها دارد تا دارایی های مشهود.( گلدی صدقی ،۱۳۸۶، ۴۵)
با رشد اقتصادی دانشی یا اقتصاد مبتنی بر دانش، بطور قابل ملاحظه ای شاهد این موضوع هستیم که دارایی های نامشهود شرکتها عامل مهمی در حفظ و تحقیق مزیت رقابتی پایدار آنها می شوند در مقایسه با سایر دارایی های مشهود. محیط کسب و کار به طور شگفت انگیزی تغییر می کند، در کسب و کارها و اقتصاد قرن ۲۱ بر روی اطلاعات ، فناوری اطلاعات ، تجارت الکترونیک ، نرم افزارها ، مارک ها، حق الاختراع ، تحقیقات و نوآوری ها، و… سرمایه گذاری می شود که همگی جزئی از دارایی های نامشهود و سرمایه فکری و دانش هستند تا جزو دارایی های مشهود.
در پارادایم صنعتی قدیم شرکت ها تحت اصول اقتصاد کمیابی عمل می کردند. اقتصاد کمیابی بدین معناست که منابع و دارایی ها تحت سلطه و کنترل شرکت ها محدود و کمیاب هستند و استفاده بیشتر از آنها، از ارزش انها می کاهد ولی در عصر اقتصاد اطلاعاتی و دانش، این اصول صدق نمی کند. شرکت ها در اقتصاد دانش تحت اصول اقتصاد فراوانی عمل می کنند ، اقتصاد فراوانی بدین معناست که منابع و دارایی های در اختیار شرکت به میزان فراوان وجود دارد. این نوع دارایی ها از نوع نامشهود هستند و بیشتر در افراد قرار دارند که ما به آنها دستیابی داریم مثالی از فراوانی این نوع دارایی ها در اقتصاد دانش ، فراوانی اطلاعات در اینترنت است.
بطور خلاصه در اقتصاد دانش، مهمترین دارایی ها و عوامل تولید، نامشهود هستند که استفاده از آنها از ارزش آنها کم نمی کند و حتی به ارزش آنها می افزاید. این نوع دارایی ها نامشهود شامل دانش؛ سرمایه فکری و …هستند ولی اقتصاد صنعتی مهمترین عوامل تولید، دارایی های مشهود و فیزیکی هستند که استفاده از آنها از ارزش آنها می کاهد و این دارایی ها شامل زمین ، ماشین آلات و سرمایه پولی و … است.( وطنی،۱۳۸۹)
۶-۲-۲) مدل ها والگوهای سرمایه فکری:
همانند تعاریف مختلفی که از سرمایه فکری مطرح شده در طبقه بندی سرمایه فکری نیز مدلهای مختلفی ارائه گشته که در ادامه به برخی از این مدلها اشاره خواهد شد.
۱-۶-۲-۲) ادوینسون و مالونه ( ۱۹۹۷)
درطرح ارزش اسکاندیا خود در سال ۱۹۹۷ ، سرمایه فکری را در دو جزء سرمایه انسانی و سرمایه ساختاری ارائه کرده اند که این طبقه بندی توسط برخی از دانشمندانی چون چن، کانان، روس نیز مورد استفاده قرار گرفته است.در این طبقه بندی، ادوینسون و مالونه، برای سرمایه های ساختاری دو سرمایه های سازمانی و مشتری را در نظر گرفتند که در بیشتر طبقه بندی های دیگر این تقسیم صورت نگرفته و برای سرمایه سازمانی نیز دو سرمایه فرآیندی و نوآوری را مطرح کردند.در این طبقه بندی، سرمایه سازمانی شامل فلسفه سازمان، سیاستها و سیستم هایی برای استفاده از قابلیت‌های سازمان است. سرمایه فرآیندی شامل روش ها، رویه ها و برنامه هایی است که پیاده می شوند و کالاها و خدمات را ارتقاء می دهند. سرمایه نوآوری شامل مالکیت معنوی و سایر دارایی های نامشهود دیگر است.
همچنین ادوینسون در سال۱۹۹۷ سعی نموده است تا اجزای سرمایه های فکری با بهره گرفتن از تعدادی شاخص اندازه گیری شوند.آنها از انواع شاخصهای یک مدل دانمارکی استفاده کردند.(یوسفی،۱۳۹۰)
۲-۶-۲-۲) سویبی (۱۹۹۷)
۶شکل(۲-۶)طرح ارزش اسکاندیا
در سال ۱۹۹۷ ، طبقه بندی خود را به صورت ساختار داخلی، ساختار خارجی و شایستگی کارکنان ارائه نمودکه به نام طبقه بندی ناظر دارایی نامشهود معروف است. منظور از شایستگی کارکنان همان سرمایه انسانی مطرح شده است. ساختار داخلی، سرمایه ساختاری یا سازمانی و ساختار خارجی، سرمایه مشتری یاارتباطی را مدنظر دارد. سویبی چهار حوزه کلیدی را در سه جزء خود قرار داده که عبارتند از رشد، کارایی، بازسازی و پایداری. او
براساس این چهارچوب، شاخص ها را استخراج کرده است. (وطنی،۱۳۸۹)
۳-۶-۲-۲) استوارت (۱۹۹۷)
“استوارت طبقه بندی خود را بصورت سرمایه انسانی ، سرمایه ساختاری ، سرمایه مشتری ارائه کرد در این طبقه بندی سرمایه انسانی در واقع کارکنان یک سازمان است که مهمترین دارایی یک سازمان است و منظور از سرمایه ساختاری ، دانش قرار گرفته شده در فناوری اطلاعات و همه ی حق امتیازها و طرح و مارک های تجاری است و منظور از سرمایه مشتری ، اطلاعات مربوط به بازار است که برای جذب و حفظ مشتریان بکار گرفته می شود. این طبقه بندی تاحدودی به طبقه بندی اولیه “بونتیس” مشابه است .(یوسفی،۱۳۹۰).

ذیل همین آیه نیز، تفسیر ابن عباس را که منظور از CنُورِهِB را «قرآن» گرفته است،^[۳۹۴] بی اعتبـار می شمرد و آن را «مخالف با مضمون آیه» دانسته است.^[۳۹۵]
در تفسیر آیه Cقُلْ لا أَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّهَ فِی الْقُرْبىB^[396] روایتی از طاووس یمانی نقل شده که دارد:
«شخصى از او از آیه Cإِلَّا الْمَوَدَّهَ فِی الْقُرْبى‏B سؤال کرد، سعید بن جبیر پیش قدمى کرد و گفت: منظور قرباى آل محمد صلی الله علیه و آله است. ابن عباس گفت: عجله کردى، براى اینکه هیچ تیره‏اى از تیره‏هاى قریش نیست مگر آنکه رسول خداصلی الله علیه و آله در بین آنان قرابتى دارد، سعید گفت: پس ما قبل از اینکه در تفسیر این آیه بحث کنیم باید قبلا معناى لغوى قرابت را بفهمیم چیست».^[۳۹۷]
علامه، این تفسیر را «ناسازگار با سیاق» می داند.^[۳۹۸]
ابن عباس در تفسیر آیه C…وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ…B^[399] می گوید: «یعنی اگر یکى از آیاتى را که به تو نازل شده است، کتمان کنى رسالت خدا را تبلیغ نکرده‏اى».^[۴۰۰]
علامه، در تحلیل تفسیر ابن عباس، دو احتمال را ذکر می کند و می گوید:
«اگر مراد از این کلام یک آیه یا یک حکم معینى از احکامى که به آن حضرت نازل شده، باشد، براى روایت وجه صحیحى خواهد بود وگرنه، اگر مراد تهدید نسبت به هر آیه و حکمى که فرض شود، باشد، معناى صحیحى براى روایت نمى‏توان یافت، زیرا…مضمون آیه با یک چنین فرضى تطبیق ندارد».^[۴۰۱]
علامه تفسیر این آیه را به «تهدید»، ناسازگار با مضمون آیه می داند و این نکته را در بیان تفسیر آیه خاطر نشان کرده و می گوید:
«درست است که [آیه شریفه] به ظاهر تهدید را مى‏رساند، ولی در واقع، اعلام اهمیت این حکم به آن حضرت و سایر مردم است و این که رسول خداصلی الله علیه و آله در تبلیغ آن هیچ جرمى و گناهى ندارد، و مردم هیچ گونه حق اعتراض به او را ندارند».^[۴۰۲]
۳-۱-۲-۱-۳٫ ناسازگاری با لفظ آیه
سومین وجهی که می توان از وجوه مخالفت با قرآن بیان نمود، مخالفت با لفظ آیه می باشد. این مورد نیز، دارای نمونه هایی در المیزان می باشد:
نمونه اول، در تفسیر آیه Cإِنِّی أُرِید أَنْ تَبُوءَ بِإِثْمِی وَ إِثْمِکَ…B^[403] می باشد که علامه به بیان آرای مختلف از جمله صحابیان مفسر می پردازد.
یکی از تفاسیری که از آیه بیان گردیده از ابن عباس و ابن مسعود نقل شده که گفته اند: مراد از عبارت Cبِإِثْمِی وَ إِثْمِکَB «اثم قتلى و اثمک» است؛ یعنى اگر مرا بکشى گناه کشتن من و گناهان دیگرت را که قبلاً مرتکب شده‏اى به دوش خواهى کشید.^[۴۰۴]
علامه پس از ذکر این مورد و موارد دیگر، در مقام نقد، این قول را به دلیل «ناسازگاری با لفظ آیه» نمی پذیرد.^[۴۰۵]
نمونه دیگر، ذیل آیه Cوَ لَقَدْ خَلَقْناکُمْ ثُمَّ صَوَّرْناکُمْ…B^[406] می باشد که اقوال مختلف مفسران را مطرح می کند. از جمله این که عکرمه، ترتیب در آیه را «ترتیب در اِخبار» دانسته و در معنای آیه گفته: «ما شما را نخست در پشت پدرانتان خلق کرده و سپس در رحم مادرانتان صورتگرى‏تان نمودیم».^[۴۰۷]
اما ایشان این تفسیر را «مخالف لفظ آیه» خوانده و نمی پذیرد.^[۴۰۸]
۳-۱-۲-۱-۴٫ ناسازگاری با عموم یا اطلاق آیه
یکی دیگر از وجوه مخالفت با قرآن، ناسازگاری تفسیر صحابی یا تابعی، با عمومیت یا اطلاق آیه می باشد که مواردی از آن، بیان می گردد:
مثلاً، ذیل آیه C…إِذْ جَعَلَ فِیکُمْ أَنْبِیاء وَ جَعَلَکُمْ مُلُوکاً…B^[409] طبق روایاتی از صحابه و تابعانی مانند ابن عباس، قتاده، مجاهد، عبدالله بن عمرو و… منظور از CمُلُوکاًB «خادم، زن و فرزند» می باشد^[۴۱۰] که علامه، به علت «ناسازگاری با عمومیت آیه» نمی پذیرد.^[۴۱۱]
علامه، در تفسیر آیه Cفَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّکْرِ إِنْ کُنْتُمْ لا تَعْلَمُون…B^[412] با اشاره به اینکه خطاب در آیه «عام» می باشد، می گوید:
«در این جمله خطاب را [باید] عمومى گرفت تا هر کس راه خود را شناخته و پیروى کند، و کسانی مانند مشرکان که از حقیقت دعوت نبوى خبر ندارند، به اهل علم مراجعه نموده از ایشان بپرسند، و اما آن کسانی که - مانند رسول خداصلی الله علیه و آله و گروندگان به وى- این معنا را مى‏دانند، دیگر بى نیاز از سؤال هستند».^[۴۱۳]
ایشان، سخن ابن عباس که خطاب را مخصوص مشرکان گرفته،^[۴۱۴] نادرست و لازمه آن را «التفات بدون دلیل از خطاب فرد به جمع» می داند.^[۴۱۵]
بر این اساس، روایت ابن عباس به علت «ناسازگاری با عمومیت آیه» مورد پذیرش نیست.
مورد دیگر، ذیل آیه Cکُلاًّ نُمِدُّ هؤُلاء ِوَ هَؤُلاءِ مِنْ عَطاءِ رَبِّکَ ما کانَ عَطاءُ رَبِّکَ مَحْظُوراًB^[416] می باشد که قتاده در تفسیر آن، گفته است: «یعنی خدا دنیا را میان نیکوکار و بدکار تقسیم کرده ولی آخرت نزد پروردگارت مخصوص افراد باتقواست».^[۴۱۷]
حسن بصری در تفسیر Cکُلًّا نُمِدُّBگفته است: «نیکوکار و بدکار، هر دو در این دنیا، روزی داده می شوند».^[۴۱۸]
علامه این تفاسیر را نمی پذیرد؛ زیرا «اطلاق آیه» را بدون دلیل، مقید نموده و مقصود از CعَطاءِB را مقید به «دنیا» کرده است.^[۴۱۹]
همچنین، در تفسیر آیه Cرَبِّ أَدْخِلْنِی مُدْخَلَ صِدْقٍ وَ أَخْرِجْنِی مُخْرَجَ صِدْق…B^[420] با اشاره به «اطلاق آیه» می گوید:
«این آیه…رسول خداصلی الله علیه و آله را امر مى‏کند که از پروردگارش بخواهد در تمامى ورودها و خروج ها او را سرپرستى کند، و از ناحیه خود نیرو و حجّتی به او دهد که او را یاور باشد، در نتیجه از هیچ حقى منحرف نگشته و به سوى هیچ باطلى متمایل نشود».^[۴۲۱]
بنابراین تفسیر، اقوال مفسرانی چون ابن عباس را که تفسیر این دخول و خروج را، دخول به مدینه پس از بیرون شدن از مکه و خروج از مدینـه به سوى مکـه و فتـح مکـه دانسته اند،^[۴۲۲] نادرسـت می داند.^[۴۲۳]

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

در تفسیر آیه Cوَ سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّکَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَ قَبْلَ غُرُوبِها…B^[424] نیز، با اشاره به «اطلاق آیه»، تفسیر آن به «نمازهای واجب یومیه» - که تفسیر ابن عباس است^[۴۲۵]- و یا «مطلق نماز» - که قول قتاده است^[۴۲۶] - را رد نموده است.^[۴۲۷]
۳-۱-۲-۱-۵٫ ناسازگاری با کاربرد قرآنی واژه^[۴۲۸]
وجه دیگر مخالفت با قرآن را می توان مخالفت نظر صحابی یا تابعی با کاربرد قرآنی واژه عنوان نمود؛ به این معنا، که لفظ به همان معنای عرفی آن، تفسیر گشته است.
تنها نمونه این معیار، در تفسیر آیه Cیَوْمَ نَدْعُوا کُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِم…B^[429] می باشد که در بیان اینکه منظور از «امام» در این آیه چیست، مفسران اقوال مختلفی را بیان نموده اند:
قتاده و مجاهدگفته اند منظور از «امام»، پیامبر برای مؤمنان و شیطان برای اهل بغی می باشد.^[۴۳۰]
علامه، در تحلیل این وجه، تفسیر مجاهد و قتاده را مبنی بر «معنای عرفی» این کلمه تلقی کرده که یعنی آن فرد از عقلا که دیگران به وى اقتداء و از او پیروى کنند. اما به این مطلب توجه می دهد که اگر واژه ای در قرآن، دارای «معنایی خاص» باشد، باید آن را بر همان وجه خاص حمل کرد و کلمه «امام» نیز، در قرآن دارای معنایی غیر از معنای عرفی است.^[۴۳۱]
بنابراین، به دلیل «مخالفت با کاربرد قرآنی»، این تفسیر قابل قبول نیست؛ بلکه باید «امام» را بر «کسى که در امر هدایت یا گمراهی به وى اقتداء مى‏شود» حمل نمود.^[۴۳۲]بنابراین، این گونه نیست که در آخرت به پیروان حق گفته می شود: ای امت موسی! به دنبال امامتان بیایید و یا ای امت محمد! به دنبال امامتان بیایید و به پیروان باطل گفته شود: ای پیروان شیطان! بیایید…بلکه گفته می شود هر کسی همراه امام خود بیاید. اگر پیرو حق باشد با امام حق و اگر باطل باشد با شیطان می آید.^[۴۳۳]
۳-۱-۲-۱-۶٫ ناسازگاری با آیات دیگر
گاهی علامه، در نقد و عدم قبول روایت صحابی و تابعی به عدم سازگاری آن، با مضمون آیات دیگر، اشاره نموده است:
نمونه اول را می توان ذیل آیه Cوَ اتَّبَعُوا مَا تَتْلُوا الشَّیاطِین عَلى‏ مُلْکِ سُلَیْمان…B^[434] یافت که روایاتی از ابن عباس، ابن مسعود، مجاهد و ابن عمر و… نقل شده که به «داستان مسخ ستاره زهره» اشاره دارد. ^[۴۳۵]علامه، این روایات را، مخالف با آیاتی از قرآن مانند Cالْجَوارِ الْکُنَّسِ ^[۴۳۶]Bعنوان می کند که خداوند به ستارگان، که حقیقتی روشن و شناخته شده هستند، قسم می خورد.^[۴۳۷]
مثال دیگر، ذیل آیه Cقالَ کَمْ لَبِثْتُمْ فِی الْأَرْضِ عَدَدَ سِنِینَB^[438] می باشد که علامه، متعلق این سؤال را «مدت درنگ در قبر» دانسته و به آیاتی چون Cوَ یَوْمَ تَقُومُ السَّاعَهُ یُقْسِمُ الْمُجْرِمُونَ ما لَبِثُوا غَیْرَ ساعَه*وَ قالَ الَّذِینَ أُوتُوا الْعِلْمَ وَ الْإِیمانَ لَقَدْ لَبِثْتُمْ فِی کِتابِ اللَّهِ إِلى‏ یَوْمِ الْبَعْثِ فَهذا یَوْمُ الْبَعْثِ وَ لکِنَّکُمْ کُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ ^[۴۳۹]Bو C…کَأَنَّهُمْ یَوْمَ یَرَوْنَ ما یُوعَدُونَ لَمْ یَلْبَثُوا إِلَّا ساعَهً مِنْ نَهارٍ…B^[440] استناد می کند.^[۴۴۱]
سپس بر این اساس، به نادرستی گفته برخی مانند حسن بصری اشاره می کند که گفته اند منظور از آن «مدت درنگ در دنیا»^[۴۴۲] است.^[۴۴۳]
بنابراین، می توان معیار عدم پذیرش این قول را «مخالفت با آیات قرآن» دانست؛ چرا که علامه در تفسیر خود، به آیات قرآن استناد نمود و آنها را شاهدی بر درستی تفسیرش گرفت.
نمونه سوم، ذیل آیه C…مَثَلُ نُورِهِ کَمِشْکاهٍ…B^[444] می باشد که علامه تفسیر ابن عباس را که منظور از CنُورِهِB را «قرآن» گرفته است،^[۴۴۵] بی اعتبار می شمرد و علاوه بر مخالفت آن با مضمون آیه، آن را، ناسازگار، با آیاتی همچون Cیُرِیدُونَ لِیُطْفِؤُا نُورَ اللَّهِ بِأَفْواهِهِمْ وَ اللَّهُ مُتِمُّ نُورِه^[۴۴۶]B و Cیُؤْتِکُمْ کِفْلَیْنِ مِنْ رَحْمَتِهِ وَ یَجْعَلْ لَکُمْ نُوراً تَمْشُونَ بِهِB^[447] و… دانسته است که در آن نور، وصف مؤمنان قرار گرفته.^[۴۴۸]
نمونه چهارم، ذیل آیه C…إِنَّ مَفاتِحَهُ لَتَنُوأُ بِالْعُصْبَهِ أُولِی الْقُوَّهB^[449] است که مراد از CالْعُصْبَهِB در روایاتی از صحابه و تابعان، این گونه نقل شده است: مجاهد آن را «گروهی مابین ده تا پانزده نفر»^[۴۵۰] دانسته است. قتاده، می گوید: «ما بین ده تا چهل نفر».^[۴۵۱] بر اساس استناد ایشان به آیه C…وَ نَحْنُ عُصْبَهٌB^[452] که تعداد برادران یوسفعلیه السلام را ۹ نفر عنوان نموده، این اقوال را بی ارزش خواند و نمی پذیرد.^[۴۵۳]
۳-۱-۲-۲٫ مخالفت با مسلّمات دینی
علامه، در نقد و تحلیل روایات، به مخالفت آن با اصول و مسلمات دینی و اعتقادی همچون توحید، عصمت و… اشاره می کند:
ایشان، در یک مورد، عامل عدم اعتبار روایت را «ناسازگاری با عصمت فرشتگان» دانسته است که ذیل آیه Cوَ اتَّبَعُوا مَا تَتْلُوا الشَّیاطِینَ عَلى‏ مُلْکِ سُلَیْمان…B^[454] می باشد و روایات وارد شده از صحابه و تابعان^[۴۵۵] پیرامون داستان «مسخ ستاره زهره»، را – علاوه بر معیارهای بیان شده-، «ناسازگاری با عصمت ملائکه» عنوان می نماید.^[۴۵۶]

۳-۲-۲. ساختار SVC
یک SVC از دو قسمت تشکیل شده است:

• • راکتور تایریستور کنترل(TCR)^[7]

• • خازن تایریستور سوئیچ(TSC) ^[۸]

این جبران کننده به دلیل مزایایی نظیر سادگی در تحلیل و عملکرد و قیمت پایین تر نسبت به جبران کننده­ های کانورتری که نیاز به قطعات نیمه هادی از نوع قابل قطع با گیت دارند، تا کنون پرمصرف ترین ابزار FACTS می­باشد .
ساختار این جبران کننده در شکل زیر آمده است.
شکل (۴-۲). دو ساختار متعارف از SVC
شکل (۴-۲) دیاگرام تک خطی دو ساختار مختلف از SVC را نشان می­دهد. قبل از آن­که به بررسی تفصیلی هر یک بپردازیم چند وجه کلی را متذکر می­شویم. اول اینکه عموماً خازن­های ثابت به موازات سوسپتانس قابل کنترل قرار می­گیرند. خازن­های ثابت اغلب با راکتورهای کوچک برای فرکانس­های هارمونیک که ممکن است عدد صحیح یا غیر صحیح می باشند، همنوا می­گردند. این عمل همنوایی به منظور جذب هارمونیک­هایی که توسط سوسپتانس قابل کنترل ^[۹]SR)یا(TCR ایجاد می­ شود و یا اجتناب از رزونانس­های مزاحم، انجام می­گیرد. خازن­های ثابت موجب می­شوند که یا خروجی راکتیو جبران کننده به سمت رژیم پیش فاز (تولید توان راکتیو ) سوق داده شود. وجه کلی دیگر در جبران کننده­ های شکل (۲-۲)، به کار گرفتن ترانسفورماتور کاهنده است. ترانسفورماتور همیشه وجود ندارد لیکن وقتی که وجود دارد عملکرد و رفتار جبران کننده را به خصوص نسبت به هارمونیک، تلفات و اضافه ولتاژ به طور قابل ملاحظه­ای تحت تأثیر قرار می­دهد. خازن­های موازی ثابت در بعضی مواقع به طرف فشار قوی این ترانسفورماتور متصل می­شوند، اما عموماً در. باس جبران کننده با ولتاژ متوسط، به طور مشترک با عنصر کنترل شده قرار می­گیرند . گاهی جبران کننده به سیم پیچ سوم ترانسفورماتور موجود در شبکه متصل می­ شود . در جبران کننده­ های از نوع TCR اتصال دادن خازن­های موازی به طرف فشار قوی مستلزم ترانسفورماتور کاهنده بزرگتری است و این امر تأثیر نامطلوبی بر تلفات می­ گذارد . این مطلب در مورد جبران کننده نوع ترانسفورماتور تایریستور کنترل (TCT) که از TCR مشتق شده است نیز صادق است . بالاخره تشابه موجود در دو ساختار کاملاً مفهوم است. طرح پست و قرار گرفتن انواع جبران کننده­ها می ­تواند به طور متنوع تغییر نماید. به عنوان مثال، راکتور قابل اشباع از نظر ساختمان از نوع ترانسفورماتوراست در صورتی که کنترلر تایریستور در جبران کننده TSC و TCR از نظر فیزیکی از خازن­ها و راکتورهای­شان جدا هستند و اغلب در یک ساختمان ساده برای حفاظت در مقابل جو، نگهداری می­شوند. عنصر کنترل کننده راکتور تایریستور کنترل (TCR) ، کنترلر تایریستوری است که در آن یک زوج تایریستور هر یک در جهت خلاف هم قرار گرفته و در نیم سیکل متوالی فرکانس تغذیه هدایت می­ کنند. اگر تایریستورها دقیقا در لحظه پیک ولتاژ تغذیه، آتش شوند، تایریستورها به طور کامل هدایت کرده و جریان عبوری از راکتور مشابه وقتی است که کنترلر تایریستور اتصال کوتاه شده باشد. جریان اساسا راکتیو بوده و از ولتاژ تقریباً ۹۰ درجه عقب تر است. این جریان به واسطه تلفات راکتور که ممکن است (۲-۵/۰)% توان راکتیو باشد، دارای مولفه کوچک همفاز با ولتاژ می­باشد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

اگر در آتش کردن تایریستورها به مقدار مساوی تأخیر ایجاد گردد یک مجموعه شکل موج­های جریان به دست می ­آید . در زاویه آتش ۹۰ درجه هدایت کامل صورت می­گیرد. کسری از هدایت با زاویه آتش بین ۹۰ درجه و ۱۸۰ درجه به دست می ­آید. اثر زاویه آتش، کاهش دادن مؤلفه هارمونیک جریان است و این امر معادل است با افزایش اندوکتانس راکتور که در نتیجه جریان و توان راکتیو آن کاهش می­یابد. تاکنون تا جایی که به مؤلفه جریان پایه مربوط می­ شود، راکتور کنترل شده با تایرستور یک سوسپتانس قابل کنترل بوده و بنا براین می ­تواند به عنوان جبران کننده استاتیک به کار برده شود.
جریان لحظه­ای i از رابطه زیر به دست می ­آید
(۴-۲)
که در آن V ولتاژ rms ،  راکتانس راکتور در فرکانس پایه (بر حسب اهم)،  و زاویه  تأخیر آتش است. مبدا زمان طوری انتخاب شده است که با نقطه صفر مثبت شونده موج ولتاژ منطبق باشد. مؤلفه پایه به وسیله تحلیل فوریه طبق رابطه زیر به دست می ­آید
(۴-۳)
که در آن  زاویه هدایت است و به وسیله رابطه زیر با  مرتبط می­ شود.
(۴-۴)
معادله (۴-۳) را می­توان به صورت زیر نوشت :
(۳-۵)
که در آن  سوسپتانس قابل تنظیم فرکانس پایه است و با زاویه هدایت طبق قانون زیر کنترل می­ شود،
(۴-۶)
حداکثر مقدار  برابر است با  که با  یا ۱۸۰ درجه یعنی در هدایت کامل تایریستور به دست می آید. حداقل مقدار  صفر است که با  به دست می ­آید. این چنین کنترلی به کنترل فاز موسوم است. جبران کننده SVC مستلزم داشتن سیستم کنترلی است که لحظه آتش کردن تایریستور ( ودر نتیجه  ) را معین و پالسهای آتش را به تایریستورها صادر نماید. در بعضی از طرح­ها، سیستم کنترل به سیگنالی که مستقیماً معرف سوسپتانس مطلوب B_L است، پاسخ می_­دهد. در موارد دیگر، سیستم کنترل طی الگوریتمی پارامترهای مختلف سیستم جبران شده (مثلاً ولتاژ) را پردازش نموده و پالسهای آتش را مستقیما -. بدون به کار گرفتن یک سیگنال B_L تولید می­ کند. در هر یک از این دو حالت، یک مشخصه ولتاژ – جریان مطابق شکل (۴-۳) به دست می_­آید.
شکل (۴-۳). مشخصه ولتاژ- جریان SVC
۴-۲-۲-۱. مدل دینامیکی SVC
در بلوک دیاگرام شکل (۴-۴ )بلوک دیاگرام SVC که بر اساس کنترل ولتاژ باس کار و عمل می کند، نمایش داده شد [۱۳،۲۰]. در صورتی که فرض کنیم عملیات فرکانس (نوسان) اساسی در حالت تعادل باشد، می توان مدل سوسپتانس مناسبی را با فرض ولتاژهای سینوسی ساخت.
شکل (۴-۴). بلوک دیاگرام SVC
شکل (۴-۵). مدل سوسپتانس متغیر SVC
۳-۲-۳. ساختار ^[۱۰]STATCOM
عملکرد STATCOM بسیار مشابه کندانسور سنکرون می­باشد [۱۲]. همانطور که در کندانسور سنکرون با کنترل دامنه ولتاژ آن توسط تحریک dc رتور می­توان توان راکتیو تزریقی را کنترل کرد در STATCOM نیز توسط مدولاسیون عرض پالس می توان دامنه ولتاژ و در نتیجه توان راکتیو تزریقی را کنترل کرد . مشخصه ولتاژ - جریان STATCOM در شکل (۴-۶)آمده است. در شکل( ۴-۷) بلوک دیاگرام STATCOM نشان داده شده است. در شکل (۴-۸) مدل دینامیکیSTATCOM آمده است. در این شکل از مدل منبع سنکرون استفاده شده است و در آن ولتاژ تولیدی بر حسب پارامترهای PWM حساب شده است.
شکل (۳-۶). مشخصه ولت آمپر STATCOM
هنگامی که STATCOM برای تولید توان راکتیو به کار می­رود، کانورتر می ­تواند خازن را تا سطح ولتاژ لازم شارژ نگهدارد. این عمل با ایجاد تأخیر فاز کوچک در ولتاژهای خروجی کانورتر نسبت به ولتاژهای سیستم تحقق می­یابد. در این حالت کانورتر توان حقیقی کمی از سیستم ac دریافت می­ کند تا اینکه تلفات داخلی­اش را تأمین و ولتاژ خازن را در سطح مطلوبی نگاه دارد. مکانیزم کنترلی مشابه­ای را می_­توان جهت افزایش یا کاهش ولتاژ خازن و در نتیجه دامنه ولتاژ خروجی کانورتر به منظور کنترل تولید یا جذب توان راکتیو به کار برد. خازن dc همچنین وظیفه برقراری تعادل انرژی بین ورودی و خروجی در حین تغییرات دینامیکی خروجی VAR را به عهده دارد.
شکل (۴-۷). بلوک دیاگرام STATCOM
شکل (۴-۸). مدل دینامیکی STATCO
فصل پنجم
روش های بهبود
پایداری
۵-۱ مقدمه:
با توجه به سیستم مورد مطالعه این پروژه که از شکل(۵-۱) مشخص می باشد، در یک نیروگاه توربین انبساطی ، ژنراتور ، توربین و گیربکس روی یک محور قرار دارند و پس از اینکه دور توربین نزدیک به سرعت سنکرون رسید، بریکر پایانه ژنراتور وصل خواهد شد . همانطور که در فصول قبلی بیان گردید ژنراتور مورد استفاده در نیروگاه توربین انبساطی از نوع القایی (آسنکرون) می باشد. یکی از مشکلات اصلی ژنراتور القایی مصرف توان راکتیو بالا در حالت پایدار و همچنین جذب توان راکتیو خیلی زیاد (حدود ده الی پانزده پریونیت) از شبکه در لحظه راه اندازی و حالت های ناپایدار دینامیکی همچون اتصال کوتاه و قطع لحظه ای گاز ورودی به توربین می باشد. که این مسئله باعث کاهش ولتاژ شدید شبکه می شود و این کاهش ولتاژ نیز باید از طریق شبکه جبران گردد. تحمیل این افت ولتاژ بر روی شبکه باعث مشکلاتی از قبیل نا متعادل شدن پروفیل ولتاژ و ضربه به وحدهای تولیدی مجاور می گردد.
شکل(۵-۱) شماتیک کلی از طرح نیروگاه توربین انبساطی مورد مطالعه
۵-۲ مقدار توان راکتیو مصرفی ژنراتور آسنکرون:
باتوجه به مدار معادل بالا مقدار توان راکتیوی را که ژنراتور از شبکه اخذ می­نماید، می­توان با بهره گرفتن از رابطه زیر بدست آورد.
(۵-۱)
چنانچه از معادله فوق مشاهده می­­گردد با افزایش سرعت رتور و در نتیجه توان مکانیکی، توان راکتیو نیز افزایش می­یابد و کمترین توان راکتیوی را که ماشین آسنکرون جذب می نماید در سرعت سنکرون است شکل (۵-۲) نکته قابل توجه در این حالت این است که میزان توان راکتیوی که ماشین آسنکرون در حالت ژنراتوری از شبکه اخذ می­نماید به ازای لغزش مشخص از حالت موتوری بیشتر بوده و با افزایش توان اکتیو تولیدی آن، میزان توان راکتیوی که ماشین از شبکه اخذ می­نماید افزایش می­یابد.
شکل (۵-۲). منحنی مقدار توان راکتیو مصرفی بر حسب سرعت
به منظور کاستن دامنه جریان راه اندازی ابتدا سرعت رتور را تا حوالی سرعت سنکرون رسانده و پس از آن ترمینال­های استاتور را به شبکه وصل می­نماید. قابل توجه است که گاهی میزان توان راکتیوی که ژنراتورهای آسنکرون از شبکه جذب می­ کنند از میزان قدرت اکتیو تولیدی بیشتر است. که این مشخصه نامطلوب، یک تحمیل غیر ضروری به شبکه و واحدهای سنکرون متصل به شبکه وارد آورده و در نتیجه سیستم را ممکن است از لحاظ شرایط تنظیم ولتاژ ضعیف نماید؛ برای حذف این پدیده می­توان مقدار توان راکتیو مورد نیاز هر ژنراتور آسنکرون را به طور محلی جبران نمود. تعدادی از روش­های کلاسیک که تاکنون برای این منظور عبارتند از:
الف) استفاده از جبران کننده­ های سنکرون
ب) استفاده از خارن­های ثابت
ج) خازن­های ثابت با اندوکتورهای موازی قابل قطع و وصل
د) استفاده از خازن­های قابل قطع و وصل
همانطور که بیان شد روش های مختلفی برای جبران توان راکتیو ژنراتور القایی وجود دارد که یکی از پرکاربرد ترین روش ها ، استفاده از خازن موازی می باشد. شایان ذکر است که تا کنون اکثر پروژه های توربین انبساطی که به بهره برداری رسیده اند ، ژنراتور القایی مربوطه ، به صورت مستقیم به شبکه یا شین بینهایت وصل شده اند ، و توان راکتیو مورد نیاز خود را از شبکه دریافت می نماید.
روش بالا که کم هزینه ترین روش می باشد باعث ولی مشکلات زیادی میگردد که در ذیل به سه مورد اصلی از آنها اشاره میشود:
کاهش ولتاژ شبکه در نزدیک نیروگاه توربین انبساطی.
ضربه به ترانسفور ماتور های خروجی ژنراتور زیرا توان راکتیو مورد نیاز که از شبکه دریافت میگردد باید از ترانسفورماتور عبور نماید که معمولا بیشتر از ظرفیت نامی ترانس می باشد.
تحمیل توان راکتیو مورد نیاز ژنراتور توربین انبساطی به روی منابع تولید نزدیک ژنراتور.
۵-۳ بررسی روش های مختلف جبران توان راکتیو ژنراتور توربین انبساطی
در این پروژه سعی شده بهبود پایداری دینامیکی ژنراتور توربین انبساطی در حضور ادوات فاکت (SVC ، STATCOM) مورد بررسی قرار گیرد. همانطور که در فصل چهارم بیان شد ، ادوات فاکت به منظور جبران سازی توان راکتیو در سیستم های قدرت به کار می روند. طبق آنچه که در فصل چهارم گفته شد حضور ادوات فاکت در سیستم قدرت و همچنین سیستم مورد مطالعه ئ این پروژه کمک زیادی در بهبود پروفیل ولتاژ و جبران توان راکتیو در زمان مناسب می نماید. ما نیز در این پروژه تاثیر حضور اداوت فاکت را بر روی حالت های گذرای ژنراتور ، توربین و همچنین حالت پایدار آن بررسی می نماییم.
۵-۴ حالت های مختلف مورد مطالعه:

د) تجاری سازی
۲-۲-۳-۸ معایب بسط و توسعه برند
بسط نام تجاری در بازارهای نامربوط، اگر نام تجاری توسعه یافته بیش ازحد از گروه‌بندی محصول دور باشد، ممکن است منجر به از دست رفتن اطمینان گردد.سازمان باید بر روی گروهبندی محصولات و اینکه نام تجاری تأسیس شده کار خواهد کرد تحقیقات نماید. تخریب چهره برند اصلی، این خطر وجود دارد که محصول جدید ممکن است پیامدهایی در جهت آسیبرسانی به تصویر نام تجاری و محصول اصلی در پی داشته باشد.. احتمال آگاهی از برند کم وجود دارد، چراکه ممکن است مدیریت برای معرفی محصول جدید سرمایهگذاری کافی ننموده و اینگونه فرض نماید که اثر Spinoff بهره گیری از شهرت ناشی از برند اصلی نام تجاری اصلی فراهم است. عدم وجود مزیت رقابتی، اگر بسط نام تجاری هیچ مزیت بیش از مارکهای رقابتی در شاخه ی جدید نداشته باشد، با شکست مواجه خواهد شد (تیم مشاوران مدیریت ایران^[۵۱]).

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۲-۲-۴ مفهوم کیفیت:

کیفیت همان چیزی است  که مشتری از آن  به عنوان  نیاز خود  یاد می­ کند و مجموعه خصوصیات  و ویژگی ­هایی است که  نیازهای مشتریان را در مدت عمر محصولات یا خدمات تأمین می­ کنند. اما فرآورده و خدمات کیفی،‌ آن است که  با نیازهای مشتری متناسب بوده و قیمت معقول داشته باشد( محدث خالصی، ۱۳۷۹).کیفیت یعنی تأمین مستمر نیازهای توافق شده مشتری با درجه پیش‌بینی پذیر­ زیاد. کیفیت: واژه کیفیت به معنای “چه نوعی” است. کیفیت در راس امور و ارتقای کیفیت مهمترین موضوع هر سازمان در رسیدن به اهداف و انجام مناسب فعالیتهای خود است(سیدی ودیگران،۱۳۸۸). کیفیت عبارت است از کل ویژگی­ها و مشخصه­های یک محصول یا خدمت که آن را قادر می­سازد تا خواسته­ ها یا نیازهای شخصی را برآورد کند .کیفیت عبارت است از، انطباق با مشخصات­­­، انطباق با نیازمندی­ها، شایستگی جهت استفاده، ارزش­، پرهیز از ضرر، برآوردن ویا فراتر رفتن از انتظارات مشتریان(گرجی،۱۳۸۷). کیفیت بهینه عبارت است از آن سطح از کیفیت که علاوه بر برآورده­ساختن انتظارات مشتریان، بدون اضافه­شدن ارزش محصولات از افزایش هزینه­ها جلوگیری نماید (روستا،۱۳۸۸). کیفیت مساوی است با رضایت مشتری وتوجه به نیاز­های او به منزله قلب کیفیت(گرجی،۱۳۸۷) .

جدول(۲-۱): خلاصه تعاریف ارائه ­شده در مورد کیفیت­^[۵۲]

تعاریف متعددی از کیفیت خدمت ارائه شده که برخی از آنها عبارتند از :
الف) کیفیت خدمت سه بعد فیز­یکی، موقعیتی و رفتاری را در برمی­گیرد. به عبارت دیگر کیفیت خدمت عبارت است از تمرکز بر چیزی که به مشتریان تحویل داده می­ شود، چگونگی موقعیتی که خدمات در آن ارائه می­ شود.
ب) توجه مستمر سازمان به برآورده ساختن نیازها و خواسته­ های مشتریان.
ج) میزان اختلاف موجود میان انتظارات مشتریان از خدمات دریافتی و ادراک آنها از خدمات دریافت شده (حاجی­کریمی و دیگران،۱۳۸۸).
در بازاریابی پیچیده و رقابتی فعلی، کسب شهرت و اعتبار بسیار دشوار و از دست دادن آن بسیار آسان است. شرکتهای درون‌گرا، نسبت به تحولات سریع بازار، رقبا، نظام توزیع، رسانه‌های جمعی و فناوری­های جدید، علائق و سلیقه‌های مشتریان و انتظارات آنها از محصولات شرکت بینش و آگاهی لازم را بدست نمی‌آورند و از تحولات موجود در جهت رسیدن به اهداف خود استفاده نمی‌کنند. از طرف دیگر شرکتهای برون‌گرا، شرکتهایی هستند که در پی تأمین رضایت مشتریان هستند. رسالت واقعی واحدهای بازاریابی آنها درک نیازها و خواسته‌های مشتریان و ارائه راهکارهایی برای تولید محصولاتی متناسب با آن نیازها و خواسته‌هاست. شرکتهای برون‌گرا شرکتهایی هستند که صرفاً به دنبال فروش نیستند، بلکه به دنبال رضایت بلندمدت مشتریان از طریق ارائه محصولاتی با کیفیت برتر همراه با نیل به اهداف بلندمدت و حیات مستمر خودشان هستند (کاتلر، آرمسترانگ، ۱۳۷۹).

۲-۲-۴-۱ ابعاد کیفیت :

گاروینت هشت بعد برای کیفیت بر می­شمارند: عملکرد، ویژگی ها، قابلیت اطمینان، قابلیت دوام، قابلیت تغییر پذیری، زیبایی و کیفیت درک­شده. کیفیت باید در راستای برطرف­کردن خواسته­ های مشتریان در زمان حال و آینده نشانه گرفته شود(گرجی،۱۳۸۷).

درسال ۱۹۸۱ تحقیقی انجام شد که نتیجه آن نشان داد ۶۸% مدیران عامل آمریکایی فکر می­کردند که کیفیت محصولات کلیدی آن ها طی ۵ سال اخیر بهبود یافته است درحالیکه تنها ۲۵% مشتریان این اعتقاد را داشتند. یکی از دلایل اصلی این اختلاف نظر، ناشی از درک متفاوت از مفهوم کیفیت است. بعبارت دیگر کیفیت دارای ابعاد مختلفی است که هرکس با عینک خود برخی از آنها را می­بیند :
۱- عملکرد: عبارتست از مشخصات عملیاتی و کارکردی اولیه و اصلی محصول.
۲-  مشخصات: عبارتست از مشخصات ثانویه که مکمل کارکرد اولیه و اساسی محصول می باشد.
۳-  قابلیت­اطمینان: بیانگراحتمال عملکرد بد محصول یا شکست محصول در یک دوره مشخص­ می­باشد. شاخصهای اندازه ­گیری قابلیت اطمینان عبارتند از :
- میانیگین زمان رخداد اولین شکست
- میانگین زمان بین شکست­ها
- نرخ شکست در هر واحد زمانی
۴- تطابق: حدی است که طراحی محصول و مشخصات عملیاتی و کارکردی آن، استانداردهای از پیش تعریف­شده را برآورده می­سازد .

ط ) تأثیرناپذیرى از قضاوت دیگران‏
مسئله دیگر که باز مربوط به تربیت عقلانى است این است که قضاوتهاى مردم درباره انسان نباید براى او ملاک باشد. اینها یک بیماریهاى عمومى است که اغلب‏ افراد کم و بیش گرفتارش هستند. مثلًا انسان یک لباسى را براى خودش انتخاب کرده و تشخیصش این است که رنگ خوبى را انتخاب کرده. بعد یکى مى‏آید و
مى‏گوید: این رنگ مزخرف چیست که انتخاب کرده‏اى؟! آن یکى و آن دیگرى نیز همین را مى‏گویند. کم کم خود آدم اعتقاد پیدا مى‏کند که بد چیزى است. تازه آنها هم که مى‏گویند، گاهى براى این است که عقیده انسان را تغییر بدهند نه آنکه از روى عقیده خودشان مى‏گویند. اینکه انسان در مسائلى که مربوط به خودش است تحت تأثیر قضاوت دیگران قرار بگیرد [صحیح نیست‏] و به ما گفته‏اند هرگز تحت تأثیر قضاوت و تشخیص دیگران نسبت به خودتان قرار نگیرید. ( مطهری ، ۱۳۷۸، ج ۲۲، صص ۵۴۷ -۵۴۶ )
ی)عقل نظرى و عقل عملى‏
مطلب دیگر- که قدماى ما هم همیشه مى‏گفته‏اند این است که- مى‏گویند عقل انسان دو بخش است: بخش نظرى و بخش عملى، یا احکام عقل انسان دو بخش است: نظرى و عملى. یک قسمت از کارهاى عقل انسان درک چیزهایى است که هست. اینها را مى‏گویند عقل نظرى. قسمت دیگر درک چیزهایى است که باید بکنیم، درک «بایدها». اینها را مى‏گویند عقل عملى‏ .( مطهری ، ۱۳۷۸، ج ۲۲، ص ۳۳۹ )
حکمت نظرى از «هست» ها و «است» ها سخن مى‏گوید و حکمت عملى از «باید» ها و «شاید و نشاید»ها .
حکمت عملى عبارت است از علم به تکالیف و وظایف انسان؛ یعنى چنین فرض شده که انسان یک سلسله تکالیف و وظایف دارد نه از ناحیه قانون، اعم از قانون الهى یا بشرى- که آن داستان دیگرى است- بلکه از ناحیه خرد محض آدمى.
پس کسانى که به حکمت عملى قائلند، معتقدند که انسان یک سلسله تکالیف و وظایف دارد که همانها حکمتهاى عملى است و عقل و خرد مى‏تواند آنها را کشف نماید .حکمت نظرى منقسم است به الهیات و ریاضیات و طبیعیات، علیهذا حوزه بسیار وسیعى دارد، اکثریت قریب به اتفاق علوم بشرى را فرا مى‏گیرد. ولى حکمت عملى منقسم مى‏شود به اخلاق، تدبیر منزل، سیاست جامعه. چنانکه مى‏بینیم حکمت عملى محدود است به علوم انسانى، البته نه همه علوم انسانى بلکه پاره‏اى از آنها.
حکمت عملى از جنبه‏هاى مختلف محدود است: اولًا محدود است به انسان، شامل غیر انسان نمى‏شود. ثانیاً مربوط است به افعال اختیارى انسان، پس شامل کارهاى غیر اختیارى بدنى یا روحى- که در قلمرو پزشکى و فیزیولوژى و روان شناسى است- نمى‏شود. ثالثاً مربوط است به «باید» هاى افعال اختیارى انسان که باید
چگونه باشد و چگونه نباشد. از این رو با نیروى عقل از دستگاه ادراکى و با نیروى اراده از دستگاه اجرایى سروکار دارد، نه با خیال (از دستگاه ادراکى) و میل (از دستگاه اجرایى). از این رو بحث درباره اختیار انسان و مقدمات عمل اختیارى که چه مقدماتى رخ مى‏دهد تا فعل اختیارى انسان صورت گیرد، و یا بحث درباره ماهیت اختیار که چیست و آیا انسان مجبور است یا مختار، از حوزه حکمت عملى خارج است و مربوط است به روان شناسى یا فلسفه. رابعاً حکمت عملى درباره همه «باید» ها بحث نمى‏کند، بلکه درباره آن عده از «باید» ها بحث مى‏کند که «باید» هاى نوعى و کلى و مطلق و انسانى است نه «باید» هاى فردى و نسبى.( مطهری ، ۱۳۷۸، ج۲۲، صص۳۱- ۳۰)
ک) عادت به تفکر و تعقل‏
انسان براى اینکه از چنگال تسلط شهوات تباه کننده جسم و جان و عقل و ایمان و دنیا و آخرت نجات پیدا کند، راهى جز تقویت جانب نیروى عقل ندارد. یکى از راههاى تقویت این نیرو این است که کارى کند که تعقل و تفکر در کارها برایش به صورت یک عادت درآید، از عجله در تصمیم بپرهیزد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

انسان باید از منطق پیروى کند نه از احساسات. انسان در کارى که از روى منطق صورت مى‏گیرد حساب و پیش بینى‏هاى لازم را کرده، نورافکن عقل و اندیشه خود را به اطراف انداخته و جوانب و اطراف کار را تحت نظر گرفته است. ولى در کارى که از روى احساسات صورت مى‏گیرد نقشه و حساب و دوراندیشى‏در کار نیست، صرفاً روح بشر از راهى داغ شده و هیجانى پدیده آمده و انسان براى آنکه هیجان روحى خود را تسکین دهد به عملى مبادرت مى‏کند و به واسطه غبار و تیرگى که از تهیّج احساسات پیدا مى‏شود مجال دوراندیشى و توجه به عواقب و نتایج کار از انسان سلب مى‏شود.
بر همه افراد بشر کم و بیش، هم منطق حکومت مى‏کند و هم احساسات. یک جمله که انسان در حضور جمعى ادا مى‏کند یا یک عملى که در اجتماع انجام مى‏دهد، از یک طرف وابسته به یک سلسله احساسات و عواطف و هیجانات درونى است و از طرف دیگر چون کم و بیش در اطرافش دقت و فکر شده وابسته به منطق و تعقل است. ولى برخى مردم بیشتر اهل منطق‏اند و بعضى مردم بیشتر اهل احساسات. جامعه
شناسان مى‏گویند این اختلاف در میان ملل نیز دیده مى‏شود؛ بعضى از ملل به منطق نزدیکترند و بعضى به احساسات.
این دستور جامع رسول اکرم مى‏گوید: همیشه در کارها منطق را دخالت بده و جلو طغیان و حکومت احساسات را بگیر؛ مرد منطق باش نه احساسات. هر اندازه که یک فرد یا یک ملت در راه کمال و ترقى پیش مى‏رود، به تدریج از احساسات به منطق مى‏گراید. نزدیک شدن به حکومت منطق و خارج شدن از تحت سیطره و حکومت احساسات، دلیل بر پختگى و تکامل روح است. انسان در طفولیت و کودکى یک پارچه احساسات بى‏منطق است و به همین جهت از اداره کردن خود و از حفظ مصالح خود عاجز است، و به همین جهت است که طفلى را زود مى‏شود در جریانى وارد کرد و احساساتش را استخدام کرد و به نفع خود در مجرایى به کار انداخت. اما هر اندازه که از سنین عمر مى‏گذرد و تجربه زیادتر مى‏شود، منطق در وجود انسان قوّت مى‏گیرد.
البته تنها مرور زمان و گذشتن عمر کافى نیست که انسان را مرد منطق و تعقل کند؛ این فضیلت اخلاقى نیز مانند همه فضایل دیگر اخلاقى تمرین و ممارست و مجاهدت لازم دارد؛ اولًا اندوخته علمى و سرمایه فکرى لازم است، ثانیاً انسان باید مدتى با زحمت خود را وادار کند که در پیشامدها و تصمیمها زیاد فکر کند و تا عواقب و نتایج کارى را کاملًا نسنجد به هیجانات درونى خود ترتیب اثر ندهد.( مطهری ، ۱۳۷۸، ج۲۳، صص ۷۷۹- ۷۷۸ )
ل ) تقوا و روشن بینى‏
قرآن کریم مى‏فرماید: اگر پاک و پرهیزکار بوده باشید خداوند به شما روشن بینى مى‏دهد و بر بصیرت شما مى‏افزاید .کتاب مقدس ما قرآن به موجب این آیه و آیه‏هاى دیگرى صریحاً بین تقوا و پرهیزکارى از یک طرف و روشن بینى و افزایش نور بصیرت از طرف دیگر رابطه مستقیم قائل است؛ یعنى به هر اندازه آدمى پاکتر و پرهیزکارتر و بى‏غرض و مرض‏تر و در مقابل حقایق تسلیم‏تر باشد، نورافکن عقل و فکرش روشن‏تر و نافذتر است. در حدیث معروفى آمده است که: از فراست مرد با ایمان در حذر باشید که او با نور خدا مى‏نگرد.
مقصود این است که مرد با ایمان به موجب ایمانى که دارد همواره دل و روح خویش را از آلایشها پاک نگه مى‏دارد و نمى‏گذارد آینه روحش با غبار حسادت و کینه توزى و خودخواهى و عناد و لجوج و تعصب مکدّر شود و براى عقل که نور خداست حجابى و پرده‏اى پدید آید و لهذا از این نور خدایى حداکثر استفاده را مى‏برد و بى‏پرده حقایق را مشاهده مى‏نماید.
بین دل که کانون احساسات و عواطف است و عقل که کانون مشاعر و ادراکات است ارتباط و پیوستگى برقرار است. از دل محبت و آرزو و میل و عاطفه برمى‏خیزد و از عقل فکر و منطق و استدلال و استنتاج سر مى‏زند. اگر بخواهیم عقل را در کار فکر و منطق و استدلال و استنتاج آزاد بگذاریم باید میلها و عواطف نیک و بد خود را تحت نظر بگیریم. اگر بر ما طمع و حرص حکومت کند، اگر اسیر عناد و لجاج و تعصب باشیم، اگر گرفتار عقده حسادت و کینه توزى باشیم و این آتشها در وجود ما شعله‏ور باشد، باید بدانیم که از این آتشها که هیزمش جز وجود ما و سلامت خود ما و اعصاب و قلب و اعضاى خود ما چیزى نیست دودهای تیره برمى‏خیزد و فضاى روح ما را تیره و تار مى‏کند. وقتى که تیرگى فضاى روح را گرفت، چشم عقل نمی تواندببیند. علی علیه السلام می فرماید :
« بیشتر زمین خوردن‏هاى پهلوان عقل همانا در فضاى حکومت طمعهاست‏» .( نهج البلاغه ، حکمت ۲۱۹) و نیز على علیه السلام مى‏فرماید :
« خودبینى و بزرگ بینى انسان نسبت به خود (که از آن به «عُجب» تعبیر مى‏شود) یکى از حاسدان عقل و خرد اوست‏ ».( نهج البلاغه ، حکمت ۲۱۲)

در قرآن کریم این تعبیر زیاد آمده که «بر دلها قفلها زده شده است.» و یا اینکه «گوش هست و شنوایى نیست، و چشم هست و بینایى نیست». درباره عده‏اى از مردم مى‏فرماید: «کران و لالان و کوران‏اند و امیدى به بازگشت آنها نیست». واقعاً هم همین‏طور است که آدمى در اثر یک نوع بیماریهاى روانى و اخلاقى قوّه تمیز و ادراک خود را از دست مى‏دهد، از حوادث جهان عبرت نمى‏گیرد، در مکتب زندگى- که پر است از تجربه و پند و اندرز- درسى فرا نمى‏گیرد. مدرسه روزگار آموزنده ترین مدارس است. تاریخ جهان و
سرگذشت جهانیان و نشیب و فرازهایى که براى افراد و ملتها همواره پیش آمده و پیش مى‏آید، بهترین معلم است. رمز سعادت در کیفیت استفاده و بهره‏اى است که انسان از آموزشهاى تکوین مى‏برد.
على علیه السلام فرزند بزرگوار خود حسن بن على را اکیداً توصیه مى‏کند که در تاریخ گذشتگان فکر کن و آثار آنها را مطالعه نما، و مى‏فرماید: من خودم هرچند در آن زمانها نبوده‏ام و از نزدیک شاهد وقایع آنها و زیر و رو شدن اوضاع آنها نبوده‏ام ولى در تاریخ زندگانى آنها سیر و مطالعه کرده‏ام، رمز کار آنها و نشیب و فرازهاى زندگانى آنها را به دست آورده‏ام، حالا مثل این است که همراه آنها بوده‏ام چون اطلاعات کافى در این زمینه دارم و بلکه مثل این است که از اول دنیا تا امروز زنده بوده‏ام و همراه همه آنها بوده‏ام، تجربه‏هاى فراوان آموخته‏ام، درسهاى زیادى یاد گرفته‏ام، اکنون گنجینه‏اى هستم از تجربه‏ها و حکمتها که به صورت پند و اندرز براى تو و دیگران بیان مى‏کنم.
یک تجربه در جلو چشم صدها نفر واقع مى‏شود، ولى آیا همه آنها به یک نحو از آن تجربه استفاده مى‏کنند؟ البته نه. استفاده هرکدام بستگى دارد به دو چیز: یکى‏ میزان عقل و علم و هوش و ذکاوت هرکدام از آنها، و
دیگرى میزان صفا و خلوص نیت و طهارت و پاکى روح آنها. قرآن کریم مى‏فرماید: کسانى که در راه ما (یعنى در راه رسیدن به حقیقت و خیر و سعادت) مجاهده کنند و از روى صدق گام بردارند، ما روى عنایت و لطف عمیمى که داریم که به هر مستعدى به اندازه استعدادش فیض و رحمت مى‏رسانیم، او را هدایت و راهنمایى مى‏کنیم، به او روشنى و بصیرت مى‏دهیم که بهتر ببیند و بهتر درک کند و بهتر قضاوت کند. در آیه دیگر مى‏فرماید:
آیا آن کس که روحى مرده داشت و ما او را زنده ساختیم و نورى به او دادیم که با آن نور در میان مردم حرکت کند و معاشرت نماید، با آن نور با مردم برخورد کند، با آن نور روابط اجتماعى خود را با دیگران تحت نظر بگیرد، آیا اینچنین آدم روشن با آن کسى که عناد و لجاج و سایر صفات رذیله او را تیره و تاریک کرده است و در تاریکى گام بر مى‏دارد، در میان شک و حیرت و تردید و اضطراب گرفتار است و راه بیرون شدن را نمى‏داند، آیا این دو نفر مساوى با یکدیگرند؟
این است که بزرگان و پیشوایان دین و اخلاق گفته‏اند تا انسان روشن بین نباشد، راه سعادت خویش را پیدا نمى‏کند و تا دودهاى آتش حسد و کینه و خودپرستى و تکبر و دیوصفتى و سایر صفات رذیله را از بین نبرد، نورافکن عقلش نمى‏تواند راه را بر او روشن کند. ( مطهری ، ۱۳۷۸ ، ج۲۲، صص ۱۴۴ – ۱۴۱)
م) تقوا و حکمت عملى‏
این نکته را اول باید بگویم که آن حکمتى که به اصطلاح مولود تقواست و آن روشنى و فرقانى که در اثر تقوا پیدا مى‏شود حکمت عملى است نه حکمت نظرى.
حکما اصطلاحى دارند که عقل را منقسم مى‏کنند به دو قسم: عقل نظرى و عقل عملى. البته مقصود این نیست که در هر کسى دو قوّه عاقله هست، بلکه مقصود این است که قوّه عاقله انسان دو نوع محصول فکر و اندیشه دارد که از اساس با هم اختلاف دارند: افکار و اندیشه‏هاى نظرى، و افکار و اندیشه‏هاى عملى.
عقل نظرى همان است که مبناى علوم طبیعى و ریاضى و فلسفه الهى است. این علوم، همه در این جهت شرکت دارند که کار عقل در آن علوم قضاوت درباره واقعیتهاست که فلان شى‏ء این‏طور است و یا آن‏طور؟ فلان اثر و فلان خاصیت را دارد یا ندارد؟ آیا فلان معنا حقیقت دارد یا ندارد؟ و اما عقل عملى آن است که
مبناى علوم زندگى است، مبناى اصول اخلاقى است، و به قول قدما مبناى علم اخلاق و تدبیر منزل و سیاست مُدُن است. در عقل عملى، مورد قضاوتْ واقعیتى از واقعیتها نیست که آیا اینچنین است یا آنچنان؟ مورد قضاوت، وظیفه و تکلیف است: آیا «باید» این کار را بکنم یا آن کار را؟ این‏طور عمل کنم یا آن‏طور؟ عقل عملى همان است که مفهوم خوبى و بدى و حسن و قبح و باید و نباید و امر و نهى و امثال اینها را خلق مى‏کند. راهى که انسان در زندگى انتخاب مى‏کند مربوط به طرز کار کردن و طرز قضاوت عقلى عملى اوست و مستقیماً ربطى به طرز کار و طرز قضاوت عقل نظرى وى ندارد.
اینکه در آثار دینى وارد شده که تقوا عقل را روشن مى‏کند و دریچه حکمت را به روى انسان مى‏گشاید -همچنان که لحن خود آنها دلالت دارد- همه مربوط به عقل عملى است، یعنى در اثر تقوا انسان بهتر درد خود و دواى خود و راهى که باید در زندگى پیش بگیرد مى‏شناسد؛ ربطى به عقل نظرى ندارد، یعنى مقصود این نیست که تقوا در عقل نظرى تأثیرى دارد و آدمى اگر تقوا داشته باشد بهتر دروس ریاضى و یا طبیعى را
مى‏فهمد و مشکلات آن علوم را حل مى‏کند. حتى در فلسفه الهى نیز تا آنجا که جنبه فلسفه دارد و سر و کارش با منطق و استدلال است و [انسان‏] مى‏خواهد با پاى استدلال گام بردارد و مقدمات در فکر خود ترتیب مى‏دهد تا به نتیجه برسد همین‏طور است. در نوعى دیگر از معارف ربوبى، تقوا وپاکى و مجاهدت تأثیر دارد ولى آنجا دیگر پاى عقل نظرى و فلسفه و استدلال و منطق و ترتیب مقدمات و سلوک فکرى از نتیجه به مقدمه و از مقدمه به نتیجه در میان نیست.
مقصود این است: این حقیقت که بیان شده که تقوا موجب ازدیاد حکمت و ازدیاد بصیرت و روشن بینى مى‏شود ناظر به مسائل نظرى و عقل نظرى نیست، و شاید علت اینکه در نظر بعضى‏ها قبول این مطلب اینقدر مشکل آمده همین است که این مطلب را به حدود عقل نظرى توسعه داده ‏اند.
و اما نسبت به عقل عملى البته مطلب همین‏طور است و مى‏توان گفت قبل از هر استدلال و تقریبى، تجربه گواه این مطلب است. واقعاً تقوا و پاکى و رام کردن نفس امّاره در روشن بینى و اعانت به عقل تأثیر دارد ولى البته نه به این معنى که عقل فى المثل به منزله چراغ است و تقوا به منزله روغن آن چراغ ، و یا اینکه دستگاه عقل به منزله یک کارخانه مولّد روشنایى است که فعلًا فلان مقدار کیلو وات برق مى‏دهد و تقوا که آمد فلان مقدار کیلووات دیگر بر برق این کارخانه مى‏افزاید. نه، این طورها نیست، طور دیگر است. ( مطهری ، ۱۳۷۸، ج ۲۳، صص ۷۱۴- ۷۱۲) ‏
ن ) راز تأثیر تقوا در روشن بینى‏
یکى از حالات و قوایى که در عقل انسان یعنى در عقل عملى انسان، یعنى در طرز تفکر عملى انسان که مفهوم خوب و بد و خیر و شرّ و درست و نادرست و لازم و غیر لازم و وظیفه و تکلیف و اینکه الآن چه مى‏بایست بکنم و چه نمى‏بایست بکنم و این گونه معانى و مفاهیم را بسازد تأثیر دارد، طغیان هوا و هوس‏ها و مطامع و احساسات لجاج آمیز و تعصب آمیز و امثال اینهاست، زیرا منطقه و حوزه عقل عملى انسان به دلیل اینکه مربوط به عمل انسان است همان حوزه و منطقه احساسات و تمایلات و شهوات است. این امور اگر از حد اعتدال خارج شوند و انسان محکوم اینها باشد نه حاکم بر اینها، در برابر فرمان عقل فرمان مى‏دهند، در برابر نداى عقل و وجدان فریاد و غوغا مى‏کنند، براى نداى عقل حکم پارازیت را پیدا مى‏کنند،