وابستگی فرد به خانواده و نهادهای اجتماعی

۱- چون مطمئن هستم کسی در خانواده به کارهای من توجه ندارد، به راحتی میتوانم هر کاری را انجام دهم.
۲- گاهی می ترسم خواسته های خود را با اعضای خانوادهام مطرح کنم.
۳- نحوه گفتگو ، میان خودم با خانوادهام بسیار راضی هستم.
۴- در گردهماییهای اجتماعی و یا راهپیماییها شرکت میکنم.
۵- من تمایل دارم که شغلم مرتبط با تحصیلاتم باشد.
۶- گاهی اوقات در جامعه و در بین هم وطنانم احساس بیتعلقی و دل زدگی میکنم.
۷- خیلی خوشحال میشوم که بقیه زندگی شغلی خودم را در این شهر سپری کنم.
۸- واقعا احساس میکنم که مشکلات این شهر مشکلات خودم هستند.
۹- در مقابل بسیاری از مردم احساس مسئولیت میکنم.
۱۰- من نسبت به دین و مذهب خودم احساس دلبستگی میکنم.

محققساخته

آگاهی از قوانین

۱- از هر قانونی باید اطاعت کرد.
۲- شاید قوانین با برخی از ارزشهای ما ناسازگار باشد ولی باید از آن اطاعت کرد.
۳- اهمیت احترام به قوانین رانندگی را به عنوان یک ارزش فرهنگی پذیرفتهام و بدان عمل میکنم.
۴- نظام قوانین راهنمایی و رانتدگی موجود را نمیپذیرم و آن را دچار کاستیها و نواقص بسیاری میدانم.

محقق ساخته

۳-۹-۳) متغیرهای واسطهای
۳-۹-۳-۱) تعریف مفهومی و عملیاتی اثرپذیری مجازاتهای رسمی
در مورد اثربخشی ضمانت اجراهای کیفری و مجازاتهای رسمی، بیشتر بر جلوگیری از تکرار جرم در دوره مراقبت تأکید شده است (قاسمیمقدم، ۱۳۸۷). این متغیر نیز، شامل ۷ گویه با طیف پنج قسمتی لیکرت می‌باشد که در چهار سوال اول دارای گزینههای (کاملا درست، تا حدودی درست، بی‌نظر، تا حدودی نادرست و کاملا نادرست) و در سه سوال بعدی دارای گزینههای ( خیلی زیاد، زیاد، متوسط، کم، خیلی کم) میباشد. که در ۴ سوال اول جهت سوالات عوض شده و به گزینه کاملا درست، نمره ۵ داده میشود.
۳-۹-۳-۲) تعریف مفهومی و عملیاتی ناکامی منزلتی
ناکامی به حالت روحی‌ای گفته می‌شود که هرگاه راه دست‌یابی به یک هدف خواستنی بسته شود یا دست‌یابی به آن به تاخیر افتد، روی می‌دهد. هر فرد در طول زندگی خود، با موانعی روبرو می‌شود که باعث می‌شود به اهداف خود نرسد. به همین دلیل ممکن است ناکامی به او دست بدهد ( ایمانی، ۱۳۷۰). کوهن نیز، می‌گوید شکاف بین اهداف و ابزار به واسطه ناکامی منزلتی موجب کج رفتاری میشود (کوهن ، ۱۹۹۵).
متغیر ناکامی منزلتی شامل ۵ گویه میباشد که با بهره گرفتن از طیف پنج قسمتی لیکرت (کاملا موافق، موافق، بینظر، مخالف و کاملا مخالف) مورد آزمون قرار گرفته است.
۳-۹-۳-۳) تعریف مفهومی و عملیاتی کنترلهای اجتماعی
به مکانیسم هایی اطلاق می شود که جامعه برای واداشتن اعضایش به سازگاری و جلوگیری از ناسازگاری به کار می برد. همچنین، به مجموع عوامل محسوس و نامحسوسی که یک جامعه در جهت حفظ معیارهای خود به کار می برد و مجموع موانعی که به قصد جلوگیری افراد از کجروی اجتماعی در راه آنان قرار می دهد، نیز، گفته میشود که میتوان آن را به دو دسته کلی تقسیم کرد:

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

• کنترل غیررسمی: شکلی از کنترل اجتماعی است که در عرصه رویاروی اجتماعی اعضای جامعه در خانواده، مدرسه، محل کار و … تحقق می یابد. افرادی که بر خلاف هنجارهای سنتی و معیارهای خانوادگی و اجتماعی رفتار کنند، از سوی دیگران برای همنوایی با هنجارهای اجتماعی تحت فشار قرار می گیرند، افراد ناهمنوا از جامعه طرد میشوند یا مورد تمسخر و استهزای دیگران قرار میگیرد.
  ۲- کنترل رسمی: کنترل رسمی مبتنی بر عنصر حقوقی و قانونی کنترل اجتماعی است. در کنترل رسمی، قوانین جامعه، راهنمای اعضای آن هست و گروههایی نیز وجود دارد که این قوانین و مقررات را در جامعه اعمال میکنند و کجروان اجتماعی و مجرمان را دستگیر می‌کنند. در کنار این گروه ها، موسسات و سازمانهایی چون مدرسه، اداره و … نیز وجود دارند که دارای معیارها و مقرراتی برای کنترل اجتماعی است

۳- خود کنترلی: این خود بدان معناست که رانندگان تا چه اندازه توانستهاند خود را در برابر تخلف نگه داشته و مرتکب آن نشوند ( ستوده، ۱۳۸۰).
متغیر کنترل اجتماعی، شامل ۷ گویه است که با طیف پنج قسمتی لیکرت (کاملا درست، تا حدودی درست، بینظر، تا حدودی نادرست و کاملا نادرست) سنجیده شده و در این متغیر گویه‌های ۲، ۴، ۶ و ۷ ریکود شده و به گزینه کاملا درست نمره ۵ داده شده است.
۳-۹-۳-۴) تعریف عملیاتی متغیرهای واسط در قالب جدول
در این مرحله از تحقیق، متغیرها شاخصسازی میشوند. در واقع این مرحله به ما کمک میکند که بتوانیم مفاهیم را اندازه گیری کنیم.
جدول ۳-۳) تعریف عملیاتی متغیرهای واسط

متغیر

گویه

منبع

اثرپذیری مجازاتهای رسمی

۱- من وقتی جریمه میشوم، دیگر آن تخلف را انجام نمیدهم.
۲- من همیشه از ترس جریمه پلیس در رانندگی تخلفی مرتکب نمیشوم.
۳- من همیشه از ترس خسارات ناشی از تخلف رانندگی، قوانین راهنمایی و رانندگی را رعایت میکنم.

در این فصل هدف، نوع و روش انجام پژوهش، مشخصات جامعه آماری، حجم و روش نمونه گیری، ابزار پژوهش، پایایی و روایی ابزار و در پایان روش تجزیه و تحلیل داده ها مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت.

۳-۲- روش تحقیق

انتخاب روش و نوع تحقیق بستگی به معیارهای بسیاری همچون اهداف، ماهیت تحقیق و امکانات اجرایی آن دارد. بنابراین هنگامی می توان در مورد نوع تحقیق تصمیم گرفت که ماهیت موضوع تحقیق، هدفها و نیز وسعت دامنه تحقیق مشخص باشد (نادری و سیف نراقی ۱۳۷۲، ۵۹). روش تحقیق مورد استفاده در این پژوهش از نظر هدف، این تحقیق کاربردی است. زیرا به منظور حل سریع مسائل، مشکلات و اتخاذ تدابیر لازم انـجام شده است. تا از این طریق بتوان موانع و مشکلات موجود را با برنامه ریزی دقیق و اصولی از میان برداشت و یا از شدت آنها جلوگیری نمود. از طرف دیگر، این پژوهش از نظر روش گردآوری داده ها توصیفی و از نوع همبستگی است مطالعات همبستگی به منظور جستجو برای یافتن رابطه بین متغیرها صورت می‌گیرد. پژوهش‌های همبستگی به یکی از سه نتیجه زیر می‌رسد: همبستگی مثبت، همبستگی منفی و نبود همبستگی. ضریب همبستگی، معیاری است برای شدّت همبستگی و محدوده آن از ۱- تا ۱+ است (حسن زاده ۱۳۸۳، ۶۸).

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۳-۳- جامعه آماری، نمونه و روش نمونه گیری

جامعه آماری شامل کلیه مدیران مدارس مقطع متوسطه شهرستان سیرجان در سال ۱۳۹۲ -۱۳۹۱ که تعداد ۸۱ نفر این جامعه به روش تمام شماری به عنوان حجم نمونه انتخاب شدند.

۳-۴- ابزار تحقیق و روایی و پایایی

ابزار گردآوری اطلاعات در این پژوهش دو پرسشنامه به شرح ذیل می باشد:
الف: پرسشنامه سبکهای تفکر^[۷۰]
برای سنجش سبکهای تفکر مدیران، از پرسشنامهی سبکهای تفکر استرنبرگ-واگنر^[۷۱](۱۹۹۱) استفاده شده است. بعد کارکردی پرسشنامه سبک های تفکر ۲۴ سوال دارد که سه نوع سبک تفکر مدیران را شامل سبک تفکر قضاوتی، قانوگذارانه و اجرایی را اندازه گیری می کند. از این ۲۴ سوال سوالات ۱تا۸ برای سنجش سبک تفکر قضاوت گر، سوالات ۹ تا ۱۶ برای سنجش سبک تفکر اجرایی و سوالات ۱۷تا۲۴ برای سبک تفکر قانون گذار پیش بینی شده است. این مقیاس به شکل طیف لیکرت هفت گزینه ای با گزینه های اصلا خوب نیست، خیلی خوب نیست، اندکی خوب است، تاحدودی خوب است، خوب است، خیلی خوب است، فوق العاده خوب است سازماندهی شده است و ترتیب۷ تا۱ را رد بر می گیرد که ۷ به معنی فوق العاده خوب می باشد.
در این پژوهش نیز برای تعیین روایی پرسشنامه، از روایی صوری و محتوایی استفاده شد. بدین صورت که پس از تهیه و طراحی پرسشنامه، با نظرخواهی متخصصان و اساتید راهنما و مشاور پرداخته شد و پس از حذف و اضافه های لازم، روایی صوری و محتوایی پرسشنامه مورد تایید گرفت.
برای اطمینان از پایایی پرسشنامه، به اجرای آزمایشی پرسشنامه در نمونه ای با حجم ۳۰ نفر پرداخته شد و پایایی آنها از طریق محاسبه آلفای کرونباخ توسط نرم افزار Spss محاسبه شد که عدد ضریب پایایی برای سبک های اجرایی، قضاوتی و قانونگذار به ترتیب  ۰/۸۹،۰/۸۶،۰/۸۸  و برای کل سوالات ۰/۸۷ بدست آمد که نشان از پایایی بالای ابزار است.
ب: پرسشنامه نگرش به تغییر سازمانی
برای سنجش پذیرش تغییر مدیران از پرسشنامه ۳۲ سوالی استفاده شد که بوسیله رابرت هلر(۱۹۸۶)تهیه شده است. نمره گذاری این ازمون به صورت چهار گزینه ای هرگز، گاهی اوقات، اغلب و همیشه می باشد.
در این پژوهش نیز برای تعیین روایی پرسشنامه، از روایی صوری و محتوایی استفاده شد. بدین صورت که پس از تهیه و طراحی پرسشنامه، با نظرخواهی متخصصان و اساتید راهنما و مشاور پرداخته شد و پس از حذف و اضافه های لازم، روایی صوری و محتوایی پرسشنامه مورد تایید گرفت.
برای اطمینان از پایایی پرسشنامه، به اجرای آزمایشی پرسشنامه در نمونه ای با حجم ۳۰ نفر پرداخته شد و پایایی آنها از طریق محاسبه آلفای کرونباخ توسط نرم افزار SPSS محاسبه شد که عدد ۰/۸۵ برای پذیرش تغییر بود و نشان از پایایی بالای ابزار است.

۳-۵- روش تجزیه و تحلیل داده‌ها

در این پژوهش جهت تجزیه و تحلیل داده ها از دو روش آمار توصیفی و آمار استنباطی استفاده شد. برای تحلیل داده های حاصل از پرسشنامه و متناسب با سوالات تحقیق، برای توصیف وضعیت موجود و دسته بندی گروه های آزمودنی از نظر صفات مختلف و توصیف ویژگی های جامعه آماری از روش های آمار توصیفی هچون فراوانی، درصد، نموداراستفاده شده است. برای تعمیم نتایج به جوامع بزرگتر و برای کمک به برقراری ارتباط میان متغیرهای تحقیق به طوری که بتوان از طریق آنها استنتاج نمود، از روش های آمار استنباطی همچون آزمونt ، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون استفاده می شود. و برای این منظور از نرم افزار آماری SPSS استفاده شد.

فصل چهارم:

تجزیه تحلیل داده ها

۴-۱- مقدمه

در این فصل داده های گردآوری شده با توجه به سوال‌ها و هدف‌های تحقیق مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. برای این منظور ابتدا ویژگی‌های جمعیت شناختی نمونه ها از قبیل جنسیت، سن، تحصیلات ارائه شده سپس با بهره گرفتن از جداول توزیع فراوانی، درصد، نمودار و شاخصهای مرکزی و پراکندگی، متغیرهای پژوهش توصیف شده‌اند. آنگاه برای پاسخ به سوال های تحقیق، داده‌ها تحلیل و با بهره گرفتن از آزمونهای مناسب آمار استنباطی، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است.

۴-۲- یافته‌های جمعیت شناختی

۴-۲-۱ توصیف گروه نمونه بر حسب جنسیت

جدول ۴-۱: فراوانی و درصد فراوانی اعضای نمونه آماری بر حسب جنسیت

۹۰۰۰۰

۷۶۰۰

ترکیه

۱۴۰۰۰

۳۷۰۰۰

۲۴۰۰

اسپانیا

۲۰۰۰

۲۵۰۰۰

۲۶۰۰

تونس

Holland et al., 2010))
تمامی فعالیت­های آنتی­اکسیدانی انار به حضور ترکیبات فنولی متعدد نظیر ایزومرهای پونیکلاژین^[۵] مشتقات الاژیک­اسید^[۶] و آنتوسیانین­های تری­گلوکوزیدها^[۷] و ۳و۵ دی گلوکوزید^[۸] دلفینیدین^[۹] سیانیدین^[۱۰] و پلارگونیدین^[۱۱] و فلاونوییدها^[۱۲] (کرسیتین^[۱۳] و کامپفرول^[۱۴]) مرتبط است که این ترکیبات به دلیل خاصیت آنها در جذب رادیکال­های آزاد و ممانعت از اکسیداسیون درون شیشه ­ای^[۱۵] لیپیدها شناخته شده ­اند (Aviram et al., 2002; Gil et al., 2000).
یکی از مشکلات مهمی که امروزه در کشور ما وجود دارد ضایعات پس از برداشت محصولات کشاورزی به ویژه میوه و سبزی و استاندارد نبودن کیفیت آنها می­باشد که از ارزش صادرات و بازاریابی آنها کاسته است. علت اصلی این مشکلات به دو مورد کلی مربوط می­گردد: اول شرایط رشد و نمو گیاه و دوم شرایط نگه­داری پس از برداشت محصول. بنابراین لازم است عوامل موثر در طول فصل رشد طوری تنظیم گردد که کمیت وکیفیت مطلوب محصول حاصل شود. تغذیه گیاه می ­تواند کمیت، کیفیت و طول مدت انبارداری را تحت تاثیر قرار دهد.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

ارزیابی کیفیت محصولات کشاورزی سال­های زیادی یک موضوع مورد علاقه برای محققین شده است. با این وجود تعریف مشخصی از کیفیت برای محصولات کشاورزی وجود ندارد به طوریکه محققین مختلف تعریف­های مختلفی از کیفیت محصولات ارائه کرده ­اند. با این حال فاکتورهای پایه و عمده که به طور معمول برای ویژگی­های کیفیت استفاده می­شوند عبارتند از: اندازه، شکل، رنگ مزه، بافت، طعم و عاری بودن از عیب و مواد خارجی. از آنجایی که تعداد زیادی از فاکتورهای کیفیت محصولات کشاورزی به خواص بیوفیزیکی آنها مرتبط هستند، روش­های غیر مخرب برای ارزیابی کیفیت محصولات کشاورزی بر اساس خواص بیوفیزیکی گسترش یافته­اند (Chen and Sun, 1991).
امروزه مشتریان محصولات غذایی در هنگام خرید تاکید زیادی بر کیفیت محصولات غذایی دارند و همین امر توجه صنعت غذا را به تکنیک­هایی که به صورت بلادرنگ کیفیت محصولات غذایی را کنترل کند، معطوف کرده است. ارزیابی غیر مخرب کیفیت میوه در طول برداشت، انتقال رسیدگی و فراوری می ­تواند به ارزش آن در بازار بیفزاید. کیفیت خوب محصول می ­تواند نظر مشتری را برای خرید آن جلب کند. ارزیابی کیفیت داخلی میوه معمولا با بریدن و تست کردن آن همراه است. دستگاه غیر مخربی که بتواند به صورت بلادرنگ خصوصیاتی از کیفیت میوه مانند قند اسیدیته، pH، محتوای رطوبتی و میزان آب را تخمین بزند، می ­تواند ارزش قابل توجهی برای صنعت غذا داشته باشد. محققان تکنیک­های متنوعی برای ارزیابی کیفیت داخلی میوه مانند پاسخ تشدید مغناطیسی، روش­های نوری، روش­های صوتی، تابش مادون قرمز و اشعه ایکس را امتحان کرده ­اند. بعضی از این روش­ها در صنعت غذا با موفقیت گسترش پیدا کرده ­اند. جذب اشعه یکی از خواص محصولات غذایی می­باشد که می ­تواند به عنوان یک روش پایه برای تجزیه و تحلیل غیر مخرب کیفیت محصولات غذایی استفاده شود (Eufemio et al., 1999).
برخی از انارهای چیده شده از یک باغ ممکن است از نظر میزان درصد پوست و میزان حجم آب با یکدیگر متفاوت باشند. یعنی ممکن است برخی از انارها از لحاظ ابعاد هم شکل باشند اما دارای درصد آب متفاوتی باشند، یا به عبارت دیگر دارای پوسته کلفت و بافت اسفنجی باشند. برخی از انارها ممکن است دارای هسته­های درشت یا نسبت بالای حجم هسته به گوشت باشند. وجود این انارها ممکن است بر میزان و کیفیت صادرات این محصول با ارزش تاثیر بگذارد. بنابراین با توجه به مطالب بالا اهدف این تحقیق عبارتند از:
ارائه الگوریتم مناسب برای بخش­بندی تصاویر اجزای درونی میوه انار حاصل از عکس برداری اشعه ایکس
تعیین مقدار کمی پارامترهای بیوفیزیکی میوه انار شامل حجم آب، حجم آریل، حجم هسته، حجم پوسته و حجم کل میوه انار با بهره گرفتن از فناوری غیر مخرب عکس برداری اشعه ایکس.
بررسی و ارزیابی روابط تخمین حجم اجزای درونی میوه انار و مقایسه آنها با یکدیگر.
فصل دوم
مروری بر پژوهش‌های پیشین
۱-۲ انار
انار درخت کوچکی است که ارتفاع آن حداکثر تا ۶ متر می­رسد و در مناطق نیمه گرمسیری می روید. به جز در مناطقی با زمستان سرد و طولانی این درخت قابلیت سازگاری با آب و هوای مختلف که دارای بهاری آفتابی و تابستانی گرم باشند را دارا می­باشد. این درخت رشد سریعی داشته و پاجوش­ها و تنه جوش­های فراوان تولید می­ کند. شاخه­ های این درخت دارای خارهای فراوان و تیز می­باشند. انار از دیر باز در ناحیه غرب آسیا و خاورمیانه شناخته شده و مورد استفاده بشر قرار گرفته است (Mars, 2000; Tous and Ferguson, 1996).
۲-۲ تاریخچه و پراکنش انار
پیدایش انار به دوران قبل تاریخ باز می­گردد. اکثر محققین نوشته­اند انار بومی ایران بوده و به تدریج در مناطق آسیای مرکزی تا هیمالیا، خاورمیانه، آسیای صغیر و حوزه مدیترانه گسترش یافته است. چنانچه گفته شده است ایران اولین زادگاه انار و پس از آن در نواحی آسیای مرکزی و به شمال آفریقا و یونان راه یافته است. در کتب روم مربوط به سه قرن پیش از میلاد مسیح نیز از انار و درخت آن نام برده شده است (Hayes, 1945; Holland et al., 2010).
۲-۳ گیاه شناسی و رده بندی
نام قدیمی انار یا نار در زبان یونان بنام Malus Puniacusبه معنای سیب کارتاژیا (Apple of cartage) آمده است و از این رو نام علمی آن از پونیکوس = کارتاژ و از کلمه گراتانوم گرفته شده است. نام عربی آن رمان و در انگلیسی به آن Pomegranate می­گویند.
رده­بندی علمی آن به صورت زیر است:
گونه (granatum) جنس (Punica)
راسته (Myrtales) خانواده (Punicaceae)
رده (Angiospermae) زیر رده (Dicoty ledoneae)
واریته­های انار به شرح زیر می­باشند:
الف- واریته انار وحشی (Punica granatum L. var. spinosa)
این انارها به طور معمول دارای خارهای زیادی هستند، میوه­های ریز و ترش دارند و دارای فرم­های مختلفی هستند.
ب- واریته انار اهلی یا انار خوراکی (Punica granatum L. var. sativa)
این واریته از کشت و کار زیادی برخوردار است و به طور معمول بدون خار یا کم خار است.
ج- واریته­های انار زینتی که برخی از آنها عبارتند از:

در رگرسیون چندگانه، دو یا چند متغیر مستقل وجود دارد و لازم است که برای مشخص شدن معنادار بودن آن‌ها دو آزمون انجام شود. ابتدا آزمون معنادار بودن معادله رگرسیون و در مرحله بعد آزمون معنادار بودن هر کدام از ضرایب متغیرهای مستقل در معادله.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۳-۱۱-۲-۵- آزمون معنادار بودن معادله رگرسیون
در یک معادله رگرسیون چندگانه، چنان­چه هیچ­گونه رابطه‌ای میان متغیر وابسته و متغیرهای مستقل وجود نداشته باشد، باید تمامی ضرایب متغیرهای مستقل در معادله، مساوی صفر باشند. بدین ترتیب ما می‌توانیم معنادار بودن معادله رگرسیون را آزمون کنیم. این کار با بهره گرفتن از آماره F با فرض‌های زیر صورت می‌گیرد (عباسی­نژاد، ۱۳۸۰: ۸۹ و ذوالنور، ۱۳۷۴: ۵۶-۵۹):
معادله رگرسیون معنادار نیست
معادله رگرسیون معنادار است
چنان­چه در سطح اطمینان ۹۵% (خطای ۵%= α) آماره F محاسبه شده از معادله رگرسیون کوچک­تر از مقدار F بدست آمده از جدول باشد فرض  را نمی­ توان رد کرد و در غیر اینصورت  رد می‌شود. واضح است که در صورت رد شدن  ، معادله رگرسیون معنادار خواهد بود.
۳-۱۱-۲-۶- آزمون معنادار بودن ضرایب
بعد از آزمون معنادار بودن رگرسیون، باید معنادار بودن هر کدام از ضرایب آزمون شود. هدف از انجام این آزمون، آن است که مشخص شود آیا در سطح اطمینان مورد نظر ضریب محاسبه شده مخالف صفر است یا خیر؟ فرض­های این آزمون به شرح زیر است (ذوالنور، ۱۳۷۴: ۵۶-۵۴):
ضریب جامعه صفر است.
ضریب جامعه مخالف صفر است.
برای آزمون این فرضیه ­ها از آماره t استفاده می‌شود. اگر در سطح اطمینان ۹۵% (خطای ۵%=α) آماره به دست آمده از آزمون، کوچک­تر از t بدست آمده از جدول با همان درجه آزادی باشد، فرض  تأیید شده و در غیر این صورت رد می‌شود. در این آزمون عدم رد  به مفهوم بی‌معنا بودن ضریب مورد نظر و رد  به معنی معنادار بودن ضریب مورد­نظر است.
۳-۱۱-۳- روش استفاده از داده‌ها
معمولاً استفاده از داده‌های آماری به سه روش مقطعی، سری زمانی و ترکیبی امکان‌پذیر است:

1. 1. داده‌های مقطعی: در داده‌های مقطعی، مقادیر یک یا چند متغیر برای چندین واحد اقتصادی (مشاهدات نمونه‌ای) برای یک زمان مشخص جمع‌ آوری می‌شود.

1. 1. داده‌های سری‌زمانی:در داده‌های سری زمانی، مقدار یک یا چند متغیر در طول یک دوره زمانی مشاهده می‌شود.

1. 1. داده‌های ترکیبی:در داده‌های ترکیبی، عناصر هر دو دسته از داده‌های سری زمانی و مقطعی وجود دارد. یعنی، اطلاعات مربوط به داده‌های مقطعی در طول زمان مشاهده می‌شود. به بیان دیگر، چنین داده‌هایی دارای دو بعد هستند که یک بعد آن مربوط به واحدهای مختلف در هر مقطع زمانی خاص است و بعد دیگر آن مربوط به زمان می‌شود. یعنی، روش داده‌های ترکیبی، روشی برای تلفیق مشاهدات مقطعی در خلال چندین دوره زمانی است (گجراتی^[۹۱]،۱۹۹۵: ۶۴).

در این پژوهش با توجه به نوع داده‌ها و روش‌های تجزیه و تحلیل موجود، از روش داده‌های ترکیبی استفاده می‌شود. زیرا به منظور بررسی رابطه میان ساختار سرمایه و بازده غیر عادی شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار، متغیرهای مستقل و وابسته از دو جنبه متفاوت مورد بررسی قرار می‌گیرند. از یک سو، این متغیرها در میان شرکت های صنایع مختلف و از سوی دیگر، در دوره زمانی ۱۳۸۹- ۱۳۸۰ آزمون می‌شوند.
منظور از داده‌های ترکیبی، مجموعه‌ای از داده‌هاست که متشکل از تعداد زیادی از متغیرهای مقطعی (N) است که در طول یک دوره زمانی مشخص (T) مورد بررسی قرار می‌گیرند. در این صورت تعداد مشاهدات х N T بوده که با بهره گرفتن از مدل‌های مختلفی قابل تخمین است.
زمانی­که از داده ­های ترکیبی استفاده می_­­شود، به منظور تخمین مدل رگرسیون، از یکی از روش‌های اثرات مشترک، اثرات ثابت و اثرات تصادفی استفاده می‌شود. برای تشخیص روش تخمین مناسب باید آزمون­های مختلفی انجام داد. بدین ترتیب، که ابتدا برای گزینش بین اثرات مشترک و اثرات ثابت از آزمون چاو استفاده می‌شود. اگر P-Value بدست آمده کم­تر از ۰۵/۰ باشد اثر ثابت انتخاب می‌شود. به­ طور موازی، جهت گزینش بین اثرات مشترک و اثرات تصادفی نیز، آزمون بروش- پاگان انجام می‌شود. اگر P -Value بدست آمده کم­تر از ۰۵/۰ باشد اثر تصادفی انتخاب می‌شود. در نهایت، جهت گزینش بین اثرات ثابت و اثرات تصادفی از آزمون هاسمن استفاده می‌شود. اگر P -Value بدست آمده کم­تر از ۰۵/۰ باشد اثر ثابت انتخاب می‌شود. در این پژوهش نیز به منظور آزمون هر یک از فرضیه‌ها، آزمون‌های چاو، هاسمن و بروش- پاگان انجام می‌شود و مدل رگرسیون تخمین زده شده است.
۳-۱۱-۴- آزمون ریشه واحد در داده‌های ترکیبی
بحث ایستایی و هم‌جمعی متغیرها و آزمون‌های مربوط، در حالتی که از داده‌های ترکیبی مقطعی سری‌زمانی استفاده می‌شود، با حالتی که داده‌ها به صورت سری‌های زمانی است، تفاوت عمده‌ای دارد.
پارامترهای (گشتاوری) مربوط به متغیرهای هر مدل اعم از مستقل و وابسته باید در طول زمان در یک مدل رگرسیونی از نوع سری زمانی ثابت باشد، که برای تعیین ایستایی متغیرهای مدل از آزمون ریشه واحد استفاده می‌شود (عباسی‌نژاد،۱۳۸۰: ۱۸۹-۱۸۵ و هریس^[۹۲]، ۱۹۹۵: ۱۵).

1. 1. میانگین متغیر در طول زمان ثابت باشد و با تغییر زمان آغاز و پایان سری تغییر نکند.

1. 1. واریانس متغیر در طول زمان ثابت باشد و با تغییر زمان آغاز و پایان سری تغییر نکند.

1. 1. کوواریانس میان مقادیر متغیر در زمان‌های مختلف تنها تابعی از میزان فاصله زمانی بین مقادیر آن باشد و به زمان بستگی نداشته باشد.

این خصوصیات را می‌توان برای متغیر Y_t به صورت زیر نشان داد (هریس، ۱۹۹۵: ۱۵):

آزمون‌های ریشه واحد داده‌های ترکیبی که در این پژوهش مورد استفاده قرار گرفته‌اند عبارتند از: آزمون‌های لوین^[۹۳]، لین^[۹۴] و چو^[۹۵](۲۰۰۲)، ایم^[۹۶]، پسران^[۹۷] و شین^[۹۸](۱۹۹۷)، دیکی فولر تعمیم یافته^[۹۹](۱۹۸۱)، فیلیپس- پرون^[۱۰۰](۱۹۹۸) و هاردی^[۱۰۱](۲۰۰۰). در این پژوهش، به منظور انجام آزمون‌های آماری مطرح شده از نرم‌افزار Eviews نسخه ۶ استفاده شده است.
۳-۱۲- خلاصه فصل
در این فصل، ابتدا، تعریفی از پژوهش ارائه شد. در ادامه، به تشریح روش پژوهش و گردآوری داده‌ها، سؤال‌های پژوهش، فرضیه‌های پژوهش، متغیرهای پژوهش، قلمرو پژوهش، جامعه آماری، نمونه آماری و روش گردآوری داده‌ها پرداخته شد. سرانجام، در قسمت روش تجزیه و تحلیل داده‌ها و آزمون فرضیه‌ها به بیان رگرسیون چندمتغیره پرداخته شد. روش استفاده از داده‌ها و آزمون ریشه واحد در داده‌های ترکیبی نیز در قسمت روش تجزیه و تحلیل داده‌ها و آزمون‌های هم‌جمعی و فرضیه‌ها بیان شد.
فصل بعد به تجزیه و تحلیل فرضیه‌های پژوهش و تفسیر نتایج حاصل از آن اختصاص دارد.
فصل چهارم
تجزیه و تحلیل داده ها
۴-۱- مقدمه
در این فصل ابتدا آزمون ایستایی متغیرها ارائه می گردد. و سپس آزمون هایی انجام خواهد شد تا روش مناسب جهت بررسی تاثیر اهرم مالی و رقابتی بودن بازار محصول بر بازده غیرعادی در قالب مدل داده های تلفیقی انتخاب شود. همچنین بر اساس مطالبی که در فصل­های قبل بیان گردیده و فرضیاتی که مطرح شده به آزمون فرضیات و تجزیه و تحلیل مدل­های تحقیق با بهره گرفتن از روش تجزیه و تحلیل پانلی خواهیم پرداخت. داده ­های جمع­آوری شده این تحقیق، به کمک نرم­افزار Eviews6 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. در تجزیه وتحلیل متغیر ها از رگرسیون چند متغیره استفاده شده است. در بخش­های ذیل ابتدا آزمون ایستایی متغیر های مورد استفاده در تحقیق بررسی می شود و در ادامه آزمونی برای انتخاب روش مناسب در داده های تلفیقی ایستا انجام می­ شود. نهایتاً تخمین با بهره گرفتن از مدل داده های تلفیقی ایستا انجام می­ شود.
۴-۲- آزمون ایستایی
پیش از برآورد مدل، لازم است ایستایی تمام متغیر های مورد استفاده در تخمین ها، مورد آزمون قرار گیرد، زیرا ناایستایی متغیر ها چه در مورد داده های سری زمانی و چه داده های پانل، باعث بروز مشکل رگرسیون کاذب می شود. برخلاف آنچه در مورد داده های سری زمانی مطرح است، در مورد داده های پانلی نمی توان برای آزمون ایستایی از آزمون های دیکی-فولر و دیکی فولر تعمیم یافته (ADF) بهره جست، بلکه لازم است به نحوی ایستایی جمعی متغیر ها آزمون شود. برای این منظور، باید از آزمون های لوین، لی و چو^[۱۰۲] یا هاردی^[۱۰۳] استفاده شود (طاهری،۹۰:۱۳۸۴).
جدول۴-۱: آزمون ریشه واحد لوین، لی و چو بر روی متغیر های مورد استفاده در پژوهش

۱-در مواردی انجام قرعه ممکن نیست: به تصریح یکی از احکام دیوان عالی کشور^[۳۰۱] درحوزههایی که کارشناس رسمی یک نفر یا متعدد باشند، ولی دادگاه به جهاتی شرکت همهی آنها را لازم بداند، اساساً قرعه مصداق پیدا نمیکند. ^[۳۰۲]
۲-در مواردی به قرعه نیاز نیست؛ «در امور کیفری احتیاجی به استقراع در امر انتخاب کارشناس وجود ندارد. مرجع قضایی میتواند از بین کارشناسان رسمی و در نبودن آنان از بین خبرگان، شخصاً نسبت به انتخاب کارشناس متخصّص و یا خبرهی محلی اقدام نماید».^[۳۰۳]

۴-۳ لزوم تعدّد کارشناسان:

در صورت لزوم تعدد کارشناسان، عدهی منتخبین باید فرد باشد تا در صورت اختلافنظر، نظر اکثریت ملاک عمل قرار گیرد.
دراینباره نکاتی مطرح است:
۱ - معمولاً دادگاهها یک نفر کارشناس بیشترانتخاب نمیکنند و انتخاب چند نفر ضرورتی ندارد؛ زیرا هزینه زیادی برای دستمزد کارشناسان متعدّد به متقاضی تحمیل میشود. «تعدّد کارشناسی، حتی در مواردی که اثبات، جز با تعدد شاهدان امکان ندارد، شرط نیست…»،^[۳۰۴] اما اگر موضوع اظهار نظر کارشناس نیاز به تحقیقات مفصل داشته باشد، مانند ارزیابی و تقسیم اموال متعدد یا موضوع آن مهم و دشوار باشد، منعی وجود ندارد تا دادگاه در بدو امر ارجاع کارشناسی را به هیأت کارشناسی واگذار کند. در صورت اعتراض به نظریهی کارشناس اول نیزدر انتخاب مجدّد کارشناس، ممکن است دادگاه یک یا چند نفر را برای کارشناسی مجدّد انتخاب نماید.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

۲-به نظر میرسد قانونگذار به جهت احتمال اختلافنظر میان کارشناسان در مادهی۲۵۸ مقرر کرده که عدهی منتخبین فرد باشد تا نظر اکثریت، ملاک عمل قرار گیرد. چرا که در صورت زوج بودن کارشناسان و اختلافنظر میان ایشان، دادگاه بلاتکلیف خواهد بود. اما اگراحتمال اختلاف وجود نداشته باشد و دادگاه عدهی منتخبین را زوج قرار دهد و در هرحال نظر ایشان موافق هم باشد، آیا میتوان اظهار نظر کارشناسان را معتبر دانست؟
سؤال فوق را به دو صورت میتوان پاسخ گفت:
«… ۱ـ وقتی اختلافی وجود ندارد، تعداد فرد موضوعاً منتفی است و فلسفهی انتخاب به صورت فرد وجود ندارد، لذا دادگاه مجاز است به نظریهی کارشناسان عمل کند.
۲ـ در مقابل میتوان گفت انتخاب به صورت فرد برای قاضی تکلیف است و قانونگذار در ادامهی مادّه برای رفع حالت بلاتکلیفی در انتخاب و نظرات تعداد کارشناسان فرد، قاضی را ارشاد کرده است که اکثریت را بپذیرد، نه اینکه احتمال، علت تامّه برای انتخاب تعداد فرد کارشناسان باشد. به نظر میرسد نظریهی اخیر با متن مادهی ۲۵۸ سازگاری بیشتری دارد…».^[۳۰۵]
بنابراین نظراول صحیح نیست؛ زیرا وقتی در مادهی ۲۵۸ قانون آیین دادرسی مدنی تکلیف دادگاه مشخص شده است، نمیتوان حتی در صورت توافق نظر کارشناسان زوج و عدم احتمال اختلاف، نظر ایشان را معتبر دانست. چون به هرحال شرایط شکلی مطابق قانون رعایت نشده است.
۳- نکتهی دیگر اینکه در صورتی که تعدّد کارشناس ضرورت داشته باشد، چنانچه اصحاب دعوی بر انتخاب ایشان تراضی نکنند، دادگاه به قید قرعه تعیین خواهد کرد. اما هریک از اصحاب دعوی نمیتوانند یک خبره را به طور اختصاصی تعیین کرده و خبرهی دیگر را محکمه به قید قرعه انتخاب کند و دادرسی که به این قسم عمل کند، متخلّف است.^[۳۰۶] بنابراین یا باید طرفین بر کارشناسان متعدّد تراضی کنند یا دادگاه تعیین نماید.

گفتار دوم : انتخاب کارشناس در غیردادرسی

همانطور که قبلاً گفته شد در فرایند دادرسی گاه دادرس جهت صدور حکم به جلب نظریهی کارشناس نیاز دارد. علاوه بر آن، مراجع غیرقضایی و ادارات و سازمانهای دولتی و غیردولتی نیز در مواردی مانند ارزیابی و تعیین قیمت یا سایر موارد باید از کارشناس و خبره استفاده کنند. انتخاب کارشناس در اینگونه موارد بدین صورت است که ادارات و سازمانهای یاد شده از کانون کارشناسان رسمی درخواست معرفی کارشناس میکنند.^[۳۰۷] در مادّهی ۱۸ قانون کارشناسان رسمی^[۳۰۸] مصوّب ۱۳۸۱ تصریح شده که دستگاه های مزبور باید از وجود کارشناسان رسمی استفاده نمایند. دستمزد کارشناس نیز طبق تعرفهی دستمزد کارشناسان رسمی پرداخت خواهد شد.^[۳۰۹]

مبحث دوم : شرایط کارشناس در حقوق و فقه

گفتار اول : شرایط کارشناس در حقوق

کارشناس در تعیین حق چه در محاکم قضایی و چه غیر آن نقش بسیار مهمی دارد. بنابراین باید در گزینش وی دقت و وسواس فراوانی به کار برد. یک کارشناس خوب تنها فردی نیست که دارای تخصص و دانش و آگاهی زیادی باشد چرا که اگر این دانش با ایمان و تقوی و صبر و حوصله همراه نباشد، آثار و نتایج زیانباری خواهد داشت.
هر چند مطابق با مادهی ۲۶۵ آیین دادرسی مدنی، گاه دادگاه به نظر کارشناس ترتیب اثر نخواهد داد، اما معمولاً نظریهی کارشناس مبنای حکم دادگاه قرار میگیرد و چنانچه کارشناس از روی شتابزدگی و یا احتمالاً بیتقوایی اظهارنظر ناصحیحی کرده باشد، حکم دادگاه برمبنای غلط صادر خواهد شد. و حتی در غیر از دادرسی نیز زیانهای مالی وغیرمالی را به همراه دارد. یک کارشناس علاوه برتقوی، ایمان و حوصلهی بالا باید در زمینهی تخصص و دانش خود، نکاتی را همواره مورد توجه قرار دهد:
۱ـ «در کارشناسیهای انفرادی لازمهی موفقیّت، اعتماد به نفس، تعمّق و تأمّل و استاندارد بودن دانش تخصصی است. گاهی دلائل مثبت و منفی چنان در مرز یا در یکدیگر نفوذ مینمایند که جداسازی و نتیجهگیری را مشکل مینماید. در این مرحله بهتر است از فکر و تجربهی سایر همکاران کمک گرفت، مسئلهی مورد نظر نه فقط ارزش او را پایین نمیآورد، بلکه ممکن است اعتمادش به یافتهها بیشتر شود…».^[۳۱۰]
۲ـ افزایش آمادگی از طریق کسب تجربه و مطالعهی قبلی در پروندههای گذشته و دیگر کارشناسان به منظور پرهیز از خودباوری کاذب و برطرف ساختن عیوب.
تا قبل از قانون کارشناسان رسمی مصوب ۱۳۱۷ دربارهی نحوهی انتخاب کارشناس و شرایط و ویژگیهای کارشناس مقررات و قوانین ثابتی وجود نداشت. «در قوانین اصول محاکمات حقوقی مانند مادهی ۴۴۶ قانون (سابق) آیین دادرسی تأکید شده که فقط اشخاصی باید به کارشناسی معین شوند که به مناسبت علم یا شغل یا کسب، دارای معلوماتی که لازم است باشند. عملاً دادگاهها در تعیین اهل خبره بسط ید داشتند و هر کسی را که دارای صلاحیت فرض میکردند، میتوانستند انتخاب کنند. هر چند که شغل یا کسب او مناسبتی با موضوع دعوی نداشت».^[۳۱۱]
اما با تصویب قانون کارشناسان رسمی در سال ۱۳۱۷ به این وضع خاتمه داده شد. در مادهی ۲ قانون مزبور شرایط کارشناس رسمی در ۶ بند بیان شده که البته به جهت نقصهایی که داشته اصلاح و تغییر یافته است. در حال حاضر مادهی ۱۵ قانون کارشناسان رسمی دادگستری مصوب ۱۳۸۱ در ۱۰ بند به ذکر شرایط خاصّ کارشناسان رسمی دادگستری پرداخته است.

۱- شرایط کارشناس رسمی:

۲ـ۱شرایط تصریح شده در قانون:

مادهی ۱۵ قانون کارشناسان رسمی^[۳۱۲] مقرر میدارد:
« متقاضیان أخذ پروانهی کارشناسی رسمی علاوه بر وثاقت باید واجد شرایط ذیل باشند:
الف ـ متدیّن به دین اسلام و یا یکی از اقلیّتهای دینی شناخته شده در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و وفاداری به نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران.
ب ـ داشتن تابعیت ایرانی.
ج ـ نداشتن پیشینهی کیفری مؤثّر.
د ـ عدم اعتیاد به مواد مخدّر.
هـ ـ نداشتن وابستگی و سابقهی عضویت و هواداری در گروه های غیرقانونی یا مخالف اسلام.
وـ داشتن دانشنامهی کارشناسی یا بالاتر در رشته مورد تقاضا و حداقل پنج سال سابقهی تجربی در رشته مربوط بعد از اخذ مدرک تحصیلی مذکور. هر گاه در رشته مورد نیاز، دورهی تحصیلی کارشناسی یا بالاتر وجود نداشته باشد در این صورت افراد با دارا بودن مدرک دانشنامهی کارشناسی یا بالاتر در هر رشته و حداقل پانزده سال سابقهی کار در آن رشته، میتوانند متقاضی اخذ پروانهی کارشناسی رسمی باشند.
ز ـ دارا بودن حدّاقل بیست و پنج سال سن در پایان مهلت ثبت نام.
ح ـ موفقیّت در آزمون علمی و تجربی و گزینش صلاحیت اولویّتهای اخلاقی.
ط ـ گذرانیدن دورهی کارآموزی به مدت یک سال تحت نظر کارشناس رسمی که بیش از ده سال سابقهی کارشناسی رسمی داشته باشد، به عنوان کارشناس راهنما با معرفی هیأت مدیرهی کانون مربوطه.
ی ـ داشتن معافیت یا کارت پایان خدمت وظیفهی عمومی». ^[۳۱۳]
دربارهی شرایط مذکور نکاتی قابل تأمل است:
۱ـ وثاقت یکی از عمدهترین، اساسیترین و مهمترین شرایطی است که کارشناس باید واجد آن باشد. و شاید به همین علت در صدر ماده وجدا از دیگر شرایط آمده است: «متقاضیان أخذ پروانهی کارشناسی رسمی علاوه بر وثاقت باید واجد شرایط ذیل باشند…».
در متن لایحهی کانون کارشناسان رسمی مصوب ۲۸/۵/۱۳۸۰ این شرط مهم نادیده گرفته شده بود. لذا مورد ایراد شورای نگهبان واقع و خلاف شرع تشخیص داده شد. ^[۳۱۴]
با اصلاح این ماده در مجلس، شرط وثاقت به عنوان یکی از اصلیترین شروط در صدر مادهی ۱۵ قرار داده شد. در قانون آیین دادرسی مدنی مصّوب ۱۳۷۹ (و قبل از تصویب قانون کارشناسان رسمی مصّوب ۱۳۸۱) نیز قانونگذار به این شرط مهم در مادهی ۲۵۸ اشاره کرده است، آنجا که مقرّر میدارد:
«دادگاه باید کارشناس مورد وثوق را از بین کسانی که دارای صلاحیت در رشته مربوط به موضوع است، انتخاب نماید».
مقصود از کارشناس مورد وثوق کارشناسی است که مورد اعتماد و اطمینان دادگاه میباشد. در مادهی۲۵۸ ظاهراً احراز وثاقت کارشناس با دادگاه است، در حالی که در قانون کارشناسان رسمی، وثاقت یکی از شرایط اخذ پروانهی کارشناسی است و کارشناسی که این شرط را ندارد، اصلاً موفق به أخذ پروانه نمی شود.
به نظر میرسد از آنجا که در زمان تصویب قانون آیین دادرسی مدنی مصوب ۱۳۷۹ هنوز قانون کارشناسان سابق حاکم بوده و در آن قانون نیز وثاقت به عنوان یک شرط اصلی و مهم برای اخذ پروانه نادیده گرفته شده بود، لذا در مادهی ۲۵۸ قانونگذار از عبارت «کارشناس مورد وثوق» استفاده کرده است. و از سوی دیگر گاه ممکن است دادگاه کارشناس غیررسمی و خبرهی محلی را برای اجرای قرار کارشناسی انتخاب نماید که در این صورت احراز وثاقت ایشان با دادگاه خواهد بود.
۲ـ دومین شرط و اولین بند مادهی ۱۵ قانون مذکور تدیّن به دین اسلام^[۳۱۵] و یکی از اقلیّتهای دینی شناخته شده در قانون اساسی^[۳۱۶] و وفاداری به نظام مقدس جمهوری بیان شده است.
از مفهوم مخالف شرط فوق میتوان دریافت که معتقدین به ادیان دیگر غیر از موارد یادشده در این بند، نمیتوانند در زمرهی متقاضیان أخذ پروانهی کارشناسی قرار گیرند.
البته به نظر میرسد این شرط تنها به متقاضیان کارشناسی رسمی دادگستری اختصاص دارد و چنانچه کارشناس غیررسمی و خبرهی محّلی که فاقد شرط مذکور(تدین به دین اسلام یا یکی از اقلیتهای دینی شناخته شده در قانون اساسی) است، در رشتهای دارای تخصصی به مراتب بیشتر از کارشناس رسمی باشد، در اینکه آیا دادگاه در صورت لزوم میتواند از نظر کارشناسی چنین فردی بهره جوید یا خیر، قانون ساکت است. و باید مطلب را با توجه به دیدگاه های مختلف فقهی بررسی کرد.^[۳۱۷]
۳ـ داشتن تابعیت ایرانی از دیگر شرایطی است که برای أخذ پروانه برای کارشناس رسمی ضروری است. اما ظاهراً استفاده از کارشناس خارجی در صورت لزوم منعی ندارد، چنانچه در غیر از موارد دادرسی، شورای نگهبان در پاسخ به سؤال وزارت نیرو، استفاده از کارشناسان خارجی و استخدام ایشان در موارد ضرورت را با تصویب مجلس شورای اسلامی امکان پذیر دانسته است.^[۳۱۸] هر چند به جهت اهمیّت کارشناسی در دادرسی، قانونگذار تابعیت را یکی از شرایط اخذ پروانه قرار داده و تبعهی خارجه به طور دائم نمیتواند عهدهدار چنین مهمی شود، اما شاید بتوان گاهی از مواقع که کارشناس رسمی در یک رشته خاص وجود نداشته یا تخصص کمتری نسبت به کارشناس خارجی دارد، از کارشناس خارجی برای انجام کارشناسی دعوت کرد.
در قانون کارشناسان مصوب ۱۳۱۷ داشتن تابعیت ایرانی جزء شرایط تقاضای پروانهی کارشناسی اعلام نشده وحقوقدانان معتقد بودند: «چون نسبت به کارشناسی اتباع بیگانه، قانون صراحتی ندارد و تصور نمیرود مانعی برای کارشناسی آنان باشد، اتباع بیگانه میتوانند به عنوان کارشناس در امری اظهار نظر کنند».^[۳۱۹] اما با تصویب قانون کارشناسان سال ۱۳۸۱ تکلیف مشخص شده است.
۴ـ نداشتن پیشینهی کیفری مؤثّر: در این بند، قانونگذار منظور از پیشینهی کیفری مؤثر را دقیق و روشن بیان نکرده است. در قانون کارشناسان رسمی مصوب ۱۳۱۷ به جای عبارت « نداشتن پیشینهی کیفری مؤثّر» در بند ۵ و ۶ قانون مذکور آمده بود: