MML، احتمال مشاهده یک الگوی پاسخ را در جامعه مدل­سازی می­ کند. برای هر الگوی پاسخ منحصر به فرد می­توان یک احتمال یعنی X_p را مدل­سازی کرد. افرادی که این الگو را ایجاد می­ کنند. به عنوان مکرر یا همتا تلقی می­شوند. تعداد افرادی که دارای این الگو هستند با n_p نشان داده می­شوند. برای یک سطح صفت خاص θ_q، احتمال یک الگوی پاسخ­دهی را می­توان با بهره گرفتن از مدل IRT مانند معادله‏۳‑۱۶ محاسبه کرد. اگرچه سطوح صفت برای افراد مشاهده شده نامعلومند، ولی فرض می­ شود احتمال­های سطوح مختلف یعنی p(θ_q) مشخص­اند. ممکن است از پیش معلوم باشد که توزیع نمره­ها نرمال و دارای میانگین واریانس مشخص است و یا ممکن است یک توزیع به صورت تجربی از داده ­های آزمون محاسبه شود. در هر دو صورت، برای سطوح مختلف صفت احتمال­ها مشخص می­شوند. برای مثال، فرض­ کنید احتمال هر سطح صفت را می­توان از روی توزیع جامعه تعیین کرد و در این صورت، احتمال مشاهده یک الگوی خاص پاسخ در یک نمونه تصادفی از جامعه، یعنی p(X_p|β)، شامل موارد زیر است.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

احتمال الگو تحت θ_q
احتمال مشاهده سطح صفت در جامعه، P(θ_q)
سطوح صفت گسسته احتمالی به صورت معادله‏۳‑۲۱ جمع می­ شود.

فرض کنید توزیع جامعه از ۵ سطح گسسته ۲-، ۱-، ۰، ۱، ۲ به ترتیب با احتمال­های ۰۵۵/۰، ۲۴۴/۰، ۴۰۳/۰، ۲۴۴/۰ و ۰۵۵/۰ تشکیل شده است. در این صورت، درست­نمایی یک الگوی خاص پاسخ (مانند یک الگوی پاسخ­دهی ART که در آن ۰، ۰، ۰، ۱، ۰، ۱، ۱، ۱، ۱، ۱ =X_s است) در جامعه به صورت زیر است.
در آن احتمال هر الگوی پاسخ­دهی، از مدل IRT مانند معادله‏۳‑۱۶ محاسبه می­ شود. البته منطقی­تر است به جای آن که توزیع صفت را به صورت مجموعه ­ای از اندازه­ های گسسته در نظر بگیریم، فرض کنیم سطح صفت در جامعه یک متغیر پیوسته و به شکل توزیع نرمال است. در عمل، روشی که به انتگرال­گیری گاووسی معروف است برای یافتن اندازه­ های مورد انتظار به کار می­رود.
روش انتگرال­گیری گاووسی شبیه تقسیم یک توزیع نرمال به بخش­هایی با یک اندازه معرف (یعنی نقطه انتگرال­گیری ) و احتمال وقوع (یعنی وزن) است. شکل ‏۳‑۱۰ یک توزیع نرمال سطح صفت را که به ۵ بخش تقسیم شده است نشان می دهد. اگر حدود فواصل بخش را تعریف کنند، مانند آنچه که در شکل ‏۳‑۱۰ نشان داده شده است، احتمال­های منحنی نرمال مربوطه به پنج بخش که به ترتیب ۰۶۷/۰، ۲۴۱/۰، ۳۸۳/۰، ۲۴۱/۰ و ۰۶۷/۰ است، به وزن­های انتگرال­گیری نزدیک­اند. با افزایش تعداد نقاط انتگرال­گیری، وزن­ها به طور دقیق تری به احتمال­های توزیع نرمال استاندارد نزدیک می­شوند. به طور رسمی­تر، احتمال به دست­ آوردن یک بردار پاسخ خاص X_p، در یک نمونه تصادفی از جامعه، از طریق انتگرال­گیری از پیش ­بینی مدل IRT در سرتاسر دامنه سطح صفت در معادله‏۳‑۲۲ محاسبه می­ شود. در این معادله چگالی احتمال ، یعنی توانایی مکنون است.

شکل ‏۳‑۱۰ : انتگرال­گیری گاووسی با پنج نقطه.
درست­نمایی داده ­ها
درست­نمایی داده ­ها را می­توان بر اساس حاصل­ضرب درست­نمایی­ها الگوی پاسخ در بین آزمودنی­ها به دست آورد. MML مدل کل جامعه برای الگوهای خاص پاسخ­های مشاهده شده است. لگاریتم درست نمایی داده ­ها در MML، مجموع احتمال­های کناری الگوهای پاسخ­دهی (از معادله‏۳‑۲۱) است که در فراوانی های شان ضرب شده ­اند(np) و به صورت معادله ‏۳‑۲۳ است.

لازمه MML آن است که سطح توزیع صفت مشخص شود. مطابق معمول، توزیع به صورت نرمال مشخص می­ شود. اما لزومی ندارد که توزیع از قبل مشخص باشد. اگر حجم نمونه کافی در دسترس باشد، می­توان توزیع صفت را از روی داده ­ها برآورد کرد و یا توزیع­های غیر نرمال دیگر را، در صورتی که مناسب باشند، می­توان مشخص کرد.
روش: روش MML بک و ایتکن (۱۹۸۱)، الگوریتم EM را برای برآورد پارامترهای سوال به کار می­برد. الگوریتم EM از آن جهت به این نام شناخته می­ شود که دارای یک مرحله مورد انتظار (E) و یک مرحله بیشینه­سازی (M) است. در مرحله مورد انتظار، تعداد افراد مورد انتظار در هر سطح صفت (که توسط نقاط انتگرال­گیری مشخص می­ شود) و همچنین تعداد افراد مورد انتظاری که به هر سوال خاص پاسخ می دهند،محاسبه می­ شود. سپس، با بهره گرفتن از این اندازه­ های مورد انتظار در معادله­های برآورد، پارامترهای سوال برآورد می­ شود، به گونه ­ای که درست­نمایی­ها را در مرحله بیشینه­سازی به حداکثر برسانند. آنگاه در دومین مرحله مورد انتظار، پارامترهای سوال برای محاسبه مقادیر مورد انتظار جدید به کار می رود و در مرحله بیشینه­سازی دیگر درست­نمایی داده ­ها بر اساس مقادیر مورد انتظار جدید بیشینه می­شوند. وقتی که اندازه­ها همگرا شدند، با بهره گرفتن از روش نیوتن-گاوس برآوردهای نهایی پارامتر سوال و خطاهای استاندارد به دست می آید.
ارزیابی: MML دارای چند مزیت است. نخست، MML را برای تمام انواع مدل­های IRT، از جمله مدل های چند بعدی به آسانی می­توان به کار برد. دوم،MML برای هر دو نوع آزمون­های طولانی و آزمون های کوتاه کارآمد است. سوم، برآوردهای MML از خطاهای استاندارد سوال­ها را می­توان به عنوان تقریب خوبی از واریانس نمونه گیری مورد انتظار برآوردها توجیه کرد. چهارم، برای نمره ­های کامل نیز برآوردهایی به دست می­آیند. هیچ­گونه اطلاعاتی درباره آزمودنی­ها از بین نمی­رود زیرا پاسخ­های کامل نیز دارای فراوانی نسبی مورد انتظار هستند. لازم نیست که سوال­ها اصلاح شوند،به ویژه اگر بتوان توزیع پارامترهای سوال­ها را نیز مشخص کرد. پنجم: درست­نمایی داده ­های MML را می­توان برای توجیه فرضیه آزمایی و شاخص­ های برازش به کار بست. اگر یک مدل زیر مجموعه ­ای از یک مدل بزرگتر باشد، آزمون نسبت درست­نمایی مجذور کای می ­تواند مشخص کند که آیا مدل­ها به گونه معنی­داری با هم تفاوت دارند یا ندارند.
البته MML چند نقطه ضعف دارد. نخست، برنامه­ ریزی برای یک الگوریتم کارآمد به منظور برآورد MML دشوار است. برنامه ­های کارآمد کامپیوتری باید هم از نظرمحاسباتی و هم از نظر عددی پیشرفته باشند. اما برخلاف این نقطه ضعف، در حال حاضر برنامه ­های IRT برای مدل­های جدیدتر و پیچیده­تر، به طور فزاینده ای در مورد MML به کار می­روند. دوم، باید برای سطح صفت یک توزیع فرض شود، در نتیجه برآورد پارامترها به مناسب بودن این توزیع مفروض بستگی خواهد داشت. اما این نکته که آیا این یک نقطه ضعف بزرگ است یا نه کاملاً روشن نیست. لازم نیست توزیع فرض شده نرمال باشد و در واقع می­توان آن را از داده ­ها برآورد کرد. توزیع­های مختلف سطح صفت که کجی یا کشیدگی غیرنرمال دارند را نیز می­توان با تعیین وزن­هایی با مدل­های IRT انطباق داد. علاوه بر این به نظر می­رسد که برآوردهای پارامتر سوال، در مواردی که توزیع نمره­ها با توزیع نرمال تفاوت متوسط دارند، از این تفاوت چندان تاثیر نمی­پذیرند، بنابراین توزیع­هایی که نامناسب تشخیص داده شده ­اند چندان مهم نیستند.
بیشینه درست­نمایی شرطی (CML)
در برآورد CML، سطوح صفت نامعلوم را با بیان احتمال الگوی پاسخ­دهی بدون گنجاندن پارامترهای سطح صفت می توان بررسی کرد. این کار در صورتی امکان­ پذیر است که برای برآورد سطح صفت یک آماره مکفی در داده ­ها موجود باشد. در مدل راش، نمره ­های کل افراد در سوال­ها آماره­ای مکفی برای محاسبه سطح صفت به شمار می­رود. آماره مکفی به این معناست که برای برآورد پارامترها به هیچ اطلاعات دیگری درباره داده ­ها نیازی نیست. در نتیجه، افرادی با نمره کل یکسان (یعنی، آماره مکفی)، صرف نظر از اینکه به کدام سوال­ها پاسخ درست داده­اند، برآورد سطح صفت یکسانی را دریافت می­ کنند. در مدل­های پیچیده­تر، مانند ۲PL و ۳PL، نمره کل یک آماره مکفی برای برآورد سطح صفت محسوب نمی­ شود. در این مدل­ها برآوردهای سطح صفت به این بستگی دارد که به کدام سوال­ها پاسخ درست داده شده است. بنابراین، چون CML برای برآورد سطح صفت نیازمند آماره­ های بسنده است، این روش تنها در مورد مدل راش و زیر شاخه­ های آن به کار می­رود. همانند برآورد JML، پارامترهای شخص به عنوان اندازه­ های ثابت محسوب می­شوند.
درست­نمایی الگوی پاسخ
درCML، درست­نمایی الگوی پاسخ­دهی p(X_s |θ , β)، به گونه ­ای صورت بندی مجدد می­ شود که به جای سطح صفت نامعلوم شخص یعنی θ_s ، کل نمره را شامل شود. اکنون در الگوی پاسخ یعنی X_s به طور ضمنی دو نوع آگاهی وجود دارد: به تعداد معینی از سوال­ها پاسخ درست داده شده است که نمره کل r_s را به دست می دهد و سوال­های خاصی که درست یا غلط پاسخ داده شده ­اند. در CML، دومین نوع آگاهی که از الگوی پاسخ­دهی گرفته می­ شود، به برآورد سطح صفت بی­ارتباط است؛ نمره کل یک آماره مکفی است.
روش برآوردCML بر پایه تحلیل بردار پاسخ p(X_s |θ_s , β) به دو عبارت استوار است. (الف) احتمال نمره کل، با داشتن سطح صفت و پارامترهای سوال P(r_s , , θ_s , β) و (ب) احتمال یک الگوی خاص پاسخ­دهی، با داشتن نمره کل و پارامترهای سوال یعنی p(X_s |r_s , β)، این معادله به صورت زیر بیان می­ شود.

احتمال الگوی پاسخ­دهی در عبارت­هایr_s و پارامترهای سوال با تنظیم مجدد معادله ‏۳‑۲۴ به صورت زیر است.

رطوبت داخلی بیورآکتور از جمله پارامترهای مهم برای رشد میکروارگانیسم ها بوده و با تنظیم کردن کنترلر رطوبت بر روی مقادیر بین ۷۰ تا ۹۰% با گام افزایشی ۵% تأثیر این عامل مهم مورد مطالعه قرار گرفت.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۳-۲۰-۶- تأثیر دمای داخل بیورآکتور
پارامتر دمای داخلی بیورآکتور که عامل موثر در رشد میکروارگانیسم ها می باشد مستلزم بررسی است.درجه حرارت داخل بیورآکتور در دمای ۲۰ تا ۴۰ درجه سانتی گراد با گام افزایشی ۵ درجه سانتی گراد مورد بررسی قرار گرفت.
۳-۲۰-۷- تأثیر پیش تیمار سوبسترا
همان طور که پیش تر گفته شد باگاس یک سوبسترای لیگنوسلولزی است. به منظور تبدیل قندهای پیچیده باگاس به قندهای ساده و دست یابی راحت تر میکروارگانیسم ها به این قندها برای تولید پروتئین، سوبسترا با محلول های NaOH با رقت ۱، ۲، ۳ و ۴% (w/v) با نسبت ۱۰% پیش تیمار شد.بدین منظور ۵۰ گرم سوبسترا در ۵۰۰ میلی لیتر محلول NaOH در یک ارلن قرار دادهشد و به مدت ۲ ساعت در دمای محیط قرار گرفت. پس از آن سوبسترای پیش تیمار شده چندین بار با آب مقطر شستشو گردید و در آون در دمای ۸۰ درجه سانتی گراد به مدت ۲۴ ساعت خشک شد.
۳-۲۱- تعیین اسیدهای آمینه موجود در نمونه
به منظور آنالیز اسیدهای آمینه دو روش متفاوت وجود دارد. روش اول بوسیلۀ آشکارگر UV/Vsi و با بهره گرفتن از معرفنین هدرین^[۷۵] است که این معرف با آمینو اسید های اولیه و ثانویه واکنش می دهد. روش دوم با بهره گرفتن از آشکارگر فلورسانس وOPA^[76] می باشد که حساسیت بیشتری نسبت به روش اولدارد. در این پروژه از روش OPA برای اندازه گیری آمینو اسیدهای موجود در نمونه استفاده شده است که در آن تنها آمینواسیدهای آزاد سنجیده می شوند ]۷۲[. این آزمایش با بهره گرفتن از دستگاه کروماتوگرافی مایع با کارآیی بالا^[۷۷]knauer,Germany) )، در آزمایشگاه پاتولوژی رازی بابل انجام گرفت که در آن ماده پس از شناخته شدن، به صورت پیک نمایش داده می شود. طبق این روش برای سنجش اسیدهای آمینه به یک استاندارد از همین نوع نیاز است. استاندارد مورد استفاده این آزمایش اسید آمینه هموسرین^[۷۸] بوده است. هموسرین یک آمینواسید شیمیایی است که به دلیل شباهت به آمینواسیدهای انسانی مورد استفاده قرار می گیرد. ضمن اینکه پیک مربوط به آن در پیک آنالیز اسیدهای آمینه بر روی پیک هیچ کدام از اسیدهای آمینه قرار نگرفته و ایجاد خطا نمی کند. ستون مورد استفاده در این آزمایش بر اساس گزارش آزمایشگاه C-18 بود. قبل از انجام آزمایش می بایست نمونه برای تزریق به دستگاه آماده شود. مراحل آماده سازی به صورت زیر است:
- دپروتئینه کردن: ۲۰۰ میکرو لیتر از نمونه را با ۵۰ میکرولیتر اسید آمینه هموسرین و ۸۰۰ میکرولیتر متانول (با خلوص بالا) را مخلوط کرده و پس از ۵ دقیقه در سانتریفیوژ با ۴۰۰۰ دور در دقیقه قرار داده شد و مایع بالایی برای ادامه کار مورد استفاده قرار گرفت.
- مشتق سازی: ۲۵۰ میکرولیتر از نمونه جدا شده مرحله قبل را با ۱۰۰ میکرولیتر سدیم تترا بورات و ۵۰ میکرولیتر OPA مخلوط کرده پس از گذشت ۲ دقیقه ۲۵ میکرولیتر هیدروکلریک اسید (۰/۷۵ نرمال) به آن افزوده که سبب توقف واکنش می شود.
- تزریق:۵۰ میکرولیتر از محلول با ۲۰۰ میکرولیتر فاز متحرک مخلوط شده و میزان ۲۰ میکرولیتر از آن به دستگاه تزریق شد.
فصل چهارم
نتایج و بحث
۴-۱- مقدمه
در این فصل به ارائه نتایج آزمایش ها و بررسی و تحلیل یافته های آزمایشگاهی پرداخته می شود. نتایج مربوط به آزمایش های ناپیوسته در غالب تأثیر بافر استخراج، رطوبت اولیه سوبسترا، مدت زمان تخمیر، دما و رطوبت داخلی بیورآکتور، غنی سازی سوبسترا با منابع نیتروژنی، پیش تیمار سوبسترا و تعیین اسیدهای آمینه ارائه می گردد.
۴-۲- محاسبه خصوصیات سوبسترا
مشخصات باگاس استفاده شده برای تولید پروتئین تک یاخته در تخمیر حالت جامد با توجه به آنالیزهای مختلف ارائه شده در فصل سوم مورد بررسی قرار گرفت و نتایج مربوط به خصوصیات فیزیکی و شیمیایی باگاس در جدول ۴-۱ ارائه شده است.
جدول ۴-۱: خصوصیات فیزیکی و شیمیایی باگاس

شکل (۵-۷): دمای خروجی توبین گاز در دو حالت ایده آل (بدون نویز).
و آغشته به نویز با واریانس ۵۰
بتوان همه این نویزها را بطورکلی در نظر‌گرفت. از مجموع این نویزها بعنوان اغتشاش در محاسبات عمل‌می‌‌کنیم. که در خروجی سیستم اولیه بصورت حاصل جمع، یک سیگنال نویزدار گوسی را تشکیل‌‌‌می‌‌دهد ( به عنوان نویز ‌‌‌اندازه‌گیری شکل (۵-۷)).
۵-۳ شبیه ساز^[۱۰۲] توربین‌گاز
در این بخش به بررسی سیمولاتور توربین‌گازی پرداخته‌ایم. سیمولاتور توربین‌گازی توسط گروه تحقیقاتی پرفسور سیمانی^[۱۰۳] در مرکز تحقیقات شرکت آنسالدو در انگلستان ساخته ‌شده‌است. این شبیه ساز مربوط به یک مدل آزمایشگاهی از توربین‌گازی است که قابلیت ایجاد خطا را نیز دارا می‌باشد. توربین مورد ذکر یک توربین‌گازی تک‌محوره بوده که شامل محفظه ورودی هوا، کمپروسور ۱۱ مرحله‌ای، محفظه احتراق حلقوی، توربین یک مرحله‌ای، و یک شیر برای خروج سیال است‌. این توربین به جای اگزوز دارای یک شیر برای خروج سیال است، لذا میزان بازشدگی این شیر هم در منطق کنترل آن مورد توجه قرار گرفته‌است. از سوی دیگر، این توربین یک مدل آزمایشگاهی بوده و نیاز به اتصال به سیستم خارجی^[۱۰۴] در آن وجود‌ ندارد. و به گونه‌ای طراحی‌ شده‌است. که در شرایط حالت ماندگار، میزان گشتاور تولیدی از آن با میزان گشتاور‌مصرفی برابر‌باشد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

با در نظر گرفتن موارد ذکر‌شده، مشخص‌می‌شود که تنها متغیر تحت کنترل در توربین‌گازی مذکور، سرعت آن است که توسط میزان بازشدگی شیر سوخت کنترل‌ می‌شود. به منطقی که برای کنترل سرعت به کار گرفته‌می‌شود، گاورنر^[۱۰۵] اطلاق‌‌‌می‌‌گردد. به‌منظور ساخت این سیمولاتور از معادلات دینامیک ترمودینامیکی تک خطی توربین‌گازی استفاده ‌شده ‌است. پارامترهای موجود در این معادلات (اشاره‌شده در فصل دوم) با بهره گرفتن از روش‌ها‌‌یی همانند ‌‌‌اندازه‌گیری و نیز شناسایی سیستم‌ها‌‌، تعیین شده‌اند. با بهره گرفتن از این معادلات تعداد زیادی از متغیرهای توربین را می‌‌توان پایش‌نمود که تعدادی از آنها‌‌ در یک توربین واقعی قابل ‌پایش ‌نیستند^[۱۰۶].
جدول(۵-۲) تعدادی از متغیرهای توربین‌گازی مذکور را مورد مطالعه و بررسی قرار‌‌‌می‌‌دهد. علت بررسی این تعداد از خروجی‌ها‌‌ی آن است؛ که میزان اثر خطاهای مورد بررسی در این سیمولاتور، بر روی خروجی‌ها‌‌ی بالا بیشتر است. این نتیجه با تحلیل معادلات حاکم بر توربین‌گازی صورت‌ گرفته‌است.
همان گونه که عنوان‌شد؛ سیمولاتور موجود توانایی اعمال شرایط خطا را داراست. بدین ترتیب که با اعمال هر کدام از خطاها بر آن، معادلات توربین تغییر کرده و مدل، تحت شرایط با خطا ‌‌‌شبیه‌سازی‌می‌شود. خطاهای مورد بررسی که مهم‌ترین خطاهای توربین‌گاز می‌‌باشند، به شرح زیر است.
- آلودگی پره‌ها‌‌ی کمپروسور
- خطای سنسور ترموکوپل خروجی
- آسیب دیدگی نشت بندهای روغن در بخش توربین
آلودگی پره‌ها‌‌ی کمپروسور:
آلودگی کمپروسور زمانی اتفاق‌می‌‌افتد. که ذرات خارجی بر روی پره‌ها‌‌ی آن قرار‌بگیرند. به عنوان مثال، توربین‌ها‌‌یی که در صنایع پتروشیمی ‌‌استفاده‌می‌‌شوند، به علت مجاورت آنها‌‌ با تجهیزاتی که تولید آلودگی‌ها‌‌ی پتروشیمی‌‌می‌‌کنند، آلودگی‌ها‌‌یی از این دست بر روی پره‌ها‌‌ی کمپروسورهای آنها‌‌ قرار‌‌‌می‌‌گیرد، و یا در نیروگاه‌هایی که در کناره‌ها‌‌ی دریا واقع شده‌اند نمک، بر روی پره‌ها‌‌ی کمپروسور باقی‌‌‌می‌‌ماند.
این موضوع کاهش فشار و فلو و همچنین افزایش دمای خروجی ‌‌کمپروسور درگذشت زمان را با کاهش راندمان ‌‌کمپروسور به دنبال دارد. این افت راندمان در حالتی‌که به همراه افزایش ارتعاشات ‌‌کمپروسور دیده‌شود؛ بسیار خطرناک خواهد‌بود ‌[۵].
مساله قابل‌ذکر آن است که در یک توربین واقعی هر کدام از این خطاها طی دوره چند ماهه اتفاق‌‌‌می‌‌افتند. در‌حالیکه در اینجا زمان ‌‌‌شبیه‌سازی کمتر شده‌است^[۱۰۷]،اما نه کمتر از دینامیک‌ها‌‌ی توربین‌گاز .
۵-۳-۱ انتخاب خروجی مناسب
به‌منظور تشخیص خطای توربین‌گازی با بهره گرفتن از داده‌ها‌‌ی گرفته‌شده از سیمولاتور، در قدم اول نیاز به تعیین خروجی برای تشخیص خطا است. در این ‌پایان‌نامه برای سادگی ازخروجی‌ها‌‌ی ، و برای خطای اول، دوم و سوم استفاده‌ ‌شده‌است. مقایسه نتایج در انتهای هر قسمت آورده‌شده‌است.
۵-۴ شناسایی و تشخیص خطا
۵-۴-۱ مقدمه
در این قسمت نتایج ‌‌‌شبیه‌سازی‌ها‌‌ بیان و بررسی‌شده. پس از انتخاب خروجی مربوطه، عمل شناسایی بر روی آن انجام‌می‌‌گیرد. با در دست داشتن خروجی شناسایی‌‌شده، می‌‌توان فرایند تشخیص خطا را بر روی آن اجرا‌نمود. همان‌گونه که در بخش (۵-۲) اشاره‌شد سه نوع خطا برای شبیه‌ساز در نظر‌گرفته شده ‌است.
- آلودگی پره‌ها‌‌ی کمپروسور(e1)
- خطای سنسور ترموکوپل خروجی(e2)
- آسیب دیدگی نشت بندهای روغن در بخش توربین(e3)
برای اینکه در مقابل اغتشاشات تصادفی با هر واریانس و هر سطح خطایی یک پایگاه داده‌ای مناسب و جامعی از الگوی شدت خطا باشد. ‌فرض می‌کنیم خطای نامی باشد. مقیاس‌بندی الگوی شدت خطا در پایگاه داده‌ای بصورت در نظر گرفته‌می‌شود. مقادیری که بصورت درصد بیان شده‌اند می‌تواند متناسب با نوع فرایند و محدوده مجاز متغیر باشد.فرمت اجرایی مقیاس‌‌‌بندی خطا، در برنامه ‌‌‌شبیه‌سازی به صورت می‌باشد و در دسته بندی‌ها‌‌ی مربوط به شناسایی فازی به فرم (V.LOW,LOW,NORMAL,MEDIUME,HIGH) تعریف‌‌‌می‌‌شود. با احتساب پنج سطح خطا و سه سناریوی خطای مشخص، به ازای هر خطا، اجرای ‌‌‌شبیه‌سازی پنج بار خواهدبود. و چون در این شبیه ساز از چهار سنسور برای نمونه برداری استفاده ‌شده‌است. تعداد سیگنال‌ها‌‌ی ذخیره‌شده در کتابخانه به ازای هر سنسور در هر سطح خطایی، پنج سیگنال خواهد‌بود. و کل سیگنالهایی که در استراتژی تشخیص خطا برای اجرای ‌‌‌شبیه‌سازی مورد پردازش قرار ‌خواهد‌گرفت. برابر است با
خواهد‌شد. بنابراین به تعداد پنج سیگنال به ازای هر سنسور در سطوح مختلف خطایی الگوریتم استخراج ترند شروع به استخراج الگوهای اولیه از سیگنال‌ها‌‌ را نموده و به ترتیب، با اجرای شبیه ساز یکی از خطاهای تعریف شده برای توربین دنباله‌ای از الگوهای اولیه شامل شماره و طول سگمنت، علامت‌ها‌‌ی مشتق اول و دوم برای هر سگمنت و ستون الگوهای اولیه مطابق جدول (۵-۳) در کتابخانه‌ای ذخیره‌شده که با در نظر‌گرفتن اجرای هر سه خطای e1,e2 وe3 ضبط کلیه سیگنالها، پایگاه‌داده‌ای آماده و در دسترس خواهد‌بود. با اجرای الگوریتم فازی و سنجش تشابه بین الگوهای سیگنال ناشناخته و الگوهای پایگاه داده‌ای میزان شباهت نزدیکی با داده‌های پایگاه نشان از وقوع خطای مربوطه را خواهد‌داد.
جدول (۵-۳): نمونه‌ای از داده‌های ذخیره شده در کتابخانه

۵-۱-۹- راهکارهای مواجهه با ریسک نهم؛ با توجه به اینکه پیمانکار انتخاب شده، به‌صورت انحصاری تنها منبع تأمین‌کننده است، ممکن است در خصوص تحویل به موقع موضوع قرارداد هیچ دغدغه­ای نداشته باشد.

تا جاییکه امکان دارد نباید تنها به یک تامین کننده وابسته شد. برای رفع این مشکل باید از حلقه های پشتیبانی بالقوه و تأمین کنندگان موازی استفاده کرد. راهبردهایی چون تعدد تامین کنندگان، تقسیم تامین، داشتن منبع جایگزین و گسترده کردن تامین در جای خود و متناسب با شرایط موضوع تامین می توانند مورد استفاده قرار گیرند.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

در پاره ای موارد که بعضا تامین­کننده دیگری وجود ندارد باید از گره زدن منافع مشترک و تقسیم ریسک استفاده نمود. بدین صورت تامین­کننده منافع خود را در گرو تامین منافع کارفرما دیده و خود را در هر گونه ضرر تحمیل شده به کارفرما نیز شریک می داند.
۵-۱-۱۰- راهکارهای مواجهه با ریسک دهم؛ به واسطه ماهیت تحقیق و توسعه و عدم اشراف کامل کارشناسان در حوزه‌های مختلف، لذا ممکن است پیوست فنی کامل و جامع نباشد.

در این سازمان باید یک دفتر تکنولوژی تاسیس شود تا بتواند کار ترجمه فنی را انجام داده و به زبان پیوست فنی سخن بگوید.
قراردادها باید به صورت کامل و جامع منعقد شود به گونه ای که دست و پای تولید کننده نه بسته بشود و نه باز باشد که موقع تحویل‌گیری مشخص نباشد چه چیز باید تولید می‌شد.
کارفرما باید نسبت به تهیه کامل پیوست‌ها و شفاف کردن خواسته‌های خود با حساسیت عمل کند. تعریف ناقص و عدم اقدام اساسی در تهیه مناسب پیوست‌های فنی در توافقات، منشاء بسیاری از ناکامی‌ها است.
باید درک صحیحی از مهندسی سیستم ایجاد شود تا منجر به تعریف درست پروژه و هنر شکست و خرد کردن آن به زیر سیستم­ها و زیر پروژه های فاقد اطلاعات دارای طبقه بندی و برون سپاری این زیر مجموعه ها که البته نیازمند مدیریت و کنترل پروژه مؤثر می باشد، گردد.
۵-۱-۱۱- راهکارهای مواجهه با ریسک یازدهم؛ به علت عدم توجه کافی به نقش ارتباطات و مهارت­ های ارتباطی، ممکن است از مستندات و مکالمات، تفاسیر و برداشت‌های نادرستی صورت گیرد.

باید به ثبات مدیریتی و ایجاد اطمینان خاطر برای مدیران به منظور توجه به منافع بلندمدت سازمان در برون‌سپاری و برقراری روابط پایدار و بلندمدت با تامین کنندگان کلیدی توجه ویژه ای نمود.
باید یک منشور حقوق متقابل کارفرما و پیمان‌کار تهیه و اجرایی گردد.
بحث مدیریت رابطه مبتنی بر نگرش بهبود مستمر با تامین کنندگان می بایست به صورت الزام درآید.
باید تلاش نمود تا یک رابطه برنده‌-‌ برنده به معنای واقعی با تامین‌کنندگان ایجاد شود و در کنار آن به خواسته‌ها و انگیزه های آنان توجه شده و از برخی خطاهای احتمالی به ویژه در مورد تامین‌کنندگان دانشی و تحقیقاتی چشم پوشی نمود و تا جایی که منافع سازمان به خطر نیافتد امکان کمی سعی و خطا را به آنها داد.
پیشنهاد می گردد پیمانکاران بر اساس ارزش معاملاتشان به ۳ دسته «عمده»، «میانی» و «جزء» دسته بندی شوند و روابط سازمان با پیمانکاران بر اساس این طبقه بندی تنظیم گردد. مثلاً مدیر ارشد سازمان باید همه پیمانکاران عمده را بشناسد، پیمانکاران میانی را ستاد سازمان و پیمانکاران جزء برای مدیران پروژه آشنا باشند.
کارفرما باید در سازمان خودش کادری مجرب و دانا را برای مدیریت رابطه با پیمانکاران سازماندهی نماید. این کادر مجرب ضمن عدم مداخله در حوزه مسئولیت مجریان، به دلیل تجربه بالا با ارائه مشاوره به مجریان، آنان را نسبت به مخاطرات آگاه می نمایند. این تیم تخصصی ضمن حفظ حریم کارفرما و پیمانکار، حمایت و پشتیبانی­های لازم را با گشاده دستی و رعایت ضوابط امنیتی به مجری ارائه می‌نمایند تا مجری نهایت خلاقیت و ابتکار خود را جهت انجام پروژه به کار گیرد.
۵-۱-۱۲- راهکارهای مواجهه با ریسک دوازدهم؛ به علت اینکه شاخص‌های سنجش و ارزیابی تامین کنندگان کمی است نه کیفی، ممکن است ارزیابی تأمین‌کنندگان به درستی انجام نشود.

بحث ارزیابی تامین کنندگان مبتنی بر نگرش بهبود مستمر می بایست به صورت یک الزام درآید. بنابراین عقد قرارداد بدون ارزیابی تامین‌کنندگان ممنوع شود.
لازمه انجام یک ارزیابی خوب داشتن یک روش اجرایی مناسب است، بنابراین ارزیابی باید با چک لیست استاندارد توسط ارزیابان آموزش دیده و استاندارد طبق یک رویه و سازوکار استاندارد انجام شده و نتایج آن توسط یک نهاد مشخص و معتبر تأیید شود.
در بازدید فنی از تأمین کننده باید علاوه بر بررسی توانمندی­های سخت افزار و ماشین آلات، به مهارت ­ها و قابلیت ­های کارگران آن نیز توجه داشت و از دارا بودن مهارت­ های پرسنلی مورد نیاز اطمینان حاصل کرد. علاوه بر آن باید از توانمندی مالی تامین کنندگان (به خصوص در مواردی که مواد اولیه یا فناوری گران ‌قیمت مورد نیاز است) مطمئن شد.
تمامی صنایع و زیرمجموعه‌ها موظف می­باشند پس از ارزیابی تامین کنندگان خود، آنها را بر اساس نتایج به دست آمده درجه‌بندی کنند تا در هنگام انتخاب تامین کنندگان به راحتی قابل استفاده باشند.
همواره یکی از اهداف ارزیابی ارتقاء سطح کیفی تأمین کنندگان و ایجاد دغدغه کسب توانمندی در آنها می باشد، لذا ارزیابی تامین‌کنندگان باید به صورت دوره ای و مستمر صورت گیرد.
۵-۱-۱۳- راهکارهای مواجهه با ریسک سیزدهم؛ به علت برنامه‌ریزی ضعیف برای پشتیبانی از پروژه، ممکن است منابع مورد نیاز پروژه در زمان موردنظر، در دسترس نباشد.

به نظر می‌رسد این سازمان در حوزه برون‌سپاری تحقیق و توسعه در حال گذار از دوران نوزادی خود قرار دارد، حال آن که بازار و بخش خصوصی بالغ تر از آن عمل می‌کنند. لذا باید با ایجاد ساختار مناسب و فرایندی شفاف و با بهره گرفتن از افراد توانمند سرعت عبور از مرحله گذار را بیشتر نمود.
شیوه بودجه بندی فعلی باید اصلاح شده و تخصیص بودجه بر اساس سرفصل مصوب هزینه ها انجام شود، وگرنه استفاده از منابع یک پروژه برای پیشبرد پروژه دیگر به زودی سازمان را با چالش­های جدی روبرو می­ کند.
به عنوان یک کارفرمای مدبر باید منابع مالی را در نظر گرفته و پرداخت ها را در مواعید مقرر انجام داد.
نباید با عقد قراردادهای مختلف تعهداتی بیشتر از بودجه در اختیار برای سازمان ایجاد شود. بنابراین در مواقع سر رسید پرداخت­ها نیازی به طفره رفتن از پرداخت ها نیست.
۵-۱-۱۴- راهکارهای مواجهه با ریسک چهاردهم؛ به علت تحریم‌های بانکی بین‌المللی و به تبع آن سیاست‌های پولی کشور، ممکن است توانایی انتقال ارز از داخل به خارج محدود یا قطع گردد.
شرایط خاص کشور که در حال حاضر با تهدیدها ئ تحریم­های گسترده روبرو می­باشد ایجاب می­ کند تا در برون­سپاری پروژه­ های تحقیق و توسعه و مقتضیات درونی و ماهیتی آن برخی شیرها و سوپاپ های اطمینان تعبیه و در قراردادها لحاظ شوند. موثرترین شیوه های مقابله با آثار تحریم را به شرح زیر ارائه می­گردد:

برای بررسی رابطه بین این دو متغیر از آزمون اسپیرمن استفاده شده است. ضریب همبستگی اسپیرمن برابر با (۱۱۷/۰-) است که نشان دهنده همبستگی ضعیف و معکوس بین متغیرها می­باشد. سطح معناداری این آزمون (۰۲۸/۰) می­باشد بنابراین بین این دو متغیر رابطه معناداری وجود دارد و فرضیه ما تایید می­ شود.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

فرضیه هفتم: اشتغال زوجین و تمایل آنان به برنامه ­های تنظیم خانواده
آزمون تحلیل یک طرفه واریانس میزان تمایل زوجین به برنامه ­های تنظیم خانواده را با توجه به اشتغال زوجین نشان می­دهد. در بررسی انجام شده مقدار F برابر با ۲۵۸/۴ می­باشد که با توجه به مقدار ۰۰۲/۰= Sig رابطه معنادار می­باشد و فرضیه تایید می­گردد.
فرضیه هشتم: میزان درآمد خانواده و تمایل زوجین به برنامه ­های تنظیم خانواده
برای بررسی رابطه بین این دو متغیر از آزمون اسپیرمن استفاده شده است. ضریب همبستگی اسپیرمن برابر با (۲۶۴/۰) است که نشان دهنده همبستگی متوسط بین متغیرها می­باشد. سطح معناداری این آزمون (۰۰۰/۰) می­باشد بنابراین بین این دو متغیر رابطه معناداری وجود دارد و فرضیه ما تایید می­ شود.
فرضیه نهم: ترجیح جنسی و تمایل زوجین به برنامه ­های تنظیم خانواده
آزمون تحلیل یک طرفه واریانس میزان تمایل زوجین به برنامه ­های تنظیم خانواده را با توجه به ترجیح جنسی نشان می­دهد. در بررسی انجام شده مقدار F برابر با ۲/۳ می­باشد که با توجه به مقدار ۰۴۲/۰= Sig رابطه معنادار می­باشد و فرضیه تایید می­گردد. بنابراین نتایج تحلیل داده ­ها نشان می­دهد که زوجین به لحاظ ترجیح جنسی به فرزند دلخواه­شان نرسیده­اند.
فرضیه دهم: ارزش­های دینی و تمایل زوجین به برنامه ­های تنظیم خانواده
برای بررسی رابطه بین این دو متغیر از آزمون رگرسیون استفاده شده است. ضریب رگرسیون برابر با (۰۸/۰) است که نشان دهنده همبستگی ضعیف بین متغیرها می­باشد. سطح معناداری این آزمون (۱۳۳/۰) می­باشد بنابراین بین این دو متغیر رابطه معناداری وجود ندارد و فرضیه ما رد می­ شود.
فرضیه یازدهم: نگرش نسبت به داشتن فرزند و تمایل زوجین به برنامه ­های تنظیم
با توجه به این که هر دو متغیر در سطح سنجش فاصله­ای قرار دارند بنابراین برای بررسی رابطه بین این دو متغیر از آزمون رگرسیون استفاده شده است. ضریب رگرسیون برابر با (۱۰۶/۰-) است که نشان دهنده همبستگی ضعیف و معکوس بین متغیرها می­باشد. سطح معناداری این آزمون (۰۴۹/۰) می­باشد بنابراین بین این دو متغیر رابطه معناداری وجود دارد و فرضیه ما تایید می­ شود. بر اساس معادله­­ رگرسیونی حاصل از نتایج آزمون:x 115/0-065/2- = y به ازای هر واحد تغییر در نگرش نسبت به داشتن فرزند، ۱۱۵/۰- واحد به تمایل زوجین به برنامه ­های تنظیم خانواده کاهش می­یابد.
فرضیه دوازدهم: میزان برابری در تصمیم ­گیری زوجین و تمایل آنان به برنامه ­های تنظیم خانواده
برای بررسی رابطه بین این دو متغیر از آزمون رگرسیون استفاده شده است. ضریب رگرسیون برابر با (۰۴۵/۰) است که نشان دهنده همبستگی ضعیف بین متغیرها می­باشد. سطح معناداری این آزمون (۴۱۴/۰) می­باشد بنابراین بین این دو متغیر رابطه معناداری وجود ندارد و فرضیه ما رد می­ شود.
فرضیه سیزدهم: میزان استفاده از رسانه­های جمعی و تمایل زوجین به برنامه ­های تنظیم خانواده
با توجه به این که هر دو متغیر در سطح سنجش فاصله­ای قرار دارند بنابراین برای بررسی رابطه بین این دو متغیر از آزمون رگرسیون استفاده شده است. ضریب رگرسیون برابر با (۱۱۷/۰) است که نشان دهنده همبستگی ضعیف بین متغیرها می­باشد. سطح معناداری این آزمون (۰۳/۰) می­باشد بنابراین بین این دو متغیر رابطه معناداری وجود دارد و فرضیه ما تایید می­ شود. بر اساس معادله­­ رگرسیونی حاصل از نتایج آزمون: x114/0+548/2=y به ازای هر واحد تغییر در میزان استفاده از رسانه­های جمعی، ۱۱۴/۰ واحد به تمایل زوجین به برنامه ­های تنظیم خانواده اضافه می­ شود. افزایش استفاده از رسانه­های جمعی و متنوع و جذاب بودن این رسانه ­ها به ویژه رسانه­های نوین، به نظر پارسونز، جامعه­پذیری افراد را تغییر می­دهد. دیدگاه­ های افراد در مورد مسائل جامعه و در نتیجه در مورد روابط خانوادگی، با جامعه­پذیری جدید خویش، به سمت خانواده­هایی روی می­آورند که این رسانه ­ها بیشتر بر روی آن­ها تاکید دارند؛ چرا که پارسونز معتقد است در روابط جدید خانوادگی و در جامعه نوین، دیگر جامعه­پذیری افراد در خانه و خانواده شکل نمی­گیرد.
فرضیه چهاردهم: میزان نگرش نسبت به وسایل جلوگیری و تمایل زوجین به برنامه ­های تنظیم خانواده
برای بررسی رابطه بین این دو متغیر از آزمون رگرسیون استفاده شده است. ضریب رگرسیون برابر با (۲۲۸/۰) است که نشان دهنده همبستگی ضعیف بین متغیرها می­باشد. سطح معناداری این آزمون (۰۰۰/۰) می­باشد بنابراین بین این دو متغیر رابطه معناداری وجود دارد و فرضیه ما تایید می­ شود. بر اساس معادله­­ رگرسیونی حاصل از نتایج آزمون: x246/0+761/1=y به ازای هر واحد تغییر در میزان نگرش نسبت به وسایل جلوگیری، ۲۴۶/۰ واحد به تمایل زوجین به برنامه ­های تنظیم خانواده اضافه می­ شود.
۶- ۲- بحث
بی هیچ شبه، هر محقق اجتماعی، نه بدان جهت دست به کار تحقیقی می­زند که صرفا تحقیقی کرده باشد. بلکه هدف ارائه نتایجی دقیق به جامعه، سعی در اعمال یا پیاده کردن آن در عمل و انتقال و تبادلات علمی است. همانطور که مشاهده شد در این تحقیق از نظریه انتخاب عقلانی و تئوری اقتصادی استفاده شده است. در تئوری اقتصادی فرض بر این است که افراد هزینه و فایده استفاده از وسایل جلوگیری را در نظر می­گیرند با توجه به این نظریه فایده استفاده از وسایل جلوگیری از بارداری وقتی آشکار می­ شود که از حاملگی ناخواسته جلوگیری کند. با توجه به تحلیل داده ­ها وقتی زوجین فرزندان کافی دارند و نمی­خواهند فرزندان بیشتری داشته باشند بیشتر به روش­ها و وسایل جلوگیری از بارداری روی می­آورند.
با توجه به نظریه انتخاب عقلانی، انتخاب کنشگران برای وسایل جلوگیری از باداری بر اساس سود و زیان صورت می­گیرد و با محاسبه عقلانی و با توجه به سلسله مراتب و ترجیحات و منافعی که برای آن­ها دارند وسایل و روش­های جلوگیری از بارداری را انتخاب می­ کنند. نتایج نشان داده که زوجین با توجه به سنجیدن این که فرزند چقدر سود و هزینه دارد دست به انتخاب وسایل جلوگیری می­زنند وقتی که در یک جامعه فرزند زیاد ارزش نباشد و والدین به فرزندان دلخواه­شان دست پیدا کنند معمولا وسایلی را انتخاب می­ کنند که قدرت ریسک حاملگی را پایین می ­آورد.

۶- ۳- پیشنهادات:

۱- فعال نمودن رسانه­های جمعی جهت ترغیب و تشویق و آموزش زوجین برای استفاده صحیح از برنامه ­های تنظیم خانواده و هم­چنین استفاده صحیح از وسایل و روش­های جلوگیری از بارداری.
۲- با توجه به این که زوجین برای کسب اطلاعات در مورد برنامه ­های تنظیم خانواده تنها از مراکز بهداشتی می­توانند کسب اطلاع کنند لذا آموزش بیشتر به کارکنان و پرستاران مراکز بهداشتی برای اجرای دقیق و صحیح برنامه ­های تنظیم خانواده ضروری می­باشد.
۳- تلاش برای ایجاد کارگاه­ها و برنامه­هایی که در آن به نحو مناسب به دغدغه­ها و سوالات نسل­های جوان پاسخ داده شود.
۴- آموزش اصول خانوادگی متناسب با فرهنگ ایرانی- اسلامی بویژه در دوران قبل از ازدواج در برنامه‌های درسی دانش ­آموزان دبیرستان و مشاوره­های قبل از ازدواج.
۵- انجام پژوهش­هایی که در آن: ۱) دیدگاه­ های افراد مجرد و سالخورده نیز به عنوان نمونه مورد مطالعه بررسی گردد. ۲) سایر ابعاد اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و به ویژه ابعاد روانی در موضوع مورد مطالعه بررسی شود تا سایر ابعاد این پدیده مورد مطالعه واقع شود. در این زمینه پیشنهاد می­ شود پژوهش­هایی با روش کیفی انجام گیرد.
۶- ۴- محدودیت­ها:
۱- وقت­گیر بودن جلب اعتماد پاسخگویان جهت مشارکت در تکمیل پرسشنامه.
۲- تکمیل برخی از پرسشنامه ­ها در مکان­های عمومی (سالن شبکه بهداشت و درمان) که در برخی مواقع موجب عدم تمرکز محقق و به ویژه پاسخگو می­گردید.
۴- مسائل و محدودیت­های مالی برای تحقیق.
فهرست منابع

منابع فارسی

آزاد ارمکی، تقی و امیر ملکی (۱۳۸۴). “تحلیل ارزش­های سنتی و مدرن در سطح خرد و کلان". نامه علوم اجتماعی. شماره ۳۰٫ صص ۳۶-۲۷٫
امین، شکروی و هادن چاپمن، فیلیها (۱۳۸۳). مطالعه عوامل موثر بر بارداری­های ناخواسته در گروهی از زنان باردار شهر تهران. فصلنامه باروری و ناباروری، تابستان ۱۳۸۳ شماره ۱۹- صص ۲۵۸-۲۴۹٫
ایمان، محمد‌تقی (۱۳۸۸).مبانی پارادایمی روش‌های کمی و کیفی تحقیق در علوم انسانی. چاپ اول. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
بشر دوست، نصرالله، فدتییان سیمین، بهادران، پروین (۱۳۸۹). “عوامل موثر در انتخاب روش­های پیشگیری از بارداری". پژوهش در علوم پزشکی، سال ۱۳۸۹ شماره ۳۳- صص ۱۹-۱۶٫
بهنام، جمشید (۱۳۴۸). جمعیت شناسی عمومی. تهران: انتشارات موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی.
پارسا، احمد (۱۳۸۴). “فاصله گذاری موالید و عوامل موثر بر آن در میان زنان شهرستان بویراحمد”. پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه شیراز.
تقوی، نعمت الله (۱۳۸۲). جمعیت و تنظیم خانواده. تبریز: جامعه پژوه، نشر دانیال.
تورجیان­فر، حسین (۱۳۸۵). “بررسی رابطه عوامل اجتماعی و فرهنگی با نگرش مردان نسبت به مشارکت در برنامه ­های تنظیم خانواده”. پایان نامه کارشناسی ارشد جمعیت شناسی، دانشکده علوم اجتماعی بخش جامعه‌شناسی و برنامه­ ریزی دانشگاه شیراز.
جهانفر، محمد (۱۳۷۷). جمعیت و تنظیم خانواده. نشر دهخدا. تهران: ایران.
حاجیان، کرم الله، اصنافی، نساء، جلودار، فاطمه (۱۳۸۲). انتخاب روش­های پیشگیری از بارداری و رابطه آن با سن، تعداد فرزندان و میزان تحصیلات در زنان همسردار ۴۹-۱۸ ساله روستای بابل. مجله علمی دانشکده پزشکی بیرجند، سال ۱۳۸۲ شماره ۱۰- صص ۱۰-۵٫
حاجیان، کرم الله، اصنافی، نساء، جلودار، محمد (۱۳۸۲). روند تغییرات هفت ساله در الگوی انتخاب روش­های پیشگیری از بارداری در جمعیت روستای بابل. مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی گرگان، زمستان ۱۳۸۲- صص ۲۴-۱۹٫
حسینی، حاتم (۱۳۹۰). درآمدی بر جمعیت شناسی اجتماعی-اقتصادی و تنظیم خانواده. چاپ چهارم، ویراست دوم. همدان: انتشارات دانشگاه بوعلی سینا.
حسن­پور، شیرین و مهین یزدانی (۱۳۸۵). “رضایت مددجویان از ارائه خدمات تنظیم خانواده در مراکز بهداشتی-درمانی شهر تبریز". مجله پرستاری و مامایی تبریز، شماره سوم، صص ۳۸-۳۳٫
دواس، دی.ای (۱۳۸۱). پیمایش در تحقیقات اجتماعی. ترجمه هوشنگ نایبی، تهران: نشر نی.