میرسید شریف جرجانی؛ ترجمان القرآن، تدوین عادل بن علی بن الحافظ؛ بکوشش سیدمحمد دبیرسیاقی، تهران: بنیاد قرآن، ۱۳۶۰، حرف و، ص۱۴۷.
میلانى، سید محمد هادى حسینى، محاضرات فی فقه الإمامیه - صلاه المسافر و قاعدتی الصحه و الید، مشهد: مؤسسه چاپ و نشر دانشگاه فردوسى، اول، ۱۳۹۵ ق.
نجفی، محمد حسن، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام ، بیروت: دار احیاء التراث العربی، هفتم، ١٣۶٢ .
نورى، حسین بن محمد تقى، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، قم: مؤسسه آل البیت(ع)، ۱۴۰۸ق ، ج۹، ص۱۴۴٫

فهرست مقالات
اشرفی کنی، فاطمه، موسوی، نعیمه سادات، ۱۳۷۸،"وسواس: تحقیقی پیرامون وسواس وراههای پیشگیری ودرمان این بیماری عصبی،" مجله اصلاح وتربیت دوره قدیم، سال ششم، ش۶۱، ص۱۱-۱۶٫
حسنی، جعفر، اله بیگی، ایمان، قوشچیان، سمانه، ۱۳۸۶، «مقایسه فعالیت سیستم های مغزی- رفتاری بیماران مبتلا به اختلال وسواس و افراد بهنجار»، تازه های علوم شناختی، سال۹، ش۴، ۱۶-۲۵٫
حسینی، سید احمد، ۱۳۸۲،"احتیاط هاى روا و ناروا ؛ نمونه ها و پیامدها۳"، نشریه فقه، ش ۳۷و۳۸، ص۱۱۰ - ۱۳۳٫
شاهجویی، تقی، محمود علیلو، مجید، بخشی پور رودسری، عباس، فخاری، علی، ۱۳۹۰، «تحمل نکردن بلاتکلیفی و نگرانی در افراد مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر و اختلال وسواسی-اجباری»، مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران، سال هفدهم، ش۴، ۳۰۴-۳۱۲٫
شیرین زاده دستگیری، صمد، گودرزی، محمدعلی، غنی زاده، احمد، تقوی، سید محمدرضا، ۱۳۸۷، “مقایسه باورهای فراشناختی و مسئولیت پذیری در بیماران مبتلا به اختلال وسواسی-اجباری، اختلال اضطراب منتشر و افراد بهنجار"، مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران، سال چهاردهم، ش۱، ۴۶-۵۵٫
علیپور، احمد، نیک صفت، ابراهیم، ۱۳۹۰،"روانشناسی کمال در قرآن"، دوفصلنامه ی علمی-پژوهشی، مطالعات اسلام و روانشناسی، سال پنجم، ش۸، ص ۱۱-۱۳۲٫
فقیهی، علی نقی، مطهری، جمشید، ۱۳۸۲،"وسواس و درمان آن / مقایسه دو شیوه شناخت درمانگری اسلامی و شناخت درمانگری سنّتی،" مجله معرفت، ش۷۵، ص۴۵-۵۸٫
محمود علیلو، مجید، ۱۳۷۶و ۱۳۷۷، “پیشرفت های جدید در فهم اختلال وسواس آیا وسواس یک اختلال همگن است؟"، فصلنامه علمی- پژوهشی علوم انسانی دانشگاه الزهرا(س)، سال هفتم و هشتم، ش۲۴و ۲۵، ص۴۳-۶۴٫
ناروئی نصرتی، رحیم، منصور، محمود، ۱۳۸۸،"تطبیق قواعد فقهی با شیوه یادگیری ونهادینه سازی مفاهیم وبه کارگیری آنها در روان وضمیر ناخودآگاه،" فصلنامه روان شناسی و دین، سال دوم، شماره ۲، ص۷٫
وطنی، امیر، ۱۳۸۱، “قاعده اضطرار“، نشریه  ش۷۱، علمی-پژوهشی، ش۲۲، ص ۱۸۷- ۲۰۸٫
۳-۶-۴- فهرست منابع الکترونیکی و اینترنتی
مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، نرم افزار جامع فقه اهل بیت۲، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، ویرایش۲، ۱۳۸۸٫
مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، نرم افزار جامع اصول الفقه، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، ویرایش۲، ۱۳۹۱٫
Robinson, Lawrence Smith, Melinda, M.A., and Segal, Jeanne, Ph.D. “Obsessive-Compulsive Disorder (OCD)” [online]. Helpguide. Available: http://www.helpguide.org/mental/obsessive_compulsive_disorder_ocd.htm
“Impulse control disorder”[online]. WikipediaThe free Encyclopedia. available:
http://www. en.wikipedia.org/wiki/Impulse_control_disorderو Wikipedia [93/6/31]
Impulse control disorder” [online].WikipediaThe free Encyclopedia. available: http://en.wikipedia.org/wiki/[93/6/31]
“Relationship obsessive compulsive disorder” [online]. WikipediaThe free Encyclopedia. available: http://en.wikipedia.org/wiki/ [93/6/31]
.” بدبینی در قرآن به چه معنا است؟".[online] Islam Quest . دسترسی در:
http://www.islamquest.net/fa/archive/question/fa5484/tmpl/component/printme/1[93/6/31]
مظاهری، حسین، ” راهکارهای عملی درمان وسواس” .[online] almazaheri . دسترسی در:
http://www.almazaheri.ir/farsi/Print/Print.aspx?TBlName=SectionDesc=1757 [93/4/5]
یثربى، سید یحیى، “شک و ایمان،" رواق اندیشه، ش۵،.[online] kalam دسترسی در:
http://www.balagh.net/persian/kalam/index.htm[27/5/93 ]
رفاهی، امیر، “آشنایی با بیماری پارانوئید و راه های درمان".[online] میگنا . دسترسی در:
http://www.migna.ir/vdcj88ev.uqeyizsffu.html Psychology & education [7/6/93.]
” بیماری نامرئی و آزاردهنده ای که زندگی را مختل می‌کند؛ ۵ درصد ایرانیان وسواس دارند"[online] . ابتکار. دسترسی در:
http://www.ebtekarnews.com/Ebtekar/News.aspx?NID=107221 نسخه شماره–[۲۲/۴/۹۳ ]
“نکته ای پیرامون کثیر الشک و وسواسی-حضرت آیت الله مکارم شیرازی، درس خارج فقه، ۹ اسفند سال ۹۱” [online]. Taqrir. دسترسی در:
http://taqrir.eshia.ir[93/6/25]
” سوداوى مزاج ها، بیشتر به وسواس فکرى دچار مى شوند"[online] . واضح. دسترسی در:
http:// www .vazeh.com/n- و http:// www.abrarnews.com [۹۳/۷/۹]
” وسواس فکری: خلاصه کتاب شفای وسواس"[online] . وسواس فکری. دسترسی در:
http://vasvasefekri.blogfa.com/post-21.aspx[93/1/7]
“آشنایی با فلسفه ی وضو، تیمم و غسل ” [online]. شمیم , دانشنامه سلامت , نرم افزاری نورالزهرا . دسترسی در:
http://shamiim.ir/Default.aspx?tabid=97&articleType=ArticleView&articleId=985733[93/6/30]
“جهت درمان وسواسی از نظر فقهای اسلام چه راههایی ارائه شده است؟ روان شناسان در این باره چه میگویند؟” [onlie]. درگاه پاسخگویی به مسائل دینی. دسترسی در:
http://www.porsojoo.com/fa/node/71741[93/1/7]
“شرایط کمال عبادات” [online]. پایگاه اطلاع رسانی استاد حسین انصاریان. دسترسی در:
http://www.erfan.ir/20473 [93/7/4]
“شیوه‌ای راهبردی برای حل مشکلات” [online]. Afcarnews . دسترسی در:
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

http://afkarnews.ir/vdcjaie8muqey8z.fsfu.html [۹۳/۶/۲۷]
“فلسفه وضو، تیمم و غسل” .[online] پایگاه اطلاع رسانی اندیشه قم. دسترسی در:

فصل اول- کلیات تحقیق
عنوان صفحه
۱-۱-مقدمه ۲
۱-۲-تبیین موضوع ۴
۱-۳-اهمیت و ضرورت موضوع ۶
۱-۴-پرسش‌های پژوهش ۷
۱-۵-هدف‌ های تحقیق ۷
۱-۶-روش شناسی تحقیق ۸
۱-۷-روش گردآوری اطلاعات و داده ها ۸
۱-۸-جامعه آماری، روش نمونه گیری حجم نمونه ۹
۱-۹-تعریف عملیاتی واژگان کلیدی ۹
۱-۱۰-ساختار تحقیق ۹
فصل دوم- ادبیات موضوع و پیشینه تحقیق
۲-۱-مقدمه ۱۲
۲-۲- سیاستگذاری های بین المللی برای مبارزه با بحران محیط زیست ۱۲
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۲-۲-۱- اجلاس های مختلف مربوط به مسائل محیط زیستی ۱۲
۲-۲-۲-پروتکل کیوتو ۱۴
۲-۲-۲-۱-مواضع کشور های در حال توسعه در اجرای پروتکل کیوتو ۱۵
۲-۲-۲-۲-روش های انعطاف پذیر ۱۵
۲-۲-۲-۲-۱- اجرای مشترک ۱۶
۲-۲-۲-۲-۲-تجارت انتشار ۱۶
۲-۲-۲-۲-۳- روش توسعه پاک ۱۶
۲-۳-تجارت و محیط زیست ۱۶
۲-۳-۱- مبانی نظری اثر تجارت بر محیط زیست ۱۷
۲-۳-۲-بررسی فرضیات مختلف درخصوص اثر تجارت بر محیط زیست ۱۸
۲-۳-۲-۱- فرضیه پناهگاه آلودگی ۱۸
۲-۳-۲-۲- فرضیه فراوانی عامل ۲۰
۲-۴- محتوای انتشار co2 و شاخص های پایداری ۲۱
۲-۴-۱- نظام اقتصادی و اکولوژیکی;تعامل یا تقابل؟ ۲۱
۲-۴-۲- انواع شاخص های پایداری ۲۲
۲-۵- محتوای انتشار دی اکسید کربن حاصل از روابط تجاری ۲۸
۲-۶- وضعیت انتشار دی اکسید کربن در جهان ۲۹
۲-۶-۱- وضعیت انتشار co2 در کشورهای الحاقی و غیر الحاقیI (توسعه یافته و در حال توسعه)۳۰
۲-۶-۲- وضعیت انتشار CO2 درایران ۳۲
۲-۷- پیشینه تحقیق ۳۷
۲-۷-۱- پیشینه تحقیق در جهان ۳۷
۲-۷-۲- پیشینه تحقیق در ایران ۴۶
۲-۸- جمع بندی ۴۸
فصل سوم- روش شناسی تحقیق
۳-۱-مقدمه ۵۰
۳-۲- ساختار کلی جدول داده-ستانده متعارف، محاسن و معایب ۵۰
۳-۲-۱- تفکیک واردات بر حسب واسطه ای، مصرفی و سرمایه ای ۵۲
۳-۳- مراحل محاسبه محتوای مستقیم و غیر مستقیم انتشار co2 54
۳-۳-۱- ماتریس ضرایب فزاینده co2 54
۳-۳-۲- محتوای مستقیم و غیر مستقیم انتشار co2 داخلی ۵۶
۳-۳-۳- پیوند محتوای مستقیم و غیر مستقیم انتشار دی اکسید کربن با تجارت بین المللی ۵۶
۳-۳-۳-۱- محتوای انتشار co2 در اثر تولید کالا و خدمات صادراتی ۵۶
۳-۳-۳-۲- محتوای انتشار co2 در اثر تولید کالا و خدمات وارداتی ۵۷
۳-۳-۳-۲-۱- محتوای انتشار co2 در اثر واردات نهایی ۵۸
۳-۳-۳-۲-۲- محتوای انتشار co2 واسطه ای ۵۸
۳-۳-۳-۳- تراز تجاری محتوای انتشار co2 58
۳-۴- مثال عددی ۵۹
۳-۵-جمع بندی ۶۴
فصل چهارم- پایه های آماری، نتایج حاصله و تحلیل آن ها
۴-۱-مقدمه ۶۶
۴-۲- پایه های آماری جدول داده-ستانده سال ۱۳۸۵ ۶۶

اگر از خدا چنان که سزد می‌ترسیدید، علمی به شما آموخته می‌شد که جهل و نادانی با آن همراه نیست.^[۳۴۱]
و در روایت دیگر از ایشان آمده:
«قال رسول‌الله۶ لمّا قیل له: احبّ أن أکون اعلم الناس- أتق الله تکن أعلم النّاس.»^[۳۴۲]
وقتی به حضرت عرض شد که: دوست دارم داناترین مردم باشم، حضرت فرمودند: از خدا پروا داشته باش تا داناترین مردم باشی.
پروا الهی و خوف و خشیت از حضرت حقّ چنانچه حقّ آن است کأنّه انسان را در مقامی قرار می‌دهد که عظمت الهی را درک می‌کند و حضور حضرت را احساس می کند و خود را در محضر حضرت حقّ می‌بیند لذا این ادراک و احساس حضور از بسیاری از گناهان، انسان را باز می‌دارد و به مقام شهود معارف الهی می‌رساند.

۱۴- خلوت کردن یا شاغل زدایی زمینه کسب فیض الهی

حضرت آیت‌الله جوادی‌آملی شاغل‌زدایی را یکی از راه‌های رسیدن به فیوضات و بهره‌های علمی و معنوی می‌داند و می‌فرماید: شواغل، متعدد است امّا می‌توان در چهار بخش آنها را خلاصه نمود. اوّل، شواغل حسی مانند دیدنی‌ها و شنیدنی‌ها و… دوم، شواغل خیالی و وهمی که امور ادراکی هستند نه تحریکی، سوّم، شواغل و کارهای تحریکی که قوای شهوی و غضبی آن را بر عهده دارند و چهارم هم سرگرم شدن به اندیشه‌ها و افکار که از خود یا سایر دانشمندان فراهم آمده مثلاً در هنگام نماز و یا ذکر و غیره، اگر انسان از این شواغل رهایی یابد تازه قدرت فکر کردن پیدا می‌کند و ذات اقدس اله که هر لحظه به دل بنده خویش می‌نگرد وقتی صحنه قلب را مستعد ببیند به آن فیض می‌رساند و سالک کوی الهی از آن فیض بهره می‌برد، چیزهایی را می‌فهمد که به قلبش آرامش می‌دهد.^[۳۴۳]

۱۵- دعا کلید رحمت

با اندکی تأمل و تعقّل، درمی‌یابیم که هر چیزی را بطلبیم، معدن و مخزن آن نزد خداست. )وَ لِلَّهِ خَزائِنُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ(^[۳۴۴] و کلید آسمان و زمین و خزائن آنها هم دردست خداست. )لَهُ مَقالِیدُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ(^[۳۴۵] همانگونه که کلید همه غیب‌ها پیش اوست )وَ عِنْدَهُ مَفاتِحُ الْغَیْبِ(^[۳۴۶] اگر اینچنین است چرا انسان برای رسیدن به هر چیزی به سراغ مالک خزانه‌ها نرود و صاحب کلید را نخواند؟ پس دعا نیز یکی از راه‌های رسیدن به معارف و ادراکات تام و ناب است.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

«فاکثر من الدّعا فإنّه مفتاح کلّ رحمه و نجاح کلّ حاجه»^[۳۴۷]
حال که خزائن همه چیز دست خداست و آنرا نازل نمی‌کند مگر به قدر و اندازه معلوم پس با دعا از خداوند می‌خواهیم که درهای علوم را روی ما بگشاید.
)وَ إِنْ مِنْ شَیْ‏ءٍ إِلاَّ عِنْدَنا خَزائِنُهُ وَ ما نُنَزِّلُهُ إِلاَّ بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ(^{[۳۴۸] [۳۴۹]}

۱۶- صبر زمینه نور و صفای باطن

یکی از فضایل بسیار ارزشمند که در روایات اسلامی به منزله ر‌أس ایمان برشمرده شده است صبر می‌باشد. این فضیلت باعث شکوفا شدن نور باطن آدمی می‌گردد. امام صادق۷ می‌فرمایند:
«الصبر یظهر ما فی بواطن العباد من‌النور و الصفاء و الجزع یظهر ما فی بواطنهم من الظلمه و الوحشه.»^[۳۵۰]
صبر، آنچه را که در درون بندگان خدا از نور و صفا وجود دارد، آشکار می‌کند، و بی‌صبری و ناشکیبایی، آنچه را که در درون آنها از ظلمت و وحشت است، ظاهر می‌سازد. و البته می‌توان به اینگونه نیز بیان نمود که اگر کسی بر مشقّات تحصیل علوم صبر پیشه نماید و یا اینکه بر سختی‌های کسب فضائل و دفع رذایل صبر و بردباری از خود نشان دهد یک چنین شخصی به نور و صفا دست می‌یابد و آن رسیدن به مدارج علمی و تقوایی بالاست.

۱۷- حسن خلق سبب زیادی در رزق

قبلاً گفته شد که رزق‌ها متعددند و علوم و معارف هم جز رزق می‌باشد. در روایات یکی از چیزهایی که رزق را زیاد می‌کند حسن خلق دانسته‌اند.
عن ابی عبدالله۷ قال: «حسن الخلق یزید فی‌الرزق.»^[۳۵۱]
خوش اخلاقی رزق را افزایش می‌دهد.

۱۸- شکر نعمت باعث زیادت در علم و معرفت

امام صادق۷ می‌فرمایند:
«من اعطی الشکر اعطی الزیاده، یقول الله عزّ و جلّ «لئن شکرتم لأزیدنکم»^[۳۵۲]
شکر نعمت علم همانا عمل به آن، تعلیم به دیگران و… می‌باشد که اگر کسی این فضیلت را کسب نمود خداوند بر نعمت علمش می‌افزاید.

۱۹- حسن نیّت

امام صادق۷ :
«من صدق لسانه زکا عمله و من حسنت نیّته زادالله عزّ و جلّ فی رزقه و حسن برّه بأهله زاد الله فی عمره»^[۳۵۳]
قبلاً گفته شد که رزق عمو میّت دارد و رزق مادی و معنوی را شامل می‌شود.

۲۰- شرح صدر سبب هدایت

شرح صدر نیز از فضائلی است که موجب هدایت است.
)فَمَنْ یُرِدِ اللَّهُ أَنْ یَهْدِیَهُ یَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ وَ مَنْ یُرِدْ أَنْ یُضِلَّهُ یَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَیِّقاً حَرَجاً کَأَنَّما یَصَّعَّدُ فِی السَّماء(^[۳۵۴]
گشادگی سینه زمینه پذیرش اسلام و هدایت الهی است.

۲۱- پیروی از صاحب وحی شهود آور و موجب عقلانیّت

در حقیقت شهود بهره مؤمنان، از پیروی صاحب وحی است و اطاعت از خداوند موجب این می‌شود که انسان عاقل گردد. رسول مکرم اسلام۶ می‌فرمایند:
«إبن آدم أطع ربّک تسّمی عاقلاً و لا تعصیه فتسّمی جاهلاً.»^[۳۵۵]
در حقیقت آن کسی عاقل است که عقل او پای بند شهوات و پیروی از شیطان که مظهر جهالت است باشد.

۲۲- همّت بلند شرط رسیدن به کمالات بالا

همّت بلند با طول امل و آرزوهای طولانی غیر معقول و دست نیافتنی فرق دارد. همّت بلند که یکی از فضائل اخلاقی است موجب این می‌شود که افراد به اهداف کوچک و ناچیز دل خوش نکرده و برای رسیدن به مدارج عالی و مقامات و کمالات نهایی گامهای بلندی بردارند. در حقیقت مردان بزرگ تاریخ نه مدیون امکانات خویشند و نه مدیون شرایط دیگر، آنها فقط و فقط با همّت بلند خویش قلّه‌های ترقی و پیشرفت را فتح نموده‌اند. همّت بلند دار که مردان روزگار با همّت بلند به جایی رسیده‌اند. استاد عارف حضرت آیت‌الله حسن‌زاده آملی به نقل از صاحب فتوحات مکیّه می‌فرماید: «انّما ینتج المعارف بالنسبه إلی أرباب الههم…»^[۳۵۶]

۲۳- مشورت و مشاوره باعث فزونی عقل

کسی که با دیگران مشورت می‌کند در حقیقت عقول دیگران را نیز به کمک عقل و خرد خود فرا می‌خواهد و از دانسته‌ها و تجربیات دیگران نیز در امور خود بهره می‌جوید.
چقدر زیبا می‌فرماید: «من شاور ذوی العقول استضاء بانوار العقول»^[۳۵۷]
یعنی هر آن کس که با صاحبان خرد مشورت کند در حقیقت از نور عقل و خردمندی و اندیشه آنان استفاده برده است.

۲۴- تواضع مزرعه حکمت

تواضع که ضد تکبّر است یکی از فضایل اخلاقی به شمار می‌رود. تواضع با معنی خود کم بینی منافات دارد. این فضیلت اخلاقی آثاری دارد که یکی از مهم‌ترین آنها رویش حکمت در قلب انسان متواضع است.
حضرت علی۷ فرمودند:
«إن الزّّرع ینبت فی السهل و لاینبت علی الصّفا کذلک الحکمه تعمر فی قلب المتواضع و لا تعمر فی قلب المتکبّر، الا ترون انه من یشمّخ برأسه الی السقف شجّه و من یطأطی اظلّه و اکنّه.»^[۳۵۸]
فرمودند: بذر افکندن در زمین خاکی می‌رویاند ولی روی سنگ نمی‌رویاند. همچنین است حکمت که در دل متواضع آباد می‌شود ولی در دل متکبّر ویران می‌شود، …

۲۵- دعوت به حق راهی برای وصول به حقیقت علم و بصیرت

جانشینان خداوند بر روی زمین و دعوت کنندگان به راه دین به حقیقت علم و بصیرت راه می‌یابند. حضرت علی۷ در کلامی زیبا در توصیف حال این گروه می‌فرمایند:
«هجم بهم العلم علی حقیقه البصیره و باشروا روح الیقین، و استلانوا ماستوعده المترفون، و أنسوا بما استوحش منه الجاهلون، و صحبوا الدنیا بأبدان أرواحها معلّقه بالمحلّ الأعلی اولئک خلفاء الله فی ارضه و الدّعاه الی الله آه آه شوقاً إلی رؤیتهم.»^[۳۵۹]
علم با حقیقت بینایی، به آنان روی آورد و آنان با روح یقین با آن ارتباط برقرار نمودند و آنچه که خودکامگان مشکل دیدند برای آنان آسان بوده و با آنچه نادانان از آن وحشت کردند انس و الفت گرفتند. و با این دنیا با بدن‌هایشان ارتباط برقرار کردند در حالیکه ارواح آنان به محل اعلی معلق بود آنان جانشینان خداوند در روی زمین و دعوت کنندگان به دینش هستند. آه آه چه اشتیاقی به دیدارشان دارم.

۲۶- حدیث اهل‌بیت صیقل قلوب، زمینه ساز معرفت برتر

زنگارهایی که بر دل و جان آدمی می‌نشیند قلب انسان را کدر می‌کند لذا اگر به احادیث اهل بیت: که در حقیقت طبق صریح قرآن مجید )وَ ما یَنْطِقُ عَنِ الْهَوى( )إِنْ هُوَ إِلاَّ وَحْیٌ یُوحى(^[۳۶۰] تفسیر و تبیین آیات قرآن مجید می‌باشد گوش فرا دهد و با احادیث آن بزرگواران کسب فیض نماید زنگارهای دل نیز به مرور زمان زدوده می‌شود، آنگاه است که نور حق بر چنین قلب صیقل یافته‌ای تجلّی می‌کند و معارف را بهتر می‌فهمد. پیامبر اکرم۶ می‌فرمایند:
«انّ القلوب لترین کما یرین السیف و جلائه الحدیث.»^[۳۶۱]
یعنی دلهای آدمیان زنگار می‌گیرد آنگونه که شمشیر زنگار می‌گیرد و صیقل آن ]دل‌های زنگار گرفته[ حدیث است.
یعنی دل‌ها با احادیث اهل‌بیت: و کلمات حکمت‌آمیز آنان و همچنین سخنان انبیاء الهی صفا پیدا می‌کند و دل با صفا و خالی از زنگار و کدورت نور معارف الهی را منعکس می‌کند. چنانچه آینه‌ی صاف و تمیز این‌گونه است. چنین قلوبی برای کسب معارف و ادراک حقایق مستعدتر می‌باشند.

۲۷- مجاهده در راه خدا، راه رسیدن به مسیر حق

تلاش و مجاهده در راه خداوند سبب می‌شود که خداوند انسان را به راه‌های خود هدایت نماید. قرآن مجید این مهم را به روشنی بیان می‌فرماید:

داده کاوی^[۲] در یک تعریف ساده فرآیندی جهت کشف دانش از مجموعه‏های داده‏ای بزرگ می‏باشد. در بسیاری از موارد، اصطلاح داده کاوی مترادف با عبارت کشف دانش از داده^[۳] بکار می‏رود، اما در حقیقت داده کاوی یکی از مراحل اصلی کشف دانش است. شکل ۱-۱ . فرایند کشف دانش از داده را نشان می‏دهد و همانطور که مشخص است این فرایند شامل یک دنباله تکراری از مراحل زیر است [۳۷]:
پاکسازی داده‏ها^[۴] (جهت حذف نویز و داده‏های ناسازگار)
یکپارچه سازی داده‏ها^[۵] (مرحله‏ای که چند منبع داده‏ای با هم ترکیب می‏شوند)
انتخاب داده‏ها^[۶] (مرحله‏ای که داده‏های مرتبط با فرایند تحلیل، از پایگاه داده بازیابی می‏شوند)
تبدیل داده‏ها^[۷] (مرحله‏ای که داده‏ها به شکلی مناسب برای انجام تحلیل، تبدیل می‏شوند. به عنوان مثال عملیاتی نظیر خلاصه سازی^[۸] و همسان سازی^[۹] می‏توانند برای تبدیل استفاده شوند)
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

داده کاوی (فرایند اصلی که در آن از روش‏های هوشمند و آماری به منظور استخراج الگوهای داده‏ای استفاده می‏شود)
ارزیابی الگو^[۱۰] (جهت تشخیص الگوهای صحیح و مورد نظر با بهره گرفتن از معیارهای اندازه گیری)
ارائه دانش (مرحله‏ای که از روش‏های نمایش بصری و ارائه دانش جهت نمایش دانش کشف شده به کاربر استفاده می‏شود)
شکل ۱-۱ فرایند کشف دانش از داده [۳۷]
۱-۳- روش‏های داده کاوی
کارهایی که در داده کاوی انجام می‏شود را می‏توان به دو گروه توصیفی^[۱۱] و پیشگویانه^[۱۲] دسته بندی نمود. فعالیت‏های توصیفی می‏توانند ویژگی‏های اصلی داده‏ها را در پایگاه داده نمایان سازند. فعالیت‏های پیشگویانه نیز جهت پیشگویی، بر روی داده‏های موجود، اعمال استنتاجی انجام می‏دهند. برخی از مهمترین روش‏های داده کاوی عبارتند از : دسته ‏بندی^[۱۳]، خوشه‏بندی^[۱۴]، کشف قوانین انجمنی^[۱۵] و تشخیص داده‏های دور افتاده^[۱۶]. از بین روش‏های مطرح شده، خوشه‏بندی و کشف قوانین انجمنی فعالیت توصیفی ودسته‏بندی و تشخیص داده‏های دور افتاده فعالیت پیشگویانه محسوب می‏شوند.
۱-۴- خوشه‏بندی
تحلیل خوشه یکی از فعالیت‏های مهم انسان می‏باشد. در کودکی ما با بهبود ناخود آگاه خوشه‏بندی در ذهنمان یاد می‏گیریم که چگونه بین سگ‏ها و گربه‏ها، یا حیوانات و گیاهان تفاوت قائل شویم [۳۰]. خوشه‏بندی اغلب به عنوان اولین گام و یکی از مهمترین روش‏های تحلیل داده‏ها بشمار می‏آید. خوشه‏بندی فرآیندی است که در آن اشیاء در گروه‏هایی از اشیاء مشابه دسته بندی می‏شوند. هر گروه یا خوشه شامل اشیائی است که شبیه به یکدیگرند و متفاوت از اشیاء گروه‏های دیگر می‏باشند. خوشه‏بندی شکلی از مدل سازی داده است که ریشه در ریاضیات و آمار دارد [۸]. بر خلاف دسته بندی که یک روش یادگیری نظارت^[۱۷] شده است، خوشه‏بندی یک روش یادگیری نظارت نشده^[۱۸] بحساب می‏آید، چرا که داده‏ها در دسته ‏بندی دارای برچسب کلاس^[۱۹] می‏باشند اما در خوشه‏بندی برچسب کلاس برای داده‏ها مشخص نیست. هدف در خوشه‏بندی کمینه سازی فاصله داده‏های درون خوشه و بیشینه سازی فاصله داده‏ها بین خوشه‏های مختلف می‏باشد و از اینرو نوعی مسئله بهینه سازی محسوب می‏شود. برخی مواقع اصطلاحات بخش بندی^[۲۰] و قطعه‏بندی^[۲۱] نیز در تحقیقات مترادف با خوشه‏بندی در نظر گرفته می‏شوند.
انسان‏ها بدون استفاده از روش‏های خلاصه سازی قادر به کشف دانش از انبوه اطلاعاتی که در پایگاه‏داده‏ها قرار دارند، نیستند. آمارهای پایه‏ای (نظیر میانگین و واریانس) یا نمودارهای مقایسه فراوانی^[۲۲] اطلاعات اولیه و اندکی در مورد داده‏ها ارائه می‏دهند. اما تحلیل خوشه یا خوشه‏بندی می‏تواند روابط پیچیده‏تری را بین اشیاء داده‏ای، بین صفات خاصه داده‏ها و یا بین این دو کشف کند [۶۱].
خوشه‏بندی کاربرد‏های گسترده‏ای در هوش مصنوعی، زیست شناسی، مدیریت ارتباط با مشتری^[۲۳]، داده کاوی، یادگیری ماشین، بازاریابی، پزشکی، تشخیص الگو، بازیابی اطلاعات و پردازش تصویر دارد. به عنوان مثال در زیست شناسی، خوشه‏بندی می‏تواند بر مبنای خصوصیات جانداران یک طبقه بندی از گونه‏های مختلف ایجاد کند. کاربرد دیگر خوشه‏بندی، درک بهتر عملکرد ژن‏ها در فرآیندهای زیستی یک سلول است [۶۱]. در تجارت، خوشه‏بندی به فروشنده‏ها کمک می‏کند تا گروه‏های متفاوتی از مشتریان را بر اساس الگوهای خریدشان کشف کنند. خوشه‏بندی می‏تواند در تشخیص گروه‏هایی از خانه‏ها در یک شهر مطابق با نوع خانه، ارزش و موقعیت جغرافیایی و همچنین در تشخیص گروه‏هایی از دارندگان بیمه نامه اتومبیل با متوسط هزینه بالا کاربرد داشته باشد. خوشه‏بندی می‏تواند در گروه بندی نتایج موتورهای جستجو در وب نیز استفاده شود. شکل ۲-۱ ترسیمی دو بعدی از موقعیت مشتریان در یک شهر را نشان می‏دهد که از خوشه‏بندی اطلاعات مربوط به مشتریان یک فروشگاه بدست آمده است [۱].

شکل ۱-۲ ترسیمی دو بعدی از موقعیت مشتریان در یک شهر که شامل سه خوشه داده‏ای می‏شود. مرکز هر خوشه با “+” نشان داده شده است [۳۰].
برخی از چالش‏ها و نیازمندی‏های مطرح در زمینه خوشه‏بندی شامل موارد ذیل می‏شوند[۳۰]:
مقیاس پذیری^[۲۴]: بسیاری از الگوریتم‏های خوشه‏بندی تنها بر روی مجموعه‏های داده‏ای کوچک عملکرد خوبی دارند. اما در عمل یک مجموعه داده‏ای بزرگ ممکن است دارای میلیون‏ها شئ داده‏ای باشد.
قابلیت کار با انواع مختلف صفات خاصه: بسیاری از الگوریتم‏ها برای خوشه‏بندی داده‏های عددی طراحی شده اند. اما در بسیاری از کاربردها نیاز است انواع مختلفی از داده‏ها نظیر داده‏های دودویی، اسمی^[۲۵]، ترتیبی^[۲۶] و یا ترکیبی از آنها خوشه‏بندی شود.
حداقل نیاز به تعیین پارامترهای ورودی: بسیاری از الگوریتم‏های خوشه‏بندی نیازمند تعیین پارامترهای ورودی توسط کاربر هستند (به عنوان مثال تعداد خوشه‏های مورد نظر). نتایج خوشه‏بندی کاملا به این پارامترها وابسته است. تعیین این پارامترها در عمل کار مشکلی می‏باشد.
قابلیت تحمل نویز: برخی از الگوریتم‏های خوشه‏بندی حساس به نویز می‏باشند که این مسئله می‏تواند باعث بدست آمدن خوشه‏هایی با کیفیت پایین شود.
خوشه‏بندی افزایشی و غیرحساس به ترتیب ورود داده‏ها: برخی از الگوریتم‏های خوشه‏بندی نمی‏توانند داده‏های جدید را در خوشه‏های موجود قرار دهند و باید خوشه‏بندی بر روی تمام داده‏ها از ابتدا انجام گیرد. چنین الگوریتم‏هایی به ترتیب ورود داده‏ها حساس می‏باشند. اما برخی دیگر از الگوریتم‏ها به صورت افزایشی عمل می‏کنند و ترتیب‏های مختلف ورود داده‏ها در نتایج آنها تأثیری ندارد.
خوشه‏بندی بر روی مجموعه‏های داده‏ای با ابعاد زیاد: یک پایگاه داده می‏تواند شامل چندین بعد یا صفت خاصه باشد. بسیاری از الگوریتم‏های خوشه‏بندی تنها زمانی عملکرد خوبی دارند که تعداد صفات خاصه در مجموعه داده‏ای کم باشد. خوشه‏بندی بر روی داده‏هایی با صفات خاصه زیاد یک مسئله چالش برانگیر است.
روش‏های موجود در خوشه‏بندی از جنبه‏ه ای مختلفی می‏توانند بررسی شوند. الگوریتم‏های خوشه‏بندی می‏توانند به صورت تقسیم کننده^[۲۷] (بالا به پایین) یا تجمیع کننده^[۲۸] (پایین به بالا) باشند. در روش‏های بالا به پایین ابتدا تمام داده‏ها در یک خوشه واحد قرار می‏گیرند و سپس تا زمان رسیدن به تعداد خوشه‏های مورد نظر، به خوشه‏های مختلف تقسیم می‏شوند. روش‏های پایین به بالا نیز ابتدا هر یک از داده‏ها را در یک خوشه مجزا قرار می‏دهند و سپس خوشه‏ها به صورت پی در پی در هم ادغام می‏شوند. به چنین الگوریتم‏هایی، الگوریتم‏های سلسله مراتبی^[۲۹] نیز گفته می‏شود. نوع دیگری از الگوریتم‏های خوشه‏بندی روش‏های بخش بندی می‏باشند. این روش‏ها به دو گروه عمده تقسیم می‏شوند : ۱) گروهی که هر خوشه را با استفاده مرکز ثقل اشیاء داده‏ای موجود در آن نشان می‏دهند^[۳۰]. مطرح ترین الگوریتم این گروه، الگوریتم معروف k-means می‏باشد [۳۲،۳۱]، ۲) گروهی که هر خوشه را با نزدیک ترین شئ داده‏ای به مرکز خوشه نشان می‏دهند^[۳۱]. الگوریتم k-medoid از این گروه می‏باشد. الگوریتم‏های خوشه‏بندی در یک دسته بندی دیگر به دو گروه خوشه‏بندی سخت^[۳۲] و خوشه‏بندی نرم^[۳۳] تقسیم می‏شوند. در الگوریتم‏های خوشه‏بندی سخت، خوشه‏ها دارای اشتراک نیستند یعنی هر شئ داده‏ای تنها به یک خوشه تعلق دارد، اما در الگوریتم‏های خوشه‏بندی نرم خوشه‏ها می‏توانند دارای اشتراک نیز باشند به عبارت دیگر اشیاء داده‏ای با درجه عضویت مشخصی به هر خوشه تعلق دارند.
مطالعات گسترده‏ای از سال ۱۹۶۰ تاکنون بر روی روش‏های خوشه‏بندی انجام شده است. الگوریتم‏های مختلف خوشه‏بندی در [۸،۴۴،۵۶،۴۵،۷۰،۷۲] با جزئیات و به گونه‏ای مناسب مورد نقد و بررسی قرار گرفته اند.
۱-۵- خوشه‏بندی توافقی
یکی از روش‏های خوشه‏بندی که در تحقیقات اخیر مورد توجه قرار گرفته است، روش خوشه‏بندی توافقی^[۳۴] می‏باشد. الگوریتم‏های این روش می‏توانند نتایج چندین خوشه‏بندی را با هم ترکیب کرده و به یک خوشه‏بندی نهایی دست یابند. نتایج مختلف خوشه‏بندی، یا از چندین منبع مختلف و یا از اجراهای مختلف الگوریتم‏های غیر قطعی خوشه‏بندی بدست می‏آیند. هدف خوشه‏بندی توافقی، یافتن خوشه‏بندی‏ای می‏باشد که علاوه بر کیفیت بالاتر و پایداری بیشتر خوشه‏ها، مورد توافق خوشه‏بندی‏های اولیه نیز باشد. خوشه‏بندی توافقی در تحقیقات و مقالات با نام‏های دیگری نظیر خوشه‏بندی جمعی^[۳۵] و اجتماع خوشه‏بندی‏ها^[۳۶] نیز شناخته می‏شود.
جهت نشان دادن حالت بسیار ساده‏ای از خوشه‏بندی توافقی فرض کنید، مجموعه داده‏ای به شکل X={x₁, x₂, x_3, x₄, x₅, x₆} باشد. سه خوشه‏بندی π_۱، π_۲، π_۳ نیز بر روی داده‏ها بدست آمده است. خوشه‏بندی‏های π_۱ و π_۳هر کدام دارای سه خوشه می‏باشند و خوشه‏بندی π_۲ نیز دارای ۴ خوشه است. شماره خوشه‏ای که هر کدام از داده‏ها در آن قرار گرفته‏اند به ازاء هر خوشه‏بندی در جدول ۱-۱ آمده‏ است.
جدول ۱-۱ مثالی ساده از خوشه‏بندی توافقی

جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد
در رشته علوم قرآن و حدیث
عنوان:
جستاری در چگونگی طرح موضوعات کلامی در مجمع البیان
استاد راهنما:
دکتر محسن قاسم‌پور
استاد مشاور:
دکتر حسین ستار
به وسیله: سمیه مسعودی‌نیا
بهمن۱۳۹۳
ستایش برای خداست،

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

آن نخستین بی آغاز و واپسین سر انجام.
ستایش برای خداست،
که خود را به ما شناساند و شیوه سپاسگزاری از خود را به ما آموخت
و درهای علم به پروردگاریش را به روی ما گشود
و ما را به اخلاص ورزیدن به توحید خود رهنمون ساخت.
تقدیم به:
مقدس‌ترین واژه‌ها در لغت‌نامه دلم
مادر مهربانم، آنکه آفتاب مهرش در آستانه قلبم همیشه پابرجاست.
پدرم، مهربانی مشفق و استوارترین تکیه‌گاهم
همسر فداکارم‌ـ به صمیمت باران‌ـ که نشانه لطف الهی در زندگی من است.
فرزندانم که وجودشان شادی‌بخش و صفایشان مایه آرامش زندگی من است.
تشکر و قدردانی
به پاس تعبیر عظیم و انسانی‌شان از کلمۀ ایثار، به پاس عاطفۀ سرشار و گرمای امیدبخش وجودشان که در این سردترین روزگاران پشتیبان من است، به پاس قلب‌های بزرگشان که فریادرس است و در سرگردانی و ترس در پناهشان به شجاعت می‌گراید و به پاس محبت‌های بی‌دریغشان که هرگز فروکش نمی‌کند.
با تشکر و قدردانی از پدر و مادرم ‌ـ ماندنی‌ترین گل‌های وجودم‌ ـ که تمام هستی‌ام را به دعای سبزشان می‌سپارم.
قدردانی و تشکر از استادی با کمالات و شایسته، صاحب علم و اخلاق، جناب آقای دکتر محسن قاسم‌پور که در کمال سعۀ صدر و فروتنی ثابت کرد: «ایثار آن است که برای خود نباشی.» از خدای منّان خواستارم پله‌های اقتدار و صلابت را یک‌به‌یک بپیماید.
و با تشکر از استادی فرزانه و دلسوز، جناب آقای دکتر ستار (مدیریت محترم وقت گروه) که زحمت مشاوره این پایان‌نامه را متقبل شدند.
و با تشکر از اساتید فرهیخته و باتقوا جناب آقای دکترعباس اقبالی و جناب آقای دکتر حسن احمدی زاده که زحمت بازخوانی و داوری این پایان‌نامه را متقبل شدند.
و با قدردانی فراوان از همسر صبورم! به‌خاطر وقت‌هایی که در کنارم بود و برای عاشقانه زیستن دستم را گرفت.
چکیده:
بخش قابل توجهی از آیات قرآن، آیاتی است که موضوعات اعتقادی و معارفی را دربرمی‌گیرد. پرداختن به این مهم در قرآن از آنجا نشئت می‌گیرد که عقیده، مبنای اخلاق و عمل آدمی است. واکاوی جلوه‌های مهم آیات قرآنیِ معطوفِ به عقیدۀ انسانی، همواره مورد اهتمام مفسران قرآن بوده است. مجمع البیانِ فضل بن حسن طبرسی که تفسیری است جامع و اجتهادی و دارای اعتبار در میان عالمان و قرآن‌پژوهان مسلمان، از زمرۀ این کوشش‌ها به‌شمار می‌رود. بر این اساس می‌توان گفت: موضوعات عقاید و کلام، در سایه‌سار وحیِ الهی، جلوۀ مهم و برجسته‌ای در این تفسیر دارد. طبرسی در مجمع البیان به‌مثابۀ مفسری جامع‌نگر مطرح است که پس از شیخ طوسی و تفسیر تبیان او، با آراء و دیدگاه‌های عالمان و مفسران متکلم مسلمان، ذیل آیات مربوط مواجه شده و فعالانه برخورد کرده است. این مواجهه گونه های متفاوت دارد. از توضیح و تبیین آن آرا گرفته تا موافقت یا تخطئۀ این انگاره‌ها. از جمله دستاوردهای این پژوهش آن است که طبرسی با توجه به مبانی تفسیری خود و با عنایت به دیدگاه‌های کلامی شیعه تلاش کرده تا مبانی کلام شیعه را تحکیم بخشد. دیگر آنکه در مواجهه با قیاس مفسران برخی فرقه‌های مسلمان، دیدگاهش با دیدگاه‌های گروه‌هایی مانند معتزله، قرابت بیشتری دارد. تخطئۀ تفسیر جبرگرایان و حشویه نسبت به سایر فرقه‌ها، در این تفسیر برجسته‌تر می کند.
کلیدواژه‌ها: کلام و عقاید، دیدگاه‌های تفسیری، مجمع البیان، معتزله، جبرگرایان.
فهرست مطالب
مقدمه ۱
طرح تحقیق ۴
موضوع تحقیق ۴
زمینه، سابقه و تاریخچۀ موضوع تحقیق ۴
اهداف تحقیق ۵
اهمیت و ارزش تحقیق با تأکید بر کاربرد نتایج آن ۵
فرضیه‌ها ۵
روش انجام تحقیق ۶
فصل اول: کلیات و مفاهیم ۷
۱-۱. تعاریف و اصطلاحات ۸
۱-۱-۱. تفسیر در معنای لغوی ۸
۱-۱-۲. تفسیر در معنای اصطلاحی ۸
۱-۱-۳. علم کلام ۹
۱-۱-۳-۱. تاریخ پیدایش علم کلام ۹
۱-۱-۴. مکتب معتزله ۱۰
۱-۱-۴-۱. اصل توحید ۱۱
۱-۱-۴-۲. اصل عدل ۱۱