۱۰

عوامل رفتاری

۲۹-۱۷

۱۳

عوامل محیطی

۳۱-۳۰

۲

موفقیت سیستم­هایe-HRM در سازمان­ها

مبتنی بر کاربر بودن

۳۴-۳۲

۳

ایجاد ارزش برای کسب و کار
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۳۷-۳۵

۳

فرایند های داخلی ( عملیاتی)

۴۰-۳۸

۳

امادگی برای اینده

۴۳-۴۱

۳

جمع

۴۳

جدول ۱-۳ ) تفکیک سوالات پرسشنامه
۵-۳ ) روایی و پایایی پرسشنامه
۱-۵-۳ ) روایی ( اعتبار ) پرسشنامه
منظور از روایی این است که مقیاس و محتوای ابزار یا سوالت مندرج در ابزار دقیقا متغیرها و موضوع مورد مطالعه را بسنجد؛ یعنی اینکه هم داده های گردآوری شده از طریق ابزار مازاد بر نیاز تحقیق نباشد و هم اینکه بخشی از داده های مورد نیاز در رابطه با سنجش متغیرها در محتوای ابزار حذف نشده باشد یا به عبارت دیگر، عین واقعیت را به خوبی نشان دهد ( حافظ نیا ، ۱۳۸۸ ؛ ۱۵۷ ) . جهت بررسی روایی سازه‌ای پرسشنامه و تائید عامل‌های در نظر گرفته شده ، در گام اول از نظرات خبرگان استفاده شده و برخی اصلاحات انجام شد و در گام دوم از روش تحلیل عاملی به شیوه چرخش محور‌های متعامد (واری- ماکس) برای دستیابی به عامل‌های خالص استفاده شده است. بدین منظور از شاخص KMO^[63] و آزمون کرویت بارتلت^[۶۴] استفاده می­ شود.
شاخص KMO:
شاخصی از کفایت نمونه گیری است که کوچک بودن همبستگی جزیی بین متغیرها را بررسی می­ کند و از این طریق مشخص می سازد آیا واریانس متغیرهای تحقیق، تحت تأثیر واریانس مشترک برخی عامل­های پنهانی و اساسی است یا خیر. این شاخص در دامنه صفر تا یک قرار دارد. اگر مقدار شاخص نزدیک به یک باشد، داده ­های مورد نظر برای تحلیل عاملی مناسب هستند و در غیر این صورت (معمولاً کمتر از ۶/۰) نتایج تحلیل عاملی برای داده ­های مورد نظر چندان مناسب نمی­باشند.
آزمون کرویت بارتلت:
این آزمون بررسی می­ کند چه هنگام ماتریس همبستگی، شناخته شده(از نظر ریاضی ماتریس واحد و همانی) است و بنابراین برای شناسایی ساختار (مدل عاملی) نامناسب می­باشد. ماتریس همبستگی دارای دو حالت است: حالت اول) زمانی که ماتریس همبستگی بین متغیرها، یک ماتریس واحد و همانی می­باشد، در این صورت متغیرها ارتباط معنی­داری با هم نداشته و در نتیجه امکان شناسایی عامل­های جدید، براساس همبستگی متغیرها با یکدیگر وجود ندارد. حالت دوم) زمانی که ماتریس همبستگی بین متغیرها یک ماتریس واحد و همانی نباشد، که در این صورت ارتباط معنی­داری بین متغیرها وجود داشته و بنابراین امکان شناسایی و تعریف عامل­های جدیدی براساس همبستگی متغیرها وجود دارد. اگر معنی­داری^[۶۵] آزمون بارتلت کوچک تر از ۵% () باشد تحلیل عاملی برای شناسایی ساختار (مدل عاملی) مناسب است، زیرا فرض شناخته شده بودن ماتریس همبستگی رد می­ شود (مومنی، ۱۹۳:۱۳۸۹) . نتایج این شاخص ­ها در جداول ۲-۳ آمده است.
همانطور که در جدول ۲-۳ نیز مشاهده می‌شود، از آنجایی که مقدار شاخص KMO بیشتر از ۶/۰ است تعداد نمونه (در اینجا همان تعداد پاسخ دهندگان) برای تحلیل عاملی کافی می­باشد. همچنین مقدار معناداری (Sig) آزمون بارتلت، کوچک­تر از ۵ درصد است نشان می­دهد تحلیل عاملی برای شناسایی ساختار، مدل عاملی، مناسب است.
و با توجه به ضریب مسیر (بار عاملی) مندرج در جدول می توان گفت که تحلیل عاملی برای شناسایی ساختار ، مدل عاملی، مناسب است .

ابعاد

جدول ۴-۲۰) انجام آزمون F لیمر فرضیه ی چهارم (انتخاب بین Panel Data یا Pooling Data)

همانطور که در جدول ۴-۲۰ ملاحظه می شود ، با توجه به مقدار آماری آزمون لیمر و همچنین سطح معنی داری این آزمون (P-Value) ، روش داده های تابلویی مورد تأیید قرار می گیرد. بنابراین با توجه به این روش ، آزمون هاسمن را برای فرضیه ی چهارم انجام می دهیم . جدول ۴-۲۱ آزمون هاسمن را برای فرضیه ی سوم نشان می دهد :

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

جدول ۴-۲۱) انجام آزمون هاسمن فرضیه ی چهارم (انتخاب بین اثرات ثابت یا اثرات تصادفی)

در این فرضیه نیز همانند فرضیه های اول و دوم وسوم ، و با توجه به مقدار آماری آزمون هاسمن و همچنین سطح معنی داری این آزمون (P-Value) که کمتر از ۰٫۰۵ است ، روش اثرات ثابت مورد تأیید قرار می گیرد. در قسمت بعدی به تخمین مدل و تفسیر فرضیه ی چهارم با بهره گرفتن از روش داده های تابلویی و روش اثرات ثابت می پردازیم .
۴-۵-۴-۱) تخمین مدل و تفسیر نتیجه ی فرضیه ی چهارم
همانطور که در فصل سوم نیز بیان شد ، فرضیه ی چهارم تحقیق را با بهره گرفتن از مدل پنجم برآورد خواهیم کرد :

در این مدل نیز همانند سه فرضیه ی پیشین ، معنی دار بودن کل مدل ، معنی دار بودن متغیر فرضیه و استقلال خطای مدل را بررسی خواهیم کرد . همانند فرضیات قبل برای اطمینان از رفع هرگونه ناهمسانی واریانس، اثرات ثابت با بهره گرفتن از روش حداقل مربعات تعمیم یافته (GLS) برآورد شده است .
جدول ۴-۲۲ نتایج آزمونها ی مربوط به فرضیه ی چهارم را نشان می دهد .از آنجا که مقدار آماره- ی فیشر(F) 0.0000 است (کمتر از ۰٫۰۵) در نتیجه می توان معنا داری کل مدل را تأیید کرد .همچنین ضریب آزمون دوربین – واتسون گویای این مطلب است که خطای این مدل دارای استقلال می باشند . همانطور که در فصل سوم توضیحاتی در مورد این فرضیه داده شد چنانچه β_۲ کوچکتر از صفر باشد (منفی باشد) نشانه ای از چسبندگی هزینه ی حسابرسی است .در اینجا علاوه بر اینکه ضریب β_۲ برای آین آزمون مهم است ، معنا داری آماره ی t نیز برای تصمیم گیری جهت پذیرش یا رد فرضیه حائز اهمیت خواهد بود .
جدول ۴-۲۲) نتیجه ی آزمون فرضیه ی چهارم

انجماد و حفاظت جنین، روشی شناخته شده است که در بسیاری از کلینیک های ناباروری جهان انجام
می گیرد. در بیماران مبتلا به سرطان با بهره گرفتن از IVF می نوان جنین هایی را برای استفاده در آینده ذخیره کرد به شرط آنکه بیمار متاهل باشد و قبل از شروع درمان زمان کافی برای انجام IVF و ذخیره ی جنین داشته باشد. اما از آنجایی که در سیکل های IVF پس از تحریک تخمک گذاری به طور معمول سطح استرادیول به ده برابر میزان استرادیول طبیعی می رسد در بعضی سرطان ها نظیر سرطان سینه این روش پیشنهاد نمی شود.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

به طور کلی انجام و حفاظت جنین یک روش معمول و قابل اجرا در اکثر مراکز IVF است که کارایی بالایی نیز دارد. اما این روش محدودیت هایی نیز دارد که شامل موارد زیر است: هنگامی که به تاخیر انداختن شروع درمان امکان پذیر نباشد و در نتیجه زمانی برای تحریک تخمدان جهت گرفتن تخمک وجود نداشته باشد همچنین در مورد بیمارانی که تحریک تخمدان برایشان مضر است و یا برای کودکان و افراد مجرد این روش امکان پذیر نیست.
از آنجا که روش انجماد جنین در کودکان و زنان مجرد امکان پذیر نیست انجماد اووسیت در این دسته بیماران در صورتیکه زمان کافی قبل از شروع درمان داشته باشند می تواند مفید باشد. بر خلاف انجماد جنین و اسپرم نتایج اولیه در مورد انجماد اووسیت نا امیدکننده بود، بطوریکه میزان حاملگی حاصل از اووسیت فریز شده از ۲۰ درصد تجاوز نمی کند.
در روش های انجماد اووسیت می توان از اووسیت های بالغ یا نابالغ استفاده کرد که نتایج متفاوتی از انجماد آن ها حاصل می شود. میزان حاملگی حاصل از اووسیت های بالغ منجمد شده به مراتب بیشتر اووست های نا بالغ است اما اووسیت های بالغ ویژگی هایی دارند که مانع موفقیت کامل این روش می شود. اندازه بزرگ و حجم زیاد اووسیت آسیب پذیری آن را نسبت به تشکیل کریستال های یخ افزایش می دهد. همچنین از آنجایی که اووسیت های بالغ در متافاز II متوقف شده اند، دوک های تقسیم نازک و شکننده و مستعد دپلیمریزه شدن دردمای پایین هستندو این امر می تواند موجب پراکندگی کروموزومی و آنوپلوییدی شود. با این حال چند مورد حاملگی حاصله از اووسیت منجمد شده گزارش شده است[۱۲۳].
میزان حاملگی حاصل از انجماد اووسیت نابالغ از اووسیت بالغ کمتر است که به مشکلات تکنیکی مربوط می باشد که در طی پروسه ی انجماد و ذوب و بلوغ آزمایشگاهی اووسیت رخ می دهد. بطور کلی انجماد اووسیت یک روش جایگزین برای حفظ باروری بیماران مجرد است و در سال های اخیر متخصصین توانسته اند به پیشرفت های چشم گیری در زمینه آن دست یابند[۵۵].
انجماد شامل فریز کردن و ذخیره سازی سلول ها در نیتروژن مایع در دمای -۱۹۶ºc است.در این دما تمامی فرایندهای متابولیکی متوقف می شوند. فرایندهای فیزیولوژیک و وقایع سلولی در تقسیم سلولی دخیلند نیز بطور برگشت پذیر در اثر انجماد متوقف می شوند. یکی از دلایلی که در دمای -۱۹۶ºc هیچ واکنش شیمیایی رخ نمی دهد این است که در دمای -۱۳۰ºc دیگر آبی در سلول وجود ندارد و آب در واکنش های سلولی و حفظ عملکرد سلول بسیار ضروری است. همچنین در دمای -۱۹۶ºc به علت پایین بودن انرژی گرمایی واکنش شیمیایی رخ نمی دهد[۱۳۰].
۱-۷-۱- مراحل اصلی انجماد

• • تماس بامواد محافظت کننده در برابر انجماد که آسیب سلولی ناشی از تشکیل کریستال یخ را به حداقل برساند.

• • کاهش پیش رونده ی درجه حرارت تا -۱۹۶ºc

• • ذخیره سازی

• • ذوب کردن بعد از مدت زمان های متفاوت

• • رقیق کردن و شستن مواد محافظت کننده به منظور بازگرداندن سلول به محیط فیزیولوژیک اولیه جهت رشد بعدی آن

• • فریز می تواند آسیب هایی را به سلول وارد کند مثل آسیب حاصل از سرمازدگی-تشکیل کریستال یخ و چروکیدگی و پارگی غشا.

۱-۷-۲- راه های کاهش اثرات زیانبار مواد محافظت کننده

• • استفاده از مواد انجماد دهنده با سمیت کمتر و نفوذ بالا (نظیر اتیلن گلیکول)

• • استفاده از دو ماده انجماد دهنده یا بیشتر که اثرات سمی هر یک کاهش یابد

• • بکار بردن مخلوطی از مواد انجماد دهنده ی نفوذ پذیر و غیر نفوذ پذیر

• • اضافه کردن مواد انجماد دهنده مرحله به مرحله به صورتی که غلظت آن در هر مرحله افزایش یابد.

۱-۷-۳- روش های انجماد
سه روش متفاوت جهت انجماد سلولهای پستانداران وجود دارد: روش متداول انجماد آهسته، سریع و روش انجماد شیشهای. انجماد آهسته و انجماد شیشه ای که تفاوت اصلی این دو روش در سرعت خنک کردن و غلظت مواد انجماد دهنده است. روش های مذکور اهداف مشابهی دارند که شامل حفظ سلول ها از آسیب های ناشی از انجماد نظیر تشکیل یخ درون سلولی و دهیدراته شدن و اثرات سمی انجماد می‏باشد. اگر چه این روشها تفاوتهایی با یکدیگر دارند، لیکن هر کدام میتوانند نتایج موفقیت آمیزی در انجماد سلولهای پستانداران داشته باشند. موفقیت در انجماد به انتخاب روش مطلوبتر برای هر نوع سلول بستگی دارد. توسعهی روش های انجماد تخمک و جنین یک فاکتور اصلی در اصلاح نژاد پستانداران مانند گوسفند، گاو، بز و …. در سراسر جهان است. در این مطالعه اجمالا به تشریح روش انجماد شیشهای اکتفا میکنیم.
۱-۷-۳-۱- انجماد شیشهای
در سال ۱۹۳۷ لویت استفاده از روش انجماد شیشهای را در انجماد بافتها شرح داد[۹۶]. روش انجماد شیشهای شامل استفاده از غلظت بالای ضد یخ (۷-۵ مول) و سرعت خیلی بالای سرد کردن (۲۵۰۰۰-۲۰۰۰ درجه سانتیگراد بر دقیقه) است. رال آورده است که هر آبی در سرعت سرد کردن ۱۰۷ درجه سانتیگراد بر دقیقه میتواند شیشهای شود. سلولها زمانی که در معرض غلظت بالای ضد یخ قرار میگیرند آبگیری میشوند. سلولهای معلق در ضد یخ زمانی که مستقیما در نیتروژن مایع غوطهور میشوند یک محیط شبیه شیشه را تشکیل میدهند. این تکنیک یخ داخل سلولی را کاملا حذف میکند[۱۲۷]. با این وجود سلولها ممکن است در اثر مجاورت با غلظت خیلی بالای ضد یخ آسیب ببینند.
استراتژی انجماد شیشهای حذف کلی تشکیل یخ و سپس تلاش برای کاهش سمیت و تغییرات اسمزی است. روند فیزیکی انجماد شیشهای را میتوان به صورت انجماد سازی شبیه شیشه محلولها در دمای پایین بدون تشکیل یخ تعریف کرد. این پدیده میتواند با افزایش غلظت و یا با افزایش سرعت انجماد و ذوب به دست آید. فاکتورهای دیگر تسهیل کنندهیانجماد شیشهای کاهش حجم محلولها و افزایش فشار هیدروستاتیک میباشند. هر چند مورد آخر اهمیت عملی خیلی کمی در جنین شناسی دارد. در سال ۱۹۹۶ مارتینو و همکاران نشان دادند که در استفاده از سرعت بالای انجماد، تخمک گاو بعد از انجماد شیشهای هنوز توانایی رشد و تکامل تا مرحله بلاستوسیست را دارد [۹۹].
۱-۷-۳-۱-۱- عوامل تکنیکی موثر در انجماد شیشهای
زمان تعادل و آبگیری
آبگیری سلولها در انجماد بسیار مهم است. آسیبهای احتمالی سلول اغلب در دمای بین ۱۵ و ۹۰- درجه سانتیگراد رخ میدهند. اگر سلول کاملا آبگیری نشود زمانی که دما به پایینتر از صفر درجه سانتیگراد برسد، یخ داخل سلولی تشکیل میگردد ]۱۳۸[.
زمان مطلوب تعادل و آبگیری وابسته به دما است. نفوذپذیری و سمیت هر دو در دماهای بالا افزایش مییابد ]۱۵۹،۳۲[. به طور کلی در فرایند انجماد شیشهای تماس کوتاه مدت نمونه با محلول انجماد مطلوبتر است و برخلاف انجماد آهسته هر نی انجماد به تنهایی سرد میشود ]۱۵۹[. همچنین زمان تعادل وابسته به خصوصیات نفوذپذیری سلولهای مورد مطالعه است. نفوذپذیری جنین به ضد یخ در طی مراحل تکامل، بهطور قابل ملاحظهای تغییر میکند. نشان داده شده است که میزان حیات مراحل مختلف تکاملی نمونه با محلول یکسان، متفاوت است ]۲۷[. برای اجتناب از سمیت محلول انجماد شیشهای بایستی زمان تعادل جنین با محلول کوتاه باشد. باید توجه داشت اگر این مدت زمان خیلی کوتاه باشد نفوذپذیری ضد یخ کافی نبوده و یخ داخل سلولی تشکیل میشود حتی اگر یخ خارج سلولی وجود نداشته باشد. بنابراین زمان مطلوب تعادل بایستی بهگونهای باشد که از یکطرف مانع آسیب ناشی از اثرات سمی به علت طولانی شدن زمان تعادل و از طرف دیگر مانع تشکیل یخ داخل سلولی شود. همچنین زمان تعادل وابسته به نوع و غلظت محلولی است که مورد استفاده قرار گرفته است. هر چه نفوزپذیری محلول بیشتر باشد زمان لازم برای تعادل کوتاهتر خواهد]۷۴[.
۱-۷-۳-۱-۱-۲-سرعت سرد کردن
سرعت انجماد یکی از معیارهای اصلی بقای سلول در زمان انجماد است. سرعت انجماد خیلی آهسته ممکن است سلولها را بهخاطر مواجهه طولانی مدت با یک محلول غلیظ از بین ببرد. بهعلاوه سرمادهی خیلی آهسته میتواند باعث مرگ سلولی با تشکیل کریستال یخ شود. مازور معتقد است که ارتباط بقای سلول و سرعت انجماد میتواند به صورت منحنی زنگی شکل باشد ] ۱۰۵،۱۰۴،۱۰۳،۱۰۲[. اساسا بقای سلول در سرمادهی با سرعت کم، پایین است، در میزان کمی بالاتر از حد متوسط افزایش مییابد و نهایتا در سرمادهی با سرعت بالا کاهش مییابد. نفوذپذیری ضدیخها نیز با تغییر دما، تغییر مییابد ]۱۰۵[.
زمانی که سلولها در محلولی تا دمای زیر صفر درجه سرد میشوند کریستالهای یخ ابتدا در محلول خارج سلولی شکل گرفته و سیتوپلاسم سلول دچار فرا سرما^[۷۲] میشود. چنانچه سیتوپلاسم سلول تا دمای پایینتر سرد شود (زیر ۱۰- یا ۱۵- درجهسانتیگراد) کریستالهای یخ ممکن است بهطور ناگهانی در خود سیتوپلاسم تشکیل شوند. این رخداد اغلب و نه مطلقا برای سلول مرگآور است. اگر سلولهایی که داخل آنها منجمد شدهاند را خیلی گرم کنیم سلول ممکن است که از آسیب رهایی یابد]۱۰۴[. در مقابل در انجماد شیشهای سلولها، در غلضت بالای محلول ضدیخ سرد میشوند و تحت سرعت انجماد بالا قرار میگیرند که باعث میشود کریستال یخ داخل سلولی تشکیل نشود.
انجماد شیشهای آب اطراف سلول میتواند به دو روش بهدست آید: ۱- افزایش سرعت انجماد ۲- افزایش غلظت ضدیخ که در مجموع با بهره گرفتن از حجم پایین یک محلول حاوی ضدیخ غلیظ، این سرعت انجماد خیلی بالا که از ۱۵۰۰۰ تا ۳۰۰۰۰ درجهسانتیگراد بر دقیقه است،بهدست میآید(^۰C – ۲۵ ^۰C=221⁰C/0.5 sec= 26520 ^۰C/min169-=ΔΤ).
از آنجایی که دو فاکتور خیلی مهم برای انجام انجماد شیشهای موفق سرعت انجماد بالا و غلظت بالای ضدیخ میباشد، بنابراین ایجاد توازن بین به حداکثر رسانیدن سرعت انجماد و به حداقل رسانیدن غلظت ضدیخ، از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. سرعت ایدهال برای انجماد شیشهای سرعتی است که به آب داخل سلولی فرصت خارج شدن به منظور انجماد و یا شیشهای شدن در خارج سلول را میدهد. بنابراین استراتژی اولیه هر پروتکل انجماد شیشهای موفقی باید گذر سریع از دمای بحرانی که بین ۱۵ تا ۵- درجهسانتیگراد است و در آن احتمال ایجاد آسیبهای برودت بالا میرود، باشد. این امر خصوصا زمانی که نمونه حساسیت بالایی دارد نظیر ساختارهای غنی از چربی (مانند جنین خوک)، تخمکها و جنینهای در مرحله قبل از تراکم اهمیت پیدا میکند.
بهمحض فروبردن سلولها در نیتروژن مایع، نیتروژن مایع گرم شده و این امر بهطور پهناوری جوش را القا میکند. در این نقطه تبخیر رخ میدهد و یک پوشش بخار اطراف نمونه شکل میگیرد.در نتیجه بخار اطراف نمونه میتواند عایق موثری ایجاد کند که انتقال دما را کم کرده و در نتیجه سرعت انجماد کاهش مییابد. بنابراین برای بهدست آوردن سرعت انجماد بالاتر، بهتر است که انتقال حرارت از طریق مایع به جای بخار صورت گیرد چرا که انتقال حرارت رسانشی در مایع خیلی سریعتر از بخار است.
سه راه عملی برای افزایش سرعت انجماد و ذوب عبارتنداز:
- کاهش حجم محیط اطراف تخمک و جنین

• • به حداقل رسانیدن عایق سازی حرارتی^[۷۳]

• • ترجیحاٌ تماس مستقیم بین محلول ضدیخ و نیتروژن مایع و اجتناب از تشکیل بخار نیتروژن مایع.

همانطور که گفته شد امکان دیگر بهبود سرعت انجماد و ذوب جلوگیری از تشکیل بخار نیتروژن مایع است. اخیراٌ دو راهحل برای رفع این مسئله مطرح شده است. اولین راهحل امکان فرا سرمادهی نیتروژن مایع است. ایجاد خلاء روی نیتروژن مایع برای مدت زمان کوتاه، دما میتواند تا ۲۰۵- یا ۲۱۰- درجهسانتیگراد و بسیار دور از نقطه جوش کاهش یابد. این امر امکان تشکیل پوشش گازی اطراف نمونه را به حداقل رسانده و متعاقباٌ سرعت انجماد را افزایش میدهد. راه حل دیگر، قرار دادن جنین و یا تخمک بر روی یک صفحه فلزی فراسرما داده شده تا ۱۵۰ درجهسانتیگراد (انجماد شیشهای با بهره گرفتن از سطح جامد) است.
۱-۷-۳-۱-۱-۳- سرعت گرم کردن
سرعت ذوب نیز برای نگهداری سلولهای پستانداران در شرایط انجماد خیلی مهم است. سرعت متوسط ذوب برای یک نوع مشخص سلول کاملاٌ به سرعت متوسط انجماد که سابق بر آن داشته است وابسته است. در ابتدا تحقیقات نشان دادند که گرم کردن سریع سلولهای پستانداران بعد از انجماد همیشه بهتر است چرا که سلولها زمان کوتاهتری برای دوباره کریستاله شدن داشته و کمتر در معرض ضدیخ قرار میگیرند. اما اولین تحقیق بر روی انجماد جنین موش توسط ویتینگهام و همکاران نشان داد که استثنائاتی در این قانون وجود دارد. مطالعه آن‌ها نشان داد که جنین‌هایی که به روش آهسته منجمد می‌شوند زمانی‌که به آهستگی ذوب می‌شوند بقای بعد از ذوب بیشتری خواهند داشت. در حقیقت آن‌ها گزارش دادند که بقای جنین به گرم کردن با سرعت پایین وابسته است. آن‌ها نتیجه گرفتند که میزان بقای ضعیف در اثر سریع گرم کردن احتمالاً به خاطر تأثیرات اسمزی رخ می‌دهد]۱۷۷[.
عمومی‌ترین روش گرم کردن تخمک و جنین‌ها بعد از انجماد شیشه‌ای روش سریع و مستقیم است. معمولاً تخمک و جنین‌ها به محلول ۳۷-۲۰ درجه سانتی‌گراد منتقل می‌شوند. بعد از گرم کردن باید آب‌دهی شده و ضدیخ استفاده شده در امر انجماد شیشه‌ای حذف گردد. این امر باید سریع صورت گیرد اما در مورد رقیق کردن چند مرحله‌ای هنوز بحث وجود دارد.
۱-۷-۳-۱-۱-۴- مواد محافظ انجمادی
زمانی‌که سلول‌های پستانداران در یک محلول رقیق نمکی سرد و منجمد شوند، کاملاً آسیب دیده و از بین می‌روند. با توضیح بالا باید گفت که زنده ماندن اسپرماتوزوئیدهای طیور زمانی‌که در یک محلول حاوی ۱۰ درصد گلیسرول به اضافه آلبومین منجمد شوند، در سال ۱۹۴۹ به صورت کاملاً تصادفی مشخص شد ]۱۲۶[. بعد از آن گوساله حاصل از تلقیح مصنوعی اسپرم منجمد- ذوب شده به دنیا آمد ]۱۵۲،۱۲۵ [. این موارد اولین مطالعات روشنی بود که نشان دادند سلول‌های پستانداران می‌توانند با افزودن یک مکمل به محیط کشت با موفقیت منجمد شوند ]۵۴[.
از اولین کشفیات تا کنون پی بردهاند که تعداد زیادی از ترکیبات با وزن مولکولی پایین، از سلول علیه آسیب انجماد محافظت میکنند. این ترکیبات که امروزه تحت عنوان ضدیخ^[۷۴] نامیده میشوند، همگی با هر نسبتی قابل حل در آب هستند. این ترکیبات همچنین برای سلول نسبتاً غیر سمی بوده و وزن مولکولی پایینی دارند. این افزودنیهای محافظ به محلولهایی که جهت انجماد سلول در نقطه پایینتر از نقطه انجماد استفاده میشوند اضافه میگردند. ضدیخها همچنین با تاثیر بر لیپید موجود در غشای سلولی، این غشا را ارتجاعی میسازند.
۱-۷-۳-۱-۱-۵- نقش ضدیخ ها
ضد یخ‌ها با حضور در محلول‌های انجمادی تأثیرات خود را به اشکال زیر اعمال می‌کنند:

شکل (۴-۸) نمایشی از الگودهی سطح آلومینیوم با بهره گرفتن از یک الگوی خارجی
شکل (۴-۹) تصویر SEM از (a) قالب AAO با الگوی دایره­ای (b) قالب بعد از حرارت دادن و باز شدن حفره­ها در قسمت­ های در معرض پرتو قرار گرفته (c,d) نانوسیم­های مس تولید شده پس از پر کردن حفره­های باز شده با الکتروانباشت و حل کردن قالب .
۴-۱۵- آندایز دو طرفه
در تولید پوسته­های PAA عادی تنها یک طرف ورقه­ی آلومینیوم آندایز می­ شود و طرف دیگر برای کاربردهای بعدی خارج می­گردد، اما اگر در دو طرف ورقه­ی آلومینیوم آندایز صورت گیرد، یک ساختار ساندویچی بدست خواهد آمد. مطابق نمایش الگووار در شکل (۴-۱۰) می­توان یک ساختار PAA/Al₂O₃/PAA بدست آورد. در ابتدا با قرار دادن ورقه­ی آلومینیوم بین دو صفحه­ی گرافیت، دو طرف نمونه آندایز می­ شود (شکل۴-۱۰الف). سپس برای بدست آوردن حفره­های منظم، پوسته­ی آلومینا در محلول فسفریک اسید حل می­گردد (شکل ۴-۱۰ب) و در شرایط مشابه حالت اول مجدداً آندایز انجام می­گیرد. با طولانی نمودن زمان آندایز، تمام آلومینیوم اکسید شده و حفره­ها پیشروی می­ کنند. تصویر SEM حاصل از این فیلم آندیک نیز در شکل (۴-۱۰ت) آمده است.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

شکل (۴-۱۰) نمایش الگووار مراحل تشکیل ساختار ساندویچی PAA/AL2O3/PAA الف) آندایز از دو طرف با قرار دادن گرافیت در دو طرف نمونه ب) سونش شیمیایی اکسید تشکیل شده پ) آندایز مجدد آلومینیوم در زمان طولانی. تنها ساختار اکسیدی باقی مانده است. ت) تصویر SEM از فیلم آندیک دوطرفه­ی تشکیل شده
۴-۱۶- بهم زدن محلول حین آندایز
میدانیم که بهم زدن الکترولیت درحین آندایز امری ضروری جهت تشکیل نانوساختارهای شش­گوشی منظم می­باشد . بدون برهم زدن الکترولیت، دما در ته حفره­ها بطور قابل توجهی افزایش می­یابد . همچنین ترکیب الکترولیت در ته حفره­ها از الکترولیت توده­ای متفاوت خواهد بود . در کل با افزایش سرعت بهم زدن الکترولیت و کاهش غلظت محلول اسیدی استفاده شده برای آندایز، یک انتقال رژیم خودنظم یافته رخ داده و مقادیر بالاتر پتانسیل­های آندایز می ­تواند بدست آید .
۴-۱۷- مراحل پیش آندایز
در طول آندایز خود شکل­یافته آلومینیوم، فرایند جوانه زنی حفره، ترکیبی از هسته­زایی تصادفی و هسته­زایی در گسل­های سطح است. بعلاوه مرزدانه­ها و خراش­های روی سطح آلومینیوم، مکان­هایی برای پیشرفت ترجیحی رشد حفره می­باشد . کنترل فرایند آماده ­سازی باید روی کاهش گسل­ها و برآمدگی­های سطح متمرکز باشد. همچنین نمونه­های مطلوب برای تشکیل آرایه­ی نانوحفره­ی خود شکل­یافته، باید آلومینیوم با خلوص بالا و آنیل شده باشد.
۴-۱۷-۱- چربی­زدایی نمونه
قبل از انجام عملیات­ آندایز و به ­منظور چربی زدایی و پاک شدن آلودگی­هایی که به سطح نمونه چسبیده­اند، با بهره گرفتن از دستگاه آلتراسونیک که تولید ارتعاشات ریز مکانیکی می­ کند، سطح نمونه را تمیز می­کنیم. ابتدا نمونه را در ظرف محتوی استن ریخته و ظرف را درون حمام آبی که درون دستگاه آلتراسونیک تعبیه شده قرار می­دهیم. ارتعاشات دستگاه به آب منتقل شده و از طریق آب به داخل ظرف و سطح نمونه انتقال می­یابد. حضور هم­زمان ماده­ پاک کننده­ استن و لرزش­های ریز مکانیکی، منظور ما جهت تمیز شدن سطح را تامین خواهد کرد.
۴-۱۷-۲- آنیل کردن نمونه
آنیل کردن یا بازپخت ورقه، تنش­های ماده را کاهش داده و اندازه­ بافت دانه^[۵۶] را که معمولا بیشتر از µm100 است، افزایش می­دهد. ناگفته نماند سطح قطعه آلومینیوم ما از نواحی کوچکی که با مرزدانه­ها از هم جدا می­شوند تشکیل شده که برای همگنی بیشتر نمونه بهتر است این مرزدانه­ها گسترش یافته و نواحی کوچک حذف شوند. آنیل رایج ورقه­ی آلومینیوم تحت جو آرگون یا نیتروژن و یا در هوای معمولی، در ۴۰۰ یا c500⁰ برای ۳ تا ۵ ساعت انجام می­ شود.
۴-۱۷-۳- پالیش کردن نمونه
بعد از چربی­زدایی نمونه و شستن آن با آب دوبار مقطر و بازپخت، هنوز بافت­ها و حوزه ­های ناهمواری بر روی سطح آلومینیوم مورد نظر که از دید ماکروسکوپی صاف و هموار به نظر می­رسد وجود دارد. یکی از مهمترین مراحل در آماده ­سازی آلومینیوم پیش از آندایز، پالیش نمونه است. برای آلومینیوم پالیش بصورت مکانیکی، شیمیایی و الکتروشیمیایی انجام می­ شود. پالیش مکانیکی به ­ندرت برای این کار انتخاب می­گردد .
پالیش شیمیایی راه کاملاً بی­خطایی نبوده و ممکن است در همه موارد منجر به تشکیل نمونه­ نانوساختار خیلی منظم نشود. روش الکتروشیمیایی می ­تواند راهی مناسب برای این کار باشد، که نمودار جریان حاصل در حین پالیش اطمینان از صحت شرایط را فراهم می­ کند. این نمودار افت نمایی جریان با گذشت زمان را نشان می­دهد، که علت آن کاهش جریاناتی­ است که برآمدگی­های میکروسکوپی سطح به درون خود می­کشیدند و با کنده شدن این برآمدگی­ها، جریانات اضافه نیز حذف خواهند شد. برای برطرف کردن این ناصافی­ها و صیقلی نمودن سطح، الکتروپالیش در محلولی ازHCLO₄ وC₂H₅OH به نسبت حجمی یک به چهار در ولتاژی معین انجام می­گیرد. برای افزایش جداشدگی ناصافی­های سطحی، وارد نمودن ضربات آرام مکانیکی در طول پالیش نیز به صیقلی نمودن بیشتر سطح کمک خواهد کرد. این مرحله پیش شرطی برای تشکیل آلومینای خود نظم­یافته در حوزه­ بزرگی از سطح می­باشد. در آزمایشگاه لایه­نشانی دانشگاه شیراز معمولاً در فصول خنک سال پالیش در دمای محیط انجام می­گیرد، اما از آنجا که این کار طبق تجربه در دماهای پایین بهتر انجام می­ شود، در فصول گرم دمای محلول را به زیر c20⁰ می­بریم.
۴-۱۸- مقاومت لایه­ی سدی
برای استفاده از پوسته­ی متخلخل بدست آمده از آندایز آلومینوم و کاربردهای بعدی آن از جمله
تولید نانوسیم­/میله/لوله درون این قالب­ها، وجود لایه­ی سدی مانعی برای عبور جریان از عرض نمونه می­باشد. این لایه که متشکل از اکسید آلومینیوم یا آلومینا (Al₂O₃) است، به علت مقاومت الکتریکی بالا، یک عایق جریان محسوب می­گردد.
مقاومت ویژه­ی فیلم Al₂O₃ در بعضی مقالات محاسبه شده است. در یکی از این مقالات فیلم آلومینا با ضخامت µm1 روی زیرلایه­ی Si به روش کند و پاش، انباشت شد. روی این فیلم نیز یک لایه آلومینیوم جهت اندازه ­گیری­های بعدی نشانده شد. مقاومت ویژه­ی لایه­ی آلومینا به روش ac در فرکانسKHz 1 و ولتاژv1 اندازه ­گیری شد، که مقدار آن ۱۰^+۱۰Ωcm بدست آمد. همچنین مقادیر مقاومت ویژه به روش dc با یک ترا-اهم­متر در ولتاژ v400 اندازه ­گیری و برابر ۱۰^+۱۵Ωcm بدست آمد. مشاهده می­ شود که هر دو مقدار بدست آمده بالا بوده و می­توان لایه­ی سدی پشت حفره­ها را تقریباً عایق (۱۰^+۱۶Ωcm) فرض کرد.
گاهی برای غلبه بر این مشکل از انحلال لایه­ی سدی پشت حفره­ها و باز کردن سوراخ­ها کمک می­گیرند و گاهی با نازک­سازی این پوسته تا جایی که بتوان از پدیده ­های کوانتمی جهت عبور جریان و مبادله­ بار کمک گرفت، استفاده می­ شود.
۴-۱۹- مراحل پس از آندایز
بعد از انجام آندایز در یکی از رژیم­های گفته شده و در شرایط بهینه­ای از اسید و ولتاژ، نوبت به آماده ­سازی نمونه برای انجام آزمایشاتی بیشتر (با بهره گرفتن از نمونه­های آندایز شده بعنوان قالب) می­رسد. این عملیات می ­تواند شامل مراحل زیر باشد.
۴-۱۹-۱- حل کردن آلومینیوم پشت نمونه
جداسازی اکسید آلومینیوم از بستر باقیمانده می ­تواند با بهره گرفتن از سونش الکتروشیمیایی در محلول ۲۰% HCl با یک پتانسیل عامل بین ۱تا v5 انجام گیرد . اما متداول­ترین روش برپایه­ی یک جداسازی شیمیایی مرطوب آلومینیوم است. برای انجام این فرایند، نمونه­ آندایز شده برای مدتی معین در یک محلول HgCl₂ اشباع شده فرو برده می­ شود تا زیر لایه­ی آلومینیوم غیر اکسیدی حل گردد .
از دیگر محلول­هایی که کمتر برای خارج کردن بسترآلومینیوم بکار می­روند، می­توان به CuCl₂ و یا CuSO₄ اشباع شده اشاره کرد.
دمای محلول تاثیر قابل توجهی بر زمان انحلال آلومینیوم ندارد، اما غلظت محلول و ضخامت نمونه­ آلومینیوم مهم بوده و بعنوان مثال برای انحلال یک بستر آلومینیوم با ضخامت mm2/0 با بهره گرفتن از محلول HcL با غلظتی در محدوده­ ۲۵ تا ۶۵% ،کمتر از ۲دقیقه زمان لازم است.
۴-۱۹-۲- برداشتن لایه­ی سدی
تهیه­ قالب AAO شامل با­ز کردن حفره بعد از جداکردن اکسید از زیر لایه­ی آلومینیوم یا پهن کردن حفره قبل از انباشت متعاقب فلزات و نیمه هادی­ها درون حفره­ها می­باشد. برداشتن لایه­ی سدی در یک AAO تشکیل یافته با آندایز خود شکل­یافته معمولاً با سونش شیمیایی اکسید انجام می­ شود. ته نانوحفره­ها با فرو بردن در یک محلول H₃PO₄ با زمان گشایشی که مستقیماً به ضخامت لایه­ی سدی و در نتیجه به شرایط آندایز وابسته است، باز می­ شود. اگر زمان باز شدن حفره­ها بطول بینجامد، گشاد شدن حفره­ها نیز می ­تواند بطور هم­زمان رخ دهد .
قطر حفره­های باز شده می ­تواند با تغییر زمان سونش شیمیایی در یک محلول اسید فسفریک تنظیم شود. نرخ انحلال لایه­ی سدی در M5/0 محلول H₃PO₄ تقریباً برابر nmv^-13/1 بدست آمده است که با افزایش عمق حفره­ی کانال­های ستونی، این مقدار کاهش می­یابد.
در یک روش متفاوت سونش کردن، از یک پرتوی یونی واکنش­پذیر (عمدتاً Ar⁺) استفاده می­ شود . باید اشاره کرد که سونش خشک با پرتوهای یونی نیاز به استفاده از دستگاه­های پیچیده دارد. برای بدست آوردن آرایه­ای منظم از نانوحفره­ها با قطر حفره­ای دلخواه، ابتدا انجام یک گشاد شدگی مهم می­باشد. یک رابطه بین قطر حفره (D_P(nm)) و زمان گشادشدگی (t_w(min)) برای نمونه­های آندایز شده در اکسالیک اسید M3/0 تحت ولتاژv40 در c15⁰ به صورت زیر گزارش شده است :
(۴-۲۴)
نرخ پهن­سازی حفره در M1 محلول H₃Po₄ در C30⁰ برابر nmmin^-183/1 و برای M5/0، برابر nmmin^-11 پیشنهاد شده است. رابطه­ پهن سازی حفره­ها همچنین در M1/0 محلول H₃Po₄ در دمای c30⁰ نیز محاسبه شده است .
قطر حفره­های گشاد شده می ­تواند به آسانی از روی تصاویر SEM یا AFMتعیین شود .
وقتی امواج آلتراسونیک برای کمک به فرایند پهن­سازی حفره­ها بکار گرفته می­ شود زمان پهن­سازی بطور قابل توجهی افزایش می­یابد.
۴-۱۹-۳- نازک­سازی لایه­ی سدی
اگرچه لایه­ی سدی به ­ظاهر متشکل از یک لایه است، برای آندایزهایی با پتانسیل پایین معمول دو زیرلایه قابل رویت می­باشد که هر کدام نرخ انحلال متفاوتی دارند.کنترل دقیق مرحله­ هسته­زایی الکتروانباشت در همه حفره­های آلومینای آندیک متخلخل، به ایجاد نازک­سازی قابل توجه لایه­ی سدی نیاز دارد. چنین نازک­سازی موثری شرایط مورد نیاز برای الکترون­ها را فراهم می­ کند تا بتوانند در طول لایه­ی سدی تونل زده و با الکتروانباشت، حفره­ها را بطور یکنواخت پر کنند. همیشه نازک­سازی با پهن­سازی حفره­ها همراه است. مطابق تحیقات استین^[۵۷]و همکارانش ، اوسالیوان و وود^[۵۸] پیشنهاد کردند که کاهش پتانسیل آندایز، نازک­سازی قابل توجه لایه­ی سدی را نتیجه می­دهد، که علت آن انحلال میدانی اکسید است. کاهش تدریجی پتانسیل آندایز منجر به نازک­سازی لایه­ی سدی می­ شود. همچنان که پتانسیل کاهش می­یابد، با توجه به رابطه­ (۴-۸) قطر حفره نیز کاهش یافته و در نتیجه حفره­های اصلی به حفره­های کوچک­تر با قطری مطابق با فرمول تقسیم می­شوند. با کاهش مرحله­ بعدی ولتاژ، شاخه­ های باریک­تر از شاخه­ های مرحله­ قبل بوجود می­آیند و بهمین ترتیب ساختاری ریشه­ای در لایه­ی سدی ایجاد می­ شود که ته این ریشه­ها به بستر آلومینیوم زیر لایه­ی سدی نزدیک بوده و امکان وقوع پدیده ­های کوانتمی را فراهم می ­آورد.
۴-۲۰- ساخت نانوساختارها به­ کمک قالب AAO
قالب AAO ساخته شده با آندایز خود شکل­یافته آلومینیوم بطور گسترده برای انتقال آرایش­های نانوحفره به دیگر مواد استفاده می­ شود. در کل استفاده از آلومینای آندیک متخلخل برای ساخت نانومواد می ­تواند به دو طریق انجام گیرد: ۱) فیلم آندیک با زیرلایه­ی آلومینیوم باقیمانده می ­تواند برای انباشت فلزات استفاده شود. ۲) آلومینای آندیک متخلخل می ­تواند از بستر آلومینیوم زیرین جدا شده و با فرایندهای دیگر بصورت پوسته­ای با حفره­های باز در ته و روی سطح، استفاده شود. حالت دوم روشی کلیدی برای تولید نانوساختارهای با نظم بالا می­باشد. لیانگ^[۵۹] و همکارانش جزئیات روش­های گسترده­ی تولید نانوآرایه­ها، با بهره گرفتن از آلومینای آندیک متخلخل را گزارش کرده ­اند، که خلاصه­ای از آن در شکل (۴-۱۱) آمده است. تنوع قابل توجهی از مواد نانومقیاس شامل نانوحفره­ها، حلقه­ها، ذرات، میله­ها و سیم­های فلزی و نیمه­هادی­، نانولوله­های کربنی و پلیمری، آرایه­های نانوحفره­ای اکسید فلز، فلزی، سیلیسیوم و الماس می­توانند با موفقیت روی یک پایه از آلومینای آندیک متخلخل منظم ساخته شوند. عمده مواد سنتز شده با کمک آلومینای آندیک متخلخل شاید به گروه ­های زیر دسته­بندی شوند:

• • نانونقاط، نانوسیم­ها، نانومیله­ها و نانولوله­های فلز

• • نانونقاط، نانوسیم­ها و نانولوله­های اکسید فلز

• • نانونقاط، نانوسیم­ها، نانوستون­ها و آرایه­های نانوحفره­ای نیمه­هادی

• • نانوسیم­ها و نانولوله­های پلیمر، آلی و غیرآلی

• • نانولوله­های کربن

شکل (۴-۱۱) نمایش طرح­واری از تولید مواد نانوساختار با بهره گرفتن از آلومینای آندیک متخلخل (a نانوسیم­های فلزی در AAO الکتروانباشت می­گردند (b قالب AAO با فلز انباشته بر سطحش (c آرایه­ی نانوسیم فلز الکتروانباشت شده در قالب AAO (d آرایه­ی نانونقطه­ای فلزی انباشته بر روی زیرلایه­ی نیمه­هادی (e زیرلایه­ی نیمه­هادی با آرایه­ی نانوحفره (f آرایه­ی نانوستون­های آزاد شده نیمه­هادی (g آرایه­ی نقطه­ی کوانتمی با اپیتاکسی پرتوی ملکولی .
۴-۲۰-۱- نانونقاط، نانوسیم­ها و نانولوله­های اکسید فلز
با بهره گرفتن از قالب AAO نانونقاط و نانوسیم­های اکسید فلز معمولاً در نانوحفره­های قالب با انباشت الکتروشیمیایی یا الکترولس^[۶۰] فلزات و اکسید متعاقب آن تشکیل می­شوند. این روش برای تولید نانوسیم­های بعنوان مثال Cu₂O در کانال­های قالب­های آلومینای آندیک متخلخل ، و یا تبخیر فلز درون قالب AAO با باز کردن حفره­ها برای تولید نانولوله­های TiO₂ بکار رفته است. در فصل­های بعد بیشتر در این خصوص خواهیم گفت.

تحریم سلطه سیاسی
تحریم های اجتماعی
محدودیت های فرهنگی
عدالت
احسان
کرامت
باور به کرامت انسانی مخاطب
احترام متقابل
تسامح در پذیرش اسلام
داوری براساس شریعت مخاطب
محدودیت های فرهنگی
شیعه
اهل سنت
اهل کتاب
کفار و مشرکین
احترام به مقدسات
احترام به آزادی
حسن معاشرت
نمودار اصول حاکم بر ارتباطات میان فرهنگی
اما مخاطبان طیف وسیعی را شامل می‌شوند و نمی‌توان همه آنها را به یک چشم نگاه کرد. رویکرد بنیادین در روابط درون‌فرهنگی مسلمانان مبتنی بر اصل اخوت می‌باشد. اما «هرگز یک فرد مسلمان، که به خدای یگانه و روز رستاخیز، به حکومت عدل و داد ولزوم پیروی از ملکات فاضله و سجایای انسانی ایمان دارد، با یک فرد ملحد که به خدا و روز بازپسین اعتقاد ندارد و مسائل اخلاقی را بازیچه گرفته و آنها را افسانه می‌پندارد، نمی‌تواند برادر باشد.»^[۱۲۰۳] به‌همین ترتیب، مخاطبانی که به توحید باور دارند و خدا را پرستش می‌کنند با افراد ملحد و مشرکین متفاوت‌اند و همین تفاوت‌ها در سطح تعاملات میان‌فرهنگی تاثیر می‌گذارد. به‌عنوان مثال چنانچه از نظر فقهی حکم به طهارت اهل کتاب داده شود، به‌طور قطع پیامدهایی را برای شیوه تعاملات مومنان با آنها خواهد داشت که از جمله آن‌ها حلیت استفاده از طعاماهل کتاب^[۱۲۰۴] و نیز ازدواج^[۱۲۰۵] با زنان مومن آنهاست.^[۱۲۰۶]  علامه طباطبائی در اشاره به فلسفه چنین حکمی، تفاوت اهل کتاب با سایر غیرمسلمانان را دلیل حلیت بیان می‌کنند. «و حرمت ازدواج بین مردان شما و زنان اهل کتاب را برداشتیم، و براى این برداشتیم که آنها قبل از شما صاحب کتاب بودند، و قهرا نسبت به سایر طوایفى که مسلمان نیستند به مسلمانان نزدیک ترند؛ زیرا به توحید و رسالت اعتقاد دارند، بر خلاف مشرکین و بت‌پرستان که منکر نبوتند.»^[۱۲۰۷] از ظاهر این آیه شریفه چنین بر مى‏آید که غرض از این تشریع، امکان بهره‏مندى مسلمانان از غذاهاى اهل کتاب و تسهیل ‏امر بر مسلمانان به‌سبب رفت و آمد و معاشرت با یهودیان و مسیحیان، و نیز ممتاز دانستن پیروان ادیان آسمانى، در مقابل مشرکان و بت‏پرستان است.^[۱۲۰۸]

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

از همین منظر طبقه‌بندی مخاطبان به‌عنوان اصلی مهم در ارتباطات میان‌فرهنگی جایگاه خود را پیدا می‌کند.
مومن
امر به معروف
امر به معروف
دعوت به مشترکات
دعوت به مشترکات
دعوت به فطرت
مصداق عمل فطری
توحید و آثار آن
مسلم
مومن
اهل کتاب
کافر/مشرک
رویکردهای متخذ متناسب با مخاطب
تعاملات یک شیعه با شیعه دیگر چنانچه در قلمرو ارتباطات میان‌فرهنگی قرار گیرد، همواره بر محور امر به معروف و نهی از منکر شکل می‌گیرد. چنانچه تفاوت نگرش در میان شیعیان و اهل تسنن آنچنان زیاد باشد که تفاهم میان آنان را دشوار سازد، ممکن است تعاملات میان آنان را به ارتباطات میان‌فرهنگی تبدیل کند و در این‌صورت دعوت به مشترکات تقدم رتبی بر امر به معروف و نهی از منکر خواهد بود. اما ارتباط میان‌فرهنگی با اهل کتاب و کفار و مشرکین تفاوت بارزی با دو شکل پیشین دارد. چنانچه مخاطب غیر مسلمان باشد، به‌دلیل وجود برخی مشترکات، ابتدا دعوت به مشترکات صورت می‌گیرد. مهم‌ترین امر مشترک بین مسلمانان و اهل کتاب، باور به توحید است. التزام به توحیدباوری و ریشه مشترک ادیان، به‌طور طبیعی آنان را به سوی پذیرش ادیان دیگر به‌ خصوص دین اسلام سوق خواهد داد. اما تعامل یک مسلمان با مخاطبی که هیچ امر مشترکی، جز انسانیت، در میان نیست، از مسیر توجه به فطرت آغاز می‌گردد. ارجاع به فطرت و الزامات آن مسیر درستی را در اختیار فرد قرار می‌دهد. بدین ترتیب اصل طبقه‌بندی مخاطب به یک اصل جدی در ارتباطات میان‌فرهنگی از نگاه اسلامی تبدیل می‌شود.
نکته حائز اهمیت این است که همه اصول راهبردی از وزن و جایگاه برابر برخوردار نیستند به‌‌عنوان مثال اصل طبقه‌بندی‌های مختلف غیرمسلمانان در مقایسه با اصولی مانند دعوت و حفظ عزت و سیادت اسلامی وزن کمتری دارد امّا چنان نیست که بتوان آن را نادیده گرفت. رابطه و پیوند اصول با یکدیگر، رابطه طولی نیست. هر کدام از اصول راهبردی از جهتی اهمیت پیدا می‌کنند. اگرچه بنظر می‌رسد اصل دعوت حاکم بر سایر اصول باشد ولی نمی‌توان (به‌‌عنوان مثال) اصل حفظ عزت و سیادت اسلامی را به نفع اصل دعوت نقض کرد. همانطور که بدون رعایت اصول انسانی و اخلاقی دعوت میسر نمی‌گردد. اصل همزیستی در قالب احترام متقابل بر مبنای کرامت ذاتی انسان تا جایی رعایت می‌شود که حریم‌ها حفظ شده و مقدسات مورد اهانت قرار نگیرند. در غیر این‌صورت اصل همزیستی به نفع اصل حفظ عزت و سیادت و اصل تبری کنار خواهد رفت. بنابراین، تعارضات بدوی میان برخی اصول و تاکتیک‌ها به نفع اصل مهم‌تر، قابل رفع خواهد بود. از همین روست که در اسلام اصل مهمی تحت عنوان هجرت وجود دارد. یعنی چنانجه همزیستی و سکونت در یک محیط غیر اسلامی پیامدهای منفی برای دینداری یک مسلمان داشته باشد، اهمیت همزیستی به نفع اصل هجرت کنار گذاشته می‌شود. قرآن در بیش از ۱۴ آیه^[۱۲۰۹] به زبان‌های مختلف دستور به هجرت داده است. گاهی با زبان ملامت، می‌گوید «مگر سرزمین خدا گسترده نبود، چرا دست به هجرت نزدید؟»^[۱۲۱۰] گاهی پاداش عظیم آن را گوشزد می کند و می‌فرماید: «الَّذِینَ آمَنُواْ وَهَاجَرُواْ وَجَاهَدُواْ فِی سَبِیلِ اللّهِ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ أَعْظَمُ دَرَجَهً عِندَ اللّهِ وَأُوْلَئِکَ هُمُ الْفَائِزُونَ»^[۱۲۱۱] آنان که ایمان آوردند و هجرت کردند و با اموال و جانهای خود در راه خدا جهاد کردند درجه بزرگتری نزد خدا دارند و آنها رستگارند». پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: «مَنْ فَرَّ بِدینِهِ مِنْ اَرْضٍ اِلیَ اَرْضٍ وَاِنْ کانَ شِبْرا مِنَ الاَرْضِ اِسْتَوْجَبَ الْجَنَّهَ».^[۱۲۱۲] کسی که برای حفظ دین و آئین خود از سرزمینی به سرزمین دیگر هجرت کند، استحقاق بهشت می‌یابد». شهید مطهری فلسفه هجرت را نجات ایمان می‌داند: «هجرت یعنی دوری گزیدن از خانمان، و از زندگی و از همه چیز دست شستن برای نجات ایمان. پس معنایش این است که اگر ما در شرایطی قرار گرفته ایم که ایمانمان در خطر است ایمان جامعه ما در خطر است، اسلام ما در خطر است، امر دائر است که ما از میان شهر و خانه و لانه، و ایمان یکی را انتخاب کنیم».^[۱۲۱۳] هجرت اصحاب کهف نمونه بارز از مهاجرت‌های فرهنگی در تاریخ متدینان است.^[۱۲۱۴] این هم برخاسته از فرهنگ اسلامی است که اولا فرد و عاملیت را در ساختار هضم نمی‌کند بلکه فرد را مسئول و دارای اختیار می‌داند و ثانیا، حیات و تکامل حقیقی انسان را در گرو حیات معنوی او می‌داند؛ از این روی گسترده مهاجرت را به فراتر از زندگی مادی و به آن، صبغه توحیدی داده است. بر همین اساس مهاجرت فرهنگی را که یکی از مفاهیم عمیق اسلامی به شمار می‌رود، بهترین هجرت‌ها می‌داند، که پرتو توحید را در تمام جنبه‌های فردی و اجتماعی انسان می‌تاباند.
نکته مهمتر این است که نظام معنایی فرهنگ اسلامی از طریق همین اصول، که عمدتا ناظر به وجود آرمانی فرهنگ اسلامی است، به تعاملات اجتماعی در همه ساحت‌های ارتباطی انسان سرریز می‌‌شود. به عبارت دیگر، اصول پیش‌گفته نمایانگر چتر معنایی فرهنگ اسلامی دست‌کم در عرصه تعاملات میان‌فرهنگی است. بنابراین در میدان کنش میان‌فرهنگی، کنشگر موظف به رعایت اصولی است که در همه عرصه‌های زندگی انسان لازم است رعایت شوند. به واقع هدف بنیادین و بلندمدت، انتشار دامنه باور و عمل به ارزش‌های الهی است و نه لزوما دست‌یابی به برخی منافع کوتاه یا میان‌مدت.
فصل هشتم: کنش دعوتی، الگوی ارتباط میان‌فرهنگی اسلامی
کنش دعوتی، برآیند اصول حاکم بر ارتباط میان‌فرهنگی
نظام ارزشی و نظام اهداف برخاسته از جهان‌بینی اسلامی عملا اصولی را در اختیار مومنان قرار می‌دهد که از ظرفیت کافی برای شکل‌‌دادن نظام هنجاری و پیرو آن نظام ارتباطی برخوردارند. این اصول علاوه‌بر این‌که فرازمانی و فرامکانی‌اند و در هیچ شرایطی نباید نادیده گرفته شوند، دارای ویژگی راهبردی نیز می‌باشند؛ یعنی افق‌هایی برای پیشرفت تعاملات اخلاقی در جامعه ایمانی فراهم می‌کنند که می‌توان با برنامه‌ریزی‌های مناسب به افق‌های تعریف شده نایل شد. از همین‌رو می‌توان از تعبیر اصول راهبردی نیز استفاده کرد. عملکرد این اصول با هم‌دیگر و روابط درونی آن‌ها منجر به شکل‌گیری یک نظام هنجاری می‌گردد که الگوی عمل در هر موقعیت را ترسیم می کند. کنشی که با الهام از این‌گونه نظام هنجاری رخ می‌دهد، کنش ارتباطی اسلامی یا «کنش دعوتی» نام دارد که ثمره آن در میدان عمل یا «میدان کنش ارتباطی»^[۱۲۱۵] حاصل می‌گردد. کنش دعوتی که البته به‌صورت تیپ آرمانی^[۱۲۱۶] در اینجا مطرح است، محصول و برآیند عملکرد اصول حاکم در ارتباطات میان‌فرهنگی است. در این نگاه هر فردِ مسلمان یک فرهنگ و به‌تعبیر بهتر، یک امت است.^[۱۲۱۷] مخاطب هم بایستی به‌همین شیوه دیده شود. مخاطب هم اگرچه در ظاهر یک فرد، ولی در واقع یک امت تلقی می‌گردد؛ یعنی برآیند تعامل مجموعه عوامل فرهنگی به‌شمار می‌رود. نقش فرهنگ به‌صورت کلی و زبان به‌عنوان تسهیل‌کننده یا مانع ارتباط میان‌فرهنگی در فضای کنش ظاهر می‌‌گردد. از همین‌رو، برخورداری از مهارت‌های لازم ارتباطی و نیز شناخت کافی از مخاطب در موفقیت یا ناکامی ارتباطات میان‌فرهنگی نقش زیادی دارد.
آنچه در اینجا اهمیت بسیار دارد، استفاده از تجربیات تاریخی معصومین علیهم‌السلام در بافت ارتباطات میان‌فرهنگی است. با توجه به این‌که در موضوعات استراتژیک نمی‌توان از شیوه آزمون و خطا استفاده کرده و تدریجا به یک برنامه مناسب رسید نیاز به یک پشتوانه علمی بدون خطا، کاملا محسوس و روشن است. دین به‌عنوان یک منبع فکری و طراح برنامه زندگی انسان در امور حیاتی و استراتژیک صاحب نظریه و برنامه است و با پشتوانه حیاتی خود ضریب اطمینان لازم را تضمین نموده است.^[۱۲۱۸] برای کشف نگرش‌ها و برنامه‌ها در کنار گزاره‌های عقلی و تجربه بشری به گفتارها و رفتارهای معصومین مراجعه می‌شود. منابع گفتاری در اسلام، آیات قرآنی و متن روایات هستند. تاریخ و سیره پیامبر اسلام و معصومین علیهم‌السلام نیز منابع رفتاری اسلام را تشکیل می‌دهند. مهم‌ترین نکته در دست‌یابی به نگرش‌ها و برنامه‌ها، دست‌یابی به ضریب حساسیت و میزان اهمیت و محدوده تاثیرگذاری است که صاحب نگرش برای موضوع مورد نظر قائل است. توجه به منابع دین با یک دید نظام‌واره و سیستماتیک، قابلیت دست‌یابی به موارد فوق را ایجاد می‌کند.^[۱۲۱۹] دین به‌عنوان منبع اطلاعاتی که گزاره‌های آن برآیند محاسبه‌ی بدون خطای تمام متغیرهای مرتبط با موضوع در شبکه‌ی هستی است، نقشی حیاتی در تصمیم‌سازی دارد. اگر فردی پذیرفته باشد که دین علم خداوند است که در اختیار بشر قرار گرفته است نمی‌تواند از تلاش برای کشف استراتژی مورد نظر دین و اولویت‌دادن به خط‌مشی آن اغماض نماید. بسیاری از گزاره‌های دین، استراتژیک و تصمیم‌ساز هستند و اولویت‌ها، ضریب اهمیت‌ها و نقطه‌ی ثقل‌ها در شبکه موضوعات را مشخص می‌کنند.^[۱۲۲۰] آرمان‌ها را از خدا می‌گیریم و راهبردهای رسیدن به آن را از پیام‌آوران او می‌خواهیم و با تفکر خلاق به‌دنبال تغییر وضعیت موجود و خلق شرایط زمانی و مکانی مطلوب هستیم و خود را در دام هماهنگی با شرایط زمانی و مکانی که دیگران ساخته‌اند نمی‌اندازیم.^[۱۲۲۱]
به‌بیان دیگر، اگرچه اصول برخاسته از منابع چهارگانه اسلامی راه درست(نقشه راه) را برای مومنین نشان می‌دهد لکن مرور تجربیات تاریخی و سیره معصومین علیهم‌السلام الگویی عملی برای ارتباط میان‌فرهنگی در اختیار ما قرار می‌دهد؛ چرا که رسول گرامی اسلام ص اسوه نیکویی برای مسلمانان است. ائمه معصومین نیز بسط همان اسوه در تاریخ ۲۵۰ ساله بوده‌اند. از این‌رو بازخوانی سیره ۲۷۳ ساله تاریخ حضور معصومین علیهم‌السلام، نمونه‌های عینی از شیوه‌های ارتباط میان‌فرهنگی را در اختیار ما قرار می‌دهد. الهام‌گیری از این پشتوانه غنی فرهنگ دینی، تعاملات مسلمانان با دیگران را در قلمرو «کنش دعوتی» قرار می‌دهد. کنش یک مسلمان زمانی از سنخ «کنش دعوتی» خواهد بود که براساس اصول پیش‌گفته صورت گیرد و میدان کنش میان‌فرهنگی جایی است که اثرات همه پشتوانه‌های معرفتی خود را نشان می‌دهد. در حقیقت آنچه قابل مشاهده و بررسی است همان کنشی است که در ارتباط میان‌فرهنگی رخ می‌دهد و به میزانی که از جهان‌بینی و اصول اسلامی متاثر باشد، اثرات مثبتی بر مخاطب خواهد گذاشت و این همان انتظاری است که دین اسلام از پیروان خود دارد.^[۱۲۲۲] و مجموعه آموزه‌های اسلامی درباره ارتباط با غیرمسلمانان ذیل کنش دعوتی جای می‌گیرند.
مقایسه کنش دعوتی و کنش ارتباطی
کنش دعوتی را می‌توان در تناظر با کنش ارتباطی هابرماس مطرح کرد. نه از آن‌جهت که کنش ارتباطی هابرماس ناظر به ارتباطات میان‌فرهنگی است، و نه از آن جهت که هابرماس رویکرد دینی به ارتباط اتخاذ کرده است، بلکه اولاً، کنش ارتباطی هابرماس ناظر به کنش‌های میان‌فردی و چهره به چهره است؛ ثانیاً، هابرماس کنش ارتباطی خود را گفتگو می‌نامد،^[۱۲۲۳] ثالثاً، هابرماس نیز کنش ارتباطی را راهی برای رهایی و نیل به حقیقت می‌داند و از این نظر مورد توجه برخی پژوهشگران ارتباطی قرار گرفته است.^[۱۲۲۴] «به‌نظر می‌رسد برخی نظریه‌های انتقادی مانند نظریه هابرماس با توسل جستن به معیارهای عقلانیت از نوعی مدل‌سازی بهره‌گرفته‌اند که راه را برای اشراب ارزش‌ها در مدل باز می‌کنند.»^[۱۲۲۵] در حقیقت در اینجا سعی می‌شود از ظرفیت «کنش ارتباطی» برای تبیین «کنش دعوتی» استفاده ‌شود؛^[۱۲۲۶] و رابعاً، چنانچه قلمرو بحث «کنش ارتباطی» به مباحث میان‌فرهنگی نیز کشیده شود، با همین ادبیات تحلیل خواهد شد. یعنی نظریه کنش ارتباطی هابرماس محدود به ارتباطات درون‌فرهنگی نیست. پژوهشگران زیادی از ظرفیت کنش ارتباطی هابرماس به‌عنوان چارچوب نظری برای مطالعات میان‌فرهنگی به‌ خصوص مسائل زبان در ارتباط میان‌فرهنگی استفاده کرده‌اند. ^[۱۲۲۷] همچنان‌که کنش عقلانی ماکس وبر به همه انواع ارتباط قابل تعمیم است، کنش ارتباطی نیز از چنین ظرفیتی برخوردار است. رویکرد ارتباطی که در روش‌شناسی بحث آن گذشت،^[۱۲۲۸] این مدعا را تایید می‌کند. رویکرد ارتباطی بر نگاه برساختی استوار گشته است. این رویکرد با رد پارادایم‌های مدرنیستی و پست‌مدرنیستی، رویکرد برساختی را مبنای گفتگوهای میان‌فرهنگی قرار می‌دهد. رویکرد برساختی، نه جمع‌گراست و نه فردگرا. بلکه تلاش می‌کند میان این دو آشتی برقرار کند. ارزش‌‌ها و ترجیجات فردی تا جایی که به دیگران مربوط نمی‌شود، محترم است و افراد در این قلمرو کاملا آزادند اما هنگامی که پیامدهای اجتماعی داشته باشد، ساخت هنجارهای اجتماعی ضرورت پیدا می‌کند. در چنین حالتی، نگاه جمع در مورد یک زندگی خوب مبنا قرار خواهد گرفت. نگاه جمعی هم از طریق گفتگوی درون فرهنگی^[۱۲۲۹] شکل می‌گیرد. مفهوم «جامعه خوب» نشان‌دهنده جایگاهی است که یک جامعه برای رسیدن به آن از طریق تعریف هنجارها و شکل‌دادن کنش‌های افراد تلاش می‌کند. هنجارهای اخلاقی دست افراد قدرتمند را برای کنترل و محدود ساختن افراد ضعیف می‌بندد. این رویکرد شبیه نظریه ساختاربندی گیدنز است.^[۱۲۳۰] در مرحله بعد همین شیوه درباره فرهنگ‌های دیگر در قالب گفتگوی میان‌فرهنگی^[۱۲۳۱] به‌کار گرفته می‌شود. یعنی افراد می‌توانند هنجارهایی را از فرهنگ‌های دیگر اخذ کنند. بدین‌صورت هنجارها و اصول اخلاقی می‌توانند از فرهنگ‌های مختلف نشأت بگیرند و رفتارهای درون فرهنگ‌ها را نیز تنظیم ‌کنند. هنگامی با وضعیت‌های جدید مواجه می‌شویم ممکن است مجبور شویم تا هنجارهای اخلاقی قدیمی را با هنجارهای جدید که برای حل مسأله مناسبند جایگزین کنیم. بدین شکل ارتباط میان‌فرهنگی جای ستیز فرهنگی را می‌گیرد.^[۱۲۳۲]
این نگاه که هنجارهای اخلاقی از طریق فرایند گفتمان اجتماعی شکل می‌گیرند اخلاق گفتگویی هابرماس را تداعی می‌کند. هابرماس ادعا می‌کند که هنجارهای اخلاقی نمی‌توانند به‌طور متافیزیکی شکل بگیرند بلکه تنها می‌توانند از طریق فرایند تعامل گفتگویی مبتنی بر عقلانیت مشروع گردند. در مفهوم وضعیت ایده‌آلِ سخن هابرماس، هنجارهای اجتماعی دارای اعتبار جهانی‌اند مشروط بر این‌که از فرایند گفتگویی که هر دو طرف شانس مساوی برای مشارکت در گفتگو باشند، منتج شده باشند. نتیجه اخلاق گفتگویی این است که هیچ موضع^[۱۲۳۳] و دیدگاهی معاف از انتقاد بازتابنده نیست. همه دیدگاه‌ها باید در معرض مشاجرات عمومی قرار گیرد.
هابرماس کنش‌های اجتماعی زیادی را مورد مطالعه قرار می‌دهد تا بهترین کنش را میان فرد و جهان اجتماعی مشخص نماید. او سخن از سه کنش به‌میان می‌آورد؛ کنش راهبردی، کنش نمایشی و کنش هنجاری. از نظر او هیچکدام از این کنش‌ها، رابطه‌ی کاملی میان فرد، فرهنگ و جهان اجتماعی برقرار نمی‌کند. بنظر او هنگامی می‌توان یک کنش ایده‌ال داشت که سه چیز به‌رسمیت شناخته شود و به همه‌ی آنها ارجاع شود؛ «فرد»، «دیگری» و «امری مشترک میان آن دو».^[۱۲۳۴] هنگامی که یک یا دو عنصر از این سه عنصر مغفول باشد کنش از اعتبار کاملی برخوردار نخواهد بود. کنش راهبردی، دیگری و فرد را مورد توجه قرار نمی‌دهد و تنها در پی تغییر در جهان عینی است، در کنش نمایشی، دیگری مورد توجه نیست بلکه فرد در چارچوب فرهنگ عمل می‌کند و در کنش هنجاری فرد از دایره توجه خارج است و عاملیت مغفول می‌ماند. بر این اساس باید سه جهان در نظر گرفته ‌شود: «من، فرهنگ، دیگری/ جهان ذهنی، جهان عینی، جهان اجتماعی».
هابرماس کنشی که به تمام این سه جهان ارجاع دارد را کنش ارتباطی می‌نامد. بنابر نظریه کنش ارتباطی، یک وضعیت آرمانی برای گفتگو وجود دارد که با ارجاع به جهان‌های سه‌گانه پدید می‌آید:^[۱۲۳۵]