به فرمی بر سر کارون همی رفت (تولّلی)
که به قول سبک شناسان شعر بالا به دلیل آوردن همی بر سر فعل رفت اظطراب سبک دارد. البته باید توجه کرد که «خلاف انتظار» ریفاتر با ایجاد تعجّب و شگفتی همراه است و پیش بینی خواننده را غلط از آب در می‌آورد. وقتی در سهراب سپهری می‌خوانیم: «چای را خوردیم روی سبزه زار میز» با یک پدیدهه‌ی سبکی مواجهیم، میز خلاف انتظار است و بعد از سبزه زار قابل پیش بینی نیست. در محور همنشینی زبان عادی فارسی میز بعد از سبزه زار در شعر مزبور سپهری غیر طبیعی است.(شمیسا ، ۱۳۷۲ :۶۴ – ۶۳ )
اکنون نمونه‌های دیگری از خروج از هنجارهای عادی زبان که در بلاغت فرنگی فورگراندینگ (تشخص‌های برجسته زبانی) نام گرفته است.
شاملو در شعری می‌گوید: «می خواهم خواب اقاقی‌ها را بمیرم.»
حال آنکه مطابق سیاق (فرم)"زبان” ببینم در این مورد متعارف ومنتظر است. در اینجا می‌توان مردن را استعاره از دیدن گرفت. وجه شبه فرط و اوج زیبائی و لطافت است.
حافظ شبیه به این می‌گوید:
شَممتُ روحَ ودادٍ وِ شمتُ برق وصال^[۱۹] بیا که بوی ترا میرم ای نسیم شمال
(حافظ قزوینی و غنی ،ص ۲۰۶ )
مسعود سعد سلمان می‌گوید:
دریغا جوانی و آن روزگار که از رنج پیری تن آگه نبود
موضوع این شعر به زبان متعارف چنین است:
دریغا از روزگار جوانی که از رنج پیری آگاه نبودم، بد نیست، [دلنشین است] امّا ابداً [یکدهم] زیبائی و تأثیر کلام [بلاغت] سخن قبلی را ندارد. مثل اینکه سخن را از آسمان به زمین آوردیم. هیدگر در رساله‌ی سرچشمه‌ی اثر هنری هنر را همچون «گشایش حقیقت هستی» معرفی می‌کند: گوهر شاعرانه‌ی هنر آن را در جایگاه گشوده‌ای قرار می‌دهد که در گشایش آن هر چیز به گونه ای نامتعارف جلوه می‌کند.» و نیز می‌نویسد: در کاربرد هر روزه‌ی اصطلاح ها و واژگان نیز به کار می‌رود. امّا جای راستین آنها در “زبان ادبی” است. کار مهم کشف این واژگان و روش «راه گم کردن آنهاست.» (احمدی، ۱۳۸۸: ۶۱-۵۶۰)
پس کلام ادبی هر چند بر زبان هم بنا شود، حتی در نازلترین سطوح هم، با آن یکی نیست.
ببینیم اختلاف در کجاست:
دریغا جوانی! عادی است، امّا ان روزگار ابهام دارد، هم به معنی روزگار جوانی است یعنی به قبل از خود بر می‌گردد و هم به معنای روزگاری که از رنج پیری تن آگاه نیست، یعنی به بعد از خود، حال آنکه این دو معنی یکی است، گوینده به نوعی تعریف دوباره (Tautology) دست یازیده است که در کلام عادی مصمح نظر نیست. گفته است تن از رنج پیری آگه نبود، حال آن که در عرف می‌گویند من از رنج پیری آگاه نبودم.^[۲۰] از یک دستور زبان جهانی^[۲۱] ادبی استفاده کرده است: جاندار انگاری^[۲۲] خود تن هم مثل شخصی ذی شعور است. چنان که همه‌ی اعضای بدن چوندست و پا و اشک و نگاه در زبان ادبی شخصیّتی آگاه و مستقلند. به جای آگاه، آگه گفته است، چرا؟ چه ضرورتی در کار بوده است؟
ضرورت موسیقیایی کلام. فعولن فعولن فعولن فعل. حال آنکه گوینده‌ی زبان عادی چنین ضرورتی را حس نمی‌کند. در این صورت باید پذیرفت که هیچ کلام ادبی (حتی شعر) حرفی نیست که دقیقاً همان زبان باشد.
۲-۷- نسبت زبان با ادبیات
یکی از بحث‌های مهم که در مکتب صورتگران و نیز ساختگرا در گرفته است و قدمت تاریخی آن به ۱۹۲۰ به بعد بر می‌گردد این است که زبان و ادبیات چه تأثیری در یکدیگر دارند؟
به عقیده‌ی فرمالیست‌ها (=شکل گرایان) ادبیات صرفاً یک مسأله‌ی زبانی است و لذا می‌توان گفت که زبان ادبی یکی از زبان هاست و باید به آن از دید زبانشناسی نگریست. نماینده‌ی چنین ایده ای رومن یاکوبسون (۱۹۸۲-۱۸۹۶) عضو حلقه‌ی زبانشناسی مسکو بود. «۱۹۲۰ به بعد در پراگ درس می‌داد و ۱۹۲۱ با موکاروفسکی حلقه‌ی زبانشناسی و ادبیات شناسی پراگ را بنا نهاد. مطالعات یاکوبسون ببسیار گسترده است و مهمترین نظریه‌ی او به نظریه‌ی ارتباط زبانی معروف است. مطابق این نظریه‌ی ، رومان یاکوبسون معتقد است که: «زبان را باید در همه‌ی کارکرد هایش مورد پژوهش قرار داد. بیش از آنکه بخواهیم درباره‌ی کارکرد شعری زبان به بحث بپردازیم، ابتدا باید جایگاه این کارکرد را درمیان دیگر کارکردهای زبان مشخص کنیم. برای تدوین طرحی خلاصه از کارکردهای مورد نظر، بررسی اجمالی اجزاء متشکله ای که همواره در گفتار یا ارتباط کلامی وجود دارند ضروری است: گوینده، پیامی را به مخاظب می‌فرستد. این پیام برای مؤثر واقع شدن باید به زمینه ای دلالت داشته باشد (اصطلاح کم و بیش مبهم دیگری که برای «زمینه» به کاربرده اند، «مدلول» است)، زمینه ای که یا کلامی باشد یا بتوان آن را بیان کرد و مخاطب قادر باشد آن را به روشنی دریابد؛ همچنین به رمزی نیاز است که هم گوینده و هم مخاطب (یا به عبارت دیگر، هم کسی که پیام را به رمز در می‌آورد و هم کسی که رمز را کشف می‌کند) آن را کاملاً یا حدّاقل بشناسد؛ و سرانجام به تماس نیاز است، یعنی به مجرایی جسمی پیوند روانی بین گوینده و مخاطب که به هر دو آنان امکان می‌دهد با یکدیگر ارتباط کلامی برقرار کنند و آن را ادامه دهند. تمامی این اجزائ را _ که خاص ارتباط کلامی اند _ می‌توان به صورت نمودار زیر نشان داد:

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

زمینه
پیام
گوینده ———- مخاطب
تماس
رمز
هر یک از این شش جزء تعیین کننده‌ی کارکرد متفاوتی در زبان است. گرچه بین شش وجه عمده‌ی زبان فرق قائل می‌شویم، مشکل بتوان پیامی کلامی یافت که فقط یک کارکرد واحد داشته باشد.»
(پاینده،۱۳۸۶: ۳-۷۲)
شرح ساده‌ی نظریه یاکوبسون بدینگونه است که: «پیام (message) از سوی فرستنده (گوینده) به گیرنده (خواننده، شنونده) فرستاده می‌شود. در هر ارتباط موفق سه عامل دیگر هم نقش دارد: تماس، کد (code) و زمینه. مثلاً اگر این رساله را در نظر بگیریم: من که نویسنده‌ی آن هستم فرستنده‌ی پیامم، و شما که خواننده‌ی آن هستید گیرنده‌ی پیامید. پیام معنا و مضامین این کتاب است که می‌فهمید.
وسیله‌ی تماس در اینجا: مطالعه‌ی این متن چاپی است که در دست شماست. کد (رمز و علائمی که به آن صورت منتقل می‌شود) در اینجا زبان فارسی است. زمینه (مقدمات و تمهیدات فهم پیام) آشنا بودن با زبان و ادب فارسی است.»
پس «آنچه “ادبیات” نامیده می‌شود ناگزیر “زبان” هم هست. اگر هم ادبیات را ذاتاً «تجاوز» از زبان بدانیم به هر حال باید بپذیریم که بیرون از زبان، ادبیاتی نیست. پس ادبیات همان زبان است به اضافه (یا منهای) چیز دیگر. و برای شناخت این چیز دیگر ناچار باید نخست زبان را شناخت. امّا زبان چیست؟ یکی از وسایل ارتباط میان افرارد بشر. مهم ترین و گستردهترین آنها. آسان ترین ودر عین حال پیچیده ترین آنها. مقایسه‌ی آن با وسایل ارتباطی دیگر_ مثلاً با علایم راهنمایی و رانندگی _کافی است تا وسعت و عظمت و قدرت عمل زبان را بر ما آشکار کند. امّا به هر صورت هر دو در یک خاصّیت مشترکند: وسیله اند برای ایجاد ارتباط میان افراد بشر و لازمه‌ی زندگی اجتماعی آنها. حال این سخن پیش می‌آید که چگونه وسیله‌ی ارتباط، که منطقاً باید به سریع ترین و صریح ترین و چه بسا خام ترین وخشن ترین شیوه، وظیفه‌ی ارتباطی خود را انجام دهد می‌تواند به مرتبه‌ی ادبیات یا بهتر بگویم: به مرتبه‌ی هنر _ترقی کند. و کتاب حاضر _ لااقل در فصل اوّل _ کوششی است برای جواب به آن.» (نجفی _ رحیمی، ۱۳۸۸: ۳۲)
ژان پل سارتر (تولد ۱۹۰۵) یکی از فیلسوفان _ و شاید آخرین آنهاست _که درباره‌ی ماهیت ادبیات در کتاب ادبیات چیست نظر داده است. از آنجا که این کتاب از بدو چاپ مورد توجه خوانندگان بی شماری قرار گرفته است و سخنان بسیار ارزشمندی دربارهه‌ی زبان و ادبیات دارد. عباراتی از آن نقل می‌گردد:
«شاعران از جمله کسانی‌اند که تن به استعمال زبان نمی‌دهند، یعنی نمی‌خواهند آن را چون وسیله به کار برند.^[۲۳] شاعران سخن نمی‌گویند، خاموشی هم نمی‌گزینند: حدیث ایشان حدیث دیگر است. گفته‌اند که شاعران با در آمیختن کلمات ترکیب‌ناپذیر و ساختن ترکیبات غریب می‌خواهند بنیاد کلام را براندازند.» (سارتر، ۱۳۸۸: ۵۸)
سارتر درباره‌ی جمله‌ی بالا گفته است این سخن خطاست؛ امّا از نظر من کاملاً درست است. زیرا ترکیب، یک خصلت زبانی است که از دو کلمه ای که دارای معنی جداگانه ای هستند، معنی جدیدی می‌سازد:
«شیر آهنکوه مردی از این گونه عاشق
میدان سرنوشت
به پاشنه‌ی آشیل درنوشت … ( شاملو )
شیر آهنکوه مرد یعنی مردی که خصلت شیر در او هست، خصلت آهن در او هست و خصلت کوه دارد، حال آنکه شیر حیوانی است که در جنگل است و آهن، گوشه ای دیگر و کوه هم طرفی دیگر: جمع شدن اینهاست که معنی جدیدی می‌سازد، امّا این را به زبان انگلیسی [یا فرانسه] شاید نشود ترجمه کرد، چون اصلاً قدرت ترکیبی ندارند.» [شاید سخن سارتر هم بر همین اعتقاد بوده است.]
(شفیعی کدکنی،۱۳۸۰: ۹-۲۸)
یعنی شاعر و نویسنده با این کار به ویرانگری دست می‌زند. زبان مجموعه ای از قراردادهاست. که برای زبان نوعی حاکمیّت ایجاد کرده اند. قدرت زبان همان طور که بسیاری از امور را می‌دهد، اجازه‌ی بسیاری از امور مثلاً برخی از اجتماعات کلامی (نحو) و کنش‌های زبانی را نمی دهد. ادبیات عرصه‌ی فرار از حیطه‌ی حاکمیّت (به قول رولان بارت: قدرت زبان است.) هر گریز و فرار از زبان نزدیک شدن و رسیدن به حوالی ادبیات است. امّا این کار به طرق مختلف صورت می‌گیرد. شاعر باید با بهره گرفتن از شگردها و استراتژی ها ی متعدّد هنجارهای متعارف و مبتذل و کلیشه ای زبان را بر هم می‌زند و این ممکن نیست مگر اینکه در زبان تقلّب کند(یعنی پارازیت ایجاد کند ). با دوز و کلک (صنایع ادبی) خود را از قدرت زبان خارج کند."برای مثال، در شعر «داستانی نه تازه» زبان و حشی نیما را می‌بینیم که با قدرت تصویرهایی شگفت از طبیعت پیرامون را پیش چشم ما می‌آورد. بند اول آن، که وصف دریاست، قدرت تصویرگری این ذهن و زبان وحشی را به خوبی نشان می‌دهد.
” داستانی نه تازه “
شامگاهان که رؤیت دریا
نقش در نقش می‌نهفت کبود
داستانی نه تازه کرد به کار
رشته ای بست و رشته ای بگشود
رشته‌های دگر بر آب ببرد (نیما یوشیج )
بند فوق پیامی در بر دارد. آن پیام چیست؟ یعنی کد code و یا رمزی در کار است. خوانندهه‌ی عادی را به راحتی نمی تواند با شعر ارتباط ایجاد کند بنابراین از متن لذّت نمی برد و گاهی هم به سبب اینکه نمی تواند با متنی ارتباط ایجاد کند احساس تنفّر هم می‌کند. در اینجاست که منتقد و سبک شناس باید “رمزگان” را کشف کند و واسطه ای شود بین خواننده و نویسنده. و به خواننده بگوید اگر آن شعر ولایت به این دلایل است.
شاعر می‌خواهد بگوید: «شامگاهان، که کبودی و سیاهی نقش‌های مختلف منظره‌ی دریا را می‌نهفت و پنهان می‌کرد [خاطره‌ی معشوقم آمد] و داستانی قدیمی را دوباره تکرار کرد (عشق را)، رشته‌ تماشای دریا را بست امّا رشته‌ خیالات عاشقانه را گشود و همۀرشته‌های دیگر از قبیل مسائل عادی زندگی را نقش بر آب کرد.»
اندر آن جایگه که فندق پیر سایه در سایه بر زمین گسترد
چون بماند آب جوی از رفتار شاخه یی خشک [ماند] و برگی زرد
آمدش با دو با شتاب ببرد
همچنین در گشا دو شمع افروخت آن نگارین چر بدست استاد
گوشمالی به چنگ داد ونشست پس چراغی نهاد بردم باد

۸/۰-

۴۱۱/۰

۰۱۷/۰

۱۳/۰

محصول حقیقی

۴۹۹۰۷۱

۴۳۹۱۱

۸/۰

۸/۰-

۲۱۴۴۶۳

۱۲۳۳۵۸۵۸۵۱۳

۹/۱۱۱۰۶۶

نرخ سود

۵/۱۸

۴

۸/۰

۸/۰-

۹/۱۰

۳/۲۳

۸۳/۴

نرخ دستمزد حقیقی

۷۰۲۴۱

۱۳۰۰۰

۸/۰

۸/۰-

۲۹۹۹۷

۱۷۳۵۵۵۳۵۲

۱۳۱۷۴

در واقع داده‌ها بر بازه‌ی ]۱،۱-[ نرمال نشده‌اند چرا که باید مجالی برای تغییر متغیرهای جدید خارج از مقادیر موجود وجود داشته باشد زیرا ممکن است خروجی داده‌های خارج از نمونه که بعداً به کار می‌روند، مقادیر خارج از محدوده‌ی متغیر مستقل مورد استفاده در ایجاد شبکه باشند. تغییر بازه‌ها از لحاظ ریاضی اشکالی ایجاد نمی‌کند زیرا این بازه‌ها هم ارز هستند. در الگوی سوم و همچمین در پیش‌بینی داده‌ها در بازه‌ی ]۱،۱-[ نرمال شده‌اند.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

انتخاب شبکه

انواع مختلفی از شبکه‌های عصبی وجود دارد که با توجه به اهداف تحقیق می‌توانند مورد استفاده قرار گیرند که در این تحقیق از شبکه‌ی عصبی چند لایه پیش‌خور با الگوریتم آموزشی پس انتشار خطا استفاده می‌شود. شبکه‌ی عصبی چند لایه پیش‌خور مثالی از شبکه‌ی عصبی آموزش داده شده با بهره گرفتن از ناظر است.

توابع انتقال

توابع انتقال در این مطالعه از نوع تانژانت سیگموئید و خطی می‌باشند.
تعیین تعداد لایه‌ها و نرون‌های هر لایه
الگوی اول) توابع انتقال از نوع تانژانت سیگموئید باشند.
شکل ‏۴‑۱- شبکه‌ی عصبی با توابع انتقال تانژانت سیگموئید
از میان تمام شبکه‌ها ی ساخته شده، یک شبکه با دو لایه‌ی میانی توانسته است میزان خطای مناسب و قابل قبول را ایجاد نماید. بنابراین بر طبق نتایج بدست آمده، شبکه ای سه لایه با ۱۰ نرون در لایه اول، ۱۰ نرون در لایه دوم و با توجه به تک بعدی بودن خروجی تنها یک نورون در لایه‌ی آخر وجود دارد. به منظور انتخاب بهترین ساختار می‌توان تعداد لایه‌ها و نرون‌های هر لایه را تغییر داد و یا شبکه را مجددا آموزش داد و نتایج را با توجه به معیار های ارزیابی بررسی کرد. نتایج حاصل از این الگو با مشخصات ذکر شده در جدول ثبت شده‌اند.
به دنبال هدف اصلی پایان نامه که همان بررسی و پیش‌بینی اثر جهانی‌شدن بر سطح اشتغال است، باید به گونه‌ای از تغییر تمامی متغیرهای مستقل به‌غیر از شاخص باز بودن اقتصاد جلوگیری کرد و فقط با تغییر این شاخص و با توجه به شبکه‌ی آموزش دیده و گرفتن خروجی‌ها به بررسی حساسیت اشتغال نسبت به بازبودن اقتصاد پرداخت. برای این منظور سه متغیر مستقل GDP ، سطح دستمزد حقیقی و هزینه‌ی واقعی استفاده از سرمایه در مقادیر میانگین آن‌ها در داده‌های سری زمانی ثابت نگه داشته و با تغییر شاخص باز بودن اقتصاد مقادیر متناظر اشتغال استخراج میشوند. نتایج حاصل از این الگو در جداول خلاصه شده‌اند.
جدول ‏۴‑۳- مقادیر سه متغیرکه ثابت نگه داشته می‌شوند.

۳-۷-۵-شبیه سازی مدولاسیون تفاضلی با کلید زنی آشوبی (DCSK)
شکل ۳-۳۴-مدولاسیون آشوب DCSK 
شکل ۳-۳۵-مدولاسیون DCSK الف .سیگنال آشوب ب.سیگنال داده ج.سیگنال خروجی مدولاسیون
شکل ۳-۳۶-طیف فرکانسی خروجی مدولاسیون DCSK
شکل ۳-۳۷-خروجی مدولاسیون DCSK بعد از عبور از محیط نویزی AWGN
شکل ۳-۳۸-سیگنال دیتا الف.دریافت شده از گیرنده مدولاسیون DCSK ب.دیتا فرستنده
۳-۸- جمع بندی
در این بخش اقدام به معرفی مدولاسیون های آشوبی شد و از هر کدام از مدولاسیون ها، شبیه سازی سیمولینک ارائه شد.همه مدولاسیون ها به طور مجزا نتایج مطلوبی در محیط نویز سفید گوسی (awgn) ارائه داد.از میان همه مدولاسیون های آشوب همدوس بحث شده، نتایج مورد نظر بر روی مدولاسیون غیرقطبی سخت تر قابل شناسایی است. لذا برای این پایان نامه از همین نوع مدولاسیون استفاده خواهد شد.از جمله خواص مدولاسیونهای آشوبی میتوان به امنیت بالا، پهنای باند زیاد و سادگی پیاده سازی اشاره کرد. بنابراین مدولاسیونهای آشوبی به دلیل استفاده از سیگنالهای پهن باند آشوبی گزینه مناسبی برای استفاده در محیط های فیبر نوری میباشند و به خصوص اینکه میتوانند علاوه بر افزایش پهنای باند، عملکرد مناسبی در برابر افزایش امنیت داشته باشند. در فصل بعد، محیط انتقال نوری بررسی خواهد شد.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

فصل ۴ : طراحی سیستم مخابرات نوری برای انتقال داده با مدولاسیون آشوبی
چکیده
همه مهندسان برق با ماهیت و ساختار فیبر نوری کم و بیش آشنایی دارند در این فصل با تکرار مختصر از مزایا و ساختار فیبر نوری وارد مبحث مخابرات فیبر نوری می شویم که قبل از هر چیزی نیاز است اجزائ انتقال داده با فیبر نوری را تشریح شود، سپس با مدل هایی که برای شبیه سازی فیبر نوری با بهره گرفتن از جعبه ابزار SOFTTDM 2012در محیط سیمولینک نرم افزار MATLAB استفاده شده است می پردازیم و آن را در محیط انتقال مدولاسیون آشوب قرار می گیرد و از نتایج کار آن در فصل آخر ارائه خواهد شد تا هدف اصلی پایان نامه که بررسی اثرات مدولاسیون های آشوب بر روی فیبر نوری است دست بیاید.
۴-۱-مقدمه
در طول سالهای گذشته شکلهای مختلفی از سیستمهای مخابراتی عرضه شده است علت اصلی این حرکت و پیشرفت ، ارسال و انتقال اطلاعات و پیامها به فاصله های دورتر و افزایش سرعت انتقال و حجم بیشتری از اطلاعات در واحد زمان (ظرفیت سیستم) بوده است. از بدو اختراع فیبر های نوری در اوایل سال های ۱۹۷۰ میلادی تاکنون، تحقیقات و پیشرفت های قابل ملاحضه ای در این زمینه انجام گرفته که منجر به ظهور دستاوردهای جدید و کاربردهای وسیعتر فیبر ها گردیده است. بدون شک فیبر بیشترین کاربرد فیبرها در زمینه مخابرات و پزشکی بوده است، که البته استفاده آنان کاملا بستگی به نوع کاربرد دارد. فیبر نوری از تمام محیط های انتقال شناخته شده دارای پهنای باند وسیعتر و افت کمتری می باشد.
۴-۲-فیبر نوری چیست
فیبر نوری رشته ای از تارهای بسیار نازک شیشه ای بوده که قطر هر یک از تارها نظیر قطر یک تار موی انسان است . تارهای فوق در کلاف هایی سازماندهی و کابل های نوری را بوجود می آورند. از فیبر نوری به منظور ارسال سیگنال های نوری در مسافت های طولانی استفاده می شود. یک کابل فیبر نوری از سه بخش متفاوت تشکیل شده است :
الف. هسته^[۳] : هسته نازک شیشه ی سیلیسیومی در مرکز فیبر که سیگنا ل های نوری در آن حرکت می نمایند.
ب. روکش^[۴] : . بخش خارجی فیبر بوده که دورتادور هسته را احاطه کرده و باعث برگشت نورمنعکس شده به هسته می گردد و از جنس شیشه سیلیسیومی ساخته شده و تفاوت آن با هسته از میزان ناخالصی آنها یا دمای پردازشی آنها ناشی می شود.
ج. بافر رویه^[۵] : روکش پلاستیکی که باعث حفاظت فیبر در مقابل رطوبت و سایر موارد آسیب پذیر ، است .
سیگنال در هسته ، در امتداد تار حرکت می کند و غلاف با نگه داشتن توان سیگنال در داخل هسته باعث کاهش تلفات می شود. فیبر های نوری در دو گروه عمده ارائه می گردند گروه اول فیبرهای تک حالته^[۶] هستند که به منظور ارسال یک سیگنال در هر فیبر استفاده می شود( نظیر : تلفن ) و گروه دوم هم فیبرهای چندحالته^[۷] هستند که به منظور ارسال چندین سیگنال در یک فیبر استفاده می شود( نظیر : شبکه های کامپیوتری).
فیبرهای تک حالته دارای یک هسته کوچک ( تقریبا” ۹ میکرون قطر ) بوده و قادر به ارسال نور لیزری مادون قرمز ( طول موج از ۱۳۰۰ تا ۱۵۵۰ نانومتر) می باشند. فیبرهای چند حالته دارای هسته بزرگتر ( تقریبا” ۵ / ۶۲ میکرون قطر ) و قادر به ارسال نورمادون قرمز از طریق LED می باشند]۷[.شکل ۴-۱ ساختمان طراحی فیبر نوری را نشان می دهد.
شکل ۴-۱ : الف. ساختار یک فیبر نوری ب.روش انتقال پرتو نور در فیبر نوری
فیبر نوری به عنوان موجبری با پهنای باند وسیع عمل می کند. تضعیف کم، نرخ خطای بیت کم و ایمنی در مقابل تداخل امواج الکترومغناطیسی از ویژگی های فیبر نوری است.مطابق شکل ۴-۲ دو دسته فیبر نوری وجود دارد : تک مد و چند مد ، چند مد شامل دو نوع : ضریب شکست پله ای و ضریب شکست تدریجی است.
شکل ۴-۲ : انواع فیبر نوری و نمایه ضریب شکست آنها]۲۰ [
فیبر نوری چند مد اجازه عبور همزمان چندین مد را می دهد. قطر هسته این فیبر ها برابر ۵۰ میکرو متر یا ۶۲٫۵ میکرومتر و قطر غلاف برابر ۱۲۵ میکرومتر است.فیبر های چند مد شامل فیبر های با ضریب شکست پله ای و فیبرهای با ضریب شکست تدریجی هستند.در فیبر های نوری با ضریب شکست پله ای ، ضریب شکست هسته فیبر به صورت تدریجی در حرکت به سمت غلاف،کاهش می یابد.این کاهش تدریجی باعث بالا رفتن نرخ انتقال اطلاعات و پهنای باند مورد استفاده شده می شود.فیبر های تک مد قطر هسته کوچکتری نسبت به فیبر های چند مد دارند (در حدود ۱۰ میکرومتر) و تنها اجازه عبور یک مد نوری را از داخل هسته می دهند.این فیبر ها برای انتقال در مسافت های بیشتر استفاده می شوند و کاربرد زیادتری در سیستم های WDM دارند. میزان پاشندگی که محدود کننده پهنای باند مورد استفاده از فیبر های نوری است در شکل(۴-۳ ) نشان داده شده است.بعضی از اثرات غیرخطی فیبرهای نوری عبارتند از : مدولاسیون خود فازی(SPM)، مدولاسیون فاز متقاطع(XPM)، ترکیب چهار موج (FWM)، پراکندگی رامن برانگیخته(SRS)، پراکندگی بریلیون بر انگیخته(SBS)است. این اثرات کارایی شبکه های WDM را محدود می کند، که مشابه اثرات خازنی و سلفی در محیط های انتقال مسی است.علیرغم این مسایل ویژگی های مثبت فیبرهای نوری بر این مشکلات برتری دارند.
شکل ۴-۳: اثرات غیرخطی باعث پاشندگی در فیبر نوری می شود]۲۰[
۴-۳-مزایای استفاده از فیبر نوری
استفاده از تارهای نوری علاوه بر پهنای باند بزرگ و تلفات کم، مزایای دیگری نیز دارند . ویژگی موج بری در دی الکتریک باعث می شود که تار نوری کمتر در معرض تداخل ناشی از منابع خارجی قرار گیرد چون سیگنال ارسالی نور است و جریان نیست. میدان الکترومغناطیسی وجود ندارد تا همشنوایی و تابش RF ایجاد کند و به طور کلی چیزهایی که باعث تداخل با سیستم های مخابراتی دیگر می شود وجود ندارد.همچنین چون فوتون های متحرک اندرکنش ندارند در داخل تار نوری نویز ایجاد نمی شود. نصب کانال های تار نوری ایمن تر و نگهداری آنها ساده تر است، زیرا با ولتاژ و جریان بالا سر و کار ندارند . همچنین چون سرک گذاری روی تار نوری، به نحوی که کاربر نتواند متوجه شود عملا ممکن نیست، برای کاربرد های نظامی امنیت کافی وجود دارد. تارهای نوری پر دوام و انعطاف پذیرند و نسبت به کابل های فلزی در گستره حرارتی بزرگتری کار می کنند. کوچکی(در حدود قطر موی انسان) و سبکی باعث می شود که فضای انبار داری آنها کم ، حمل و نقل آنها ارزان باشد. سرانجام چون تار نوری از شن ساخته می شود، پیش بینی می شود که در دراز مدت هزینه ساخت آنها کمتر از کابل های فلزی باشد]۷[.
۴-۴-تلفات در فیبر نوری
توان عبوری در فیبرهای نوری از مسائل بسیار با اهمیت به شمار می رود. یک نکته مهم در کاربرد
فیبرهای نوری میزان اتلاف یا تضعیف در آنهاست. چند عامل به اتلاف نور در فیبر نوری کمک می کند که از آن جمله می توان از اثرات جذب نور، پاشندگی یا پراکندگی نور و همچنین خمش فیبر نام برد. جذب نور به دلیل وجود ناخالصی های موجوددر فیبر است.این ناخالصی ها حتی ممکن است قطرات آبی باشند که در هنگام ساخت فیبر در درون شیشه نهفته می شوند و می توانند طول موج های معینی از نور را جذب کنند.جذب به علت بعضی نوسانات ساختاری در بعضی طول موج های خاص رخ می دهد.پراکندگی نور به دلیل تغییر نور در جهت انتشار یک پرتو توسط برخورد با ناهمگونی و بی نظمی در شیشه است.اما عامل سوم به وجود آورنده اتلاف در فیبر نوری خمش های شدید فیبر است که باعث نشت نور به پوسته فیبر و فرار آن می شود، در صورتی که معمولا این پرتو نور باید منعکس شود.شعاع بحرانی که در آن اتلاف نور مشکل ساز می شود حدود ۲ الی ۳ میلی متر در فیبرهای شیشه ای است. این اتلاف در فیبر های نوری باعث می شود که میزان نور خروجی بسیار کم شود. اتلاف در فیبر نوری در جهان در حال بررسی است.
عملا در تمام تار ها چند محل وجود دارد که در آنها تلفات ایجاد می شود، محل اتصال تار به فرستنده و گیرنده، محل اتصال قطعات تار نوری به هم و در درون خود تار نوری. تضعیف داخل تار عمدتا از تلفات جذب ناشی از ناخالصی های شیشه سیلیسیومی و تلفات پراکنش ناشی از عیوب موجبری به وجود می آید. تلفات با فاصله رابطه نمایی دارد و به طول موج هم وابسته است. کمترین تلف در گستره ۱۳۰۰ نانومتر و ۱۵۰۰نانومتر رخ می دهد (مثلا نور با طول موج ۸۵۰ نانو متر در هر یک کیلومتر ۶۰ تا ۷۵ در صد تضعیف می شود و نور با طول موج ۱۳۳۰ نانومتر در هر یک کیلومتر ۵۰ تا ۶۰ درصد و نور با طول موج ۱۵۵۰ نانومتر در بیش از ۵۰ درصد تضعیف دارد) شکل(۴-۴) نمودار تضعیف بر اساس طول موج را نشان می دهد.
برای جبران تلفات در فواصل مشخصی از تکرار کننده استفاده می شود در کاربرد های تجاری تکرار کننده ها به فاصله ۴۰ km از هم نصب می شوند. ولی هر سال با پیشرفت فناوری این فاصله زیادتر می شود. در تکرار کننده های معمولی موج نور به سیگنال الکتریکی تبدیل شده، تقویت می شود و سپس برای انتقال مجدد به نور تبدیل می شود]۷[.
شکل ۴-۴ میزان تضعیف بر حسب طول موج]۲۰[
به طور کلی این خواص محدودیتهایی را در انتقال داده‌ها بوجود می‌آورند که لازم است این اثرات شناسایی شوند و در حین انتقال نور وساخت فیبر نوری این اثرات را لحاظ کنیم. از دید کلی می‌توان گفت هرگاه توان ورودی اپتیکی در فیبر کوچک باشد فیبر شبیه یک محیط خطی عمل می‌کند که درنتیجه اتلاف وضریب شکست محیط مستقل از توان سیگنال می‌شود. اما وقتی توان اپتیکی بالا می‌رود فیبر شبیه یک محیط غیرخطی عمل می‌کند که دراینصورت اتلاف و ضریب شکت وابسته به توان می‌شود. دونوع اثر غیرخطی در فیبر درنظر می‌گیریم: ۱) اثراتی که ناشی از پراکندگی القایی است وشدت وابسته به بهره یا اتلاف را بوجود می‌آورد ( پراکندگی القایی بریلوئن _ پراکندگی القایی رامان ) ۲) اثراتی که ناشی از تغییرات ضریب شکست است که باعث بوجود آمدن مدولاسیون فازی یا ترکیب چند موج وتولید فرکانسهای جدید می‌شود ( مدولاسیون خود فازی _ مدولاسیون فازی متقاطع _ ترکیب چهار موج ) که با آن در ادامه آشنا خواهیم شد.
الف.پراکندگی القایی بریلوئن^[۸]
SBS یک خاصیت غیرخطی در فیبر است که محدودیت زیادی روی مقدار توان اپتیکی که می‌تواند بطور مناسب وارد فیبر شود وارد می‌کند. SBS وقتی بوجود می‌آید که میدان الکتریکی متغیر با زمان درون فیبر می‌تواند با مدهای ارتعاشی_ آکوستیکی(فونون‌ها) ماده فیبر اندرکنش انجام دهد و در اینصورت نور پراکنده می‌شود. به این پراکندگی ، پراکندگی بریلوئن میگویند.توان بالای فیبر نوری درواقع باعث می‌شود ضریب شکست فیبر به صورت پریودیک تغییر کند و باعث برگشت نور شود.
ب.پراکندگی القایی رامان
SRS در نتیجه اندرکنش همدوس بین نور پمپ شده یا فرودی و یک موج فرکانسی منتقل شده( استوکس ) اتفاق می‌افتد.این اندرکنش ناشی از نیرویی است که رزوناتورهای مولکولی ماده را تحریک می‌کند و در نتیجه یک انتقال توان بین دو موج اپتیکی خواهیم داشت. SRS و SBS از سه جهت با هم تفاوت دارند : ۱- بدلیل ضریب رامان پایین، SRS در توانهای بالاتر از SBS بوجود می‌آید که عموما بزرگتر از ۱ وات است. ۲- شیفت رامان در سیلیکا خیلی بزرگتر از شیفت بریلوئن است. ۳- SRS برخلاف SBS یک پرتوی استوکس در جهت و خلاف جهت فیبر تولید می‌کند اگرچه بیشتر بازده در جهت فیبر است.
ج.مدولاسیون خود فازی^[۹]
وقتی نوری با شدت بالا در فیبر منتشر می‌شود به علت اثر اپتیکی کر تغییری در ضریب شکست ماده بوجود می‌آید که این منجر به تغییر در ثابت انتشار می‌شود در نتیجه یک تاخیر فاز غیرخطی در پالس بوجود می‌آید. این تاخیر فاز وابسته به زمان منجر به این می‌شود که پالس خروجی یک چرپ ( یعنی یک فرکانس آنی وابسته به زمان ) بدست آورد. از آنجایی که توان پالس، فاز خود را مدوله می‌کند به این پدیده مدلاسیون خود فازی میگویند. هنگامی که SPM برروی یک پالس اثر می‌کند معمولا بسته به چرپ پالس ، می‌توان طیف پالس را باریکتر یا پهنتر کند ویا اینکه اثری بر آن نداشته باشد.
د.مدلاسیون فازی متقاطع^[۱۰]
وقتی دو سیگنال یا بیشتر با فرکانسهای مختلفی به طور همزمان وارد فیبر می‌شوند فاز غیرخطی در فرکانس w وابسته به توان دیگر سیگنالها می‌شود. این اثر همان CPM است وعلتآن شدت وابسته به ضریب شکست است. CPM وقتی موثر است که سیگنالها در یک زمان روی هم اثر بگذارند. در حضور پاشندگی محدود دو پالس با فرکانسهای مختلف با سرعتهای مختلف حرکت می‌کنند و بنابراین پالسها از یکدیگر دور می‌شوند وهمچنین با پاشندگی زیاد طول این فاصله کم می‌شود و بنابراین CPM اثرگذار خواهد بود. در ارتباطات فیبر نوری مدلاسیون فازی متقاطع درفیبرها می‌تواند به ایجاد خط روی خط افتادن کانال‌ها^[۱۱] منجر شود.
ر.ترکیب چهار موج^[۱۲]
در یک فیبر عموما چندین فرکانس باهم منتقل می‌شوند. تداخل این فرکانسها با یکدیگر باعث تولید مولفه‌های جدیدی می‌شود. این مولفه‌ها ناخواسته اغلب مخرب هستند و روی باندهای مختلف از جمله خود مولفه‌های اصلی ظاهر می‌شوند و موجب خط روی خط افتادن کانالها می‌شوند. مهمترین عوامل در افزایش FWM عبارتند از: افزایش قدرت کانالها_ کم بودن پاشندگی رنگی _ کم بودن فواصل کانالها. نکته جالب تاثیر پاشندگی در کاهش FWM است. به همین علت در سیستمهای انتقال فیبر نوری هرگز پاشندگی را صفر نمی‌کنند]۲۰ [.
۴-۵- اجزای سیستمهای انتقال در مخابرات نوری
شکل ۴-۵ اجزائ یک سیستم انتقال داده در فیبر نوری را نشان می دهد . اکثر سیستم های مخابرات نوری از نوع دیجیتال هستند زیرا به علت محدویت های سیستم امکان دستیابی به مدولاسیون آنالوگ با هزینه کم را ناممکن می کند. این سیستم ها آمیخته ای از اجزای الکتریکی و نوری هستند، زیرا منبع سیگنال و گیرنده نهایی همچنان الکترونیکی است. این سیستم انتقال شامل چهار بخش، منابع نوری(فرستنده های نوری)، فیبر های نوری، آمپلی فایر های نوری و آشکار ساز ها (گیرنده های نوری) هستند.در فرستنده های نوری برای ایجاد پالس های نوری از LED یا لیزرهای حالت جامد استفاده می شود . انتخاب بین این دو بر اساس قیود طراحی صورت می گیرد.LED که نور ناهمدوس(چند طول موجی) به وجود می آورد پر دوام و ارزان است و توان خروجی کمی دارد (حدود ) . لیزر بسیار گرانتر است و عمر کمتری دارد ولی نور همدوس(تک طول موج) ایجاد می کند و توان خروجی اش حدود است.منابع نوری عمدتا از نیمه هادی هایی که از ترکیب آلومینیم(AL)، گالیم(Ga)، آرسنیک (As)، فسفر(P)، ایندیم(In)، آنتی موان(Sb) و سیلیسیم(si) حاصل می شود.البته طول موج منبع نور باید در جایی قرار گیرد که تلفات فیبر نوری بسیار کم و در عین حال اعوجاج آن نیز کمینه باشد. گیرنده ها بسته به طول موج سیگنال ارسالی ، معمولا دیود PIN یا دیود های نوری بهمنی(APD) هستند.تقویت کننده های نوری(O/A) نیز نقش مهمی در یک سیستم انتقال نوری ایفا می کنند]۷[.
شکل ۴-۵- اجزای سیستمهای انتقال در مخابرات نوری]۳۹[
۴-۶- مدولاسیون در فیبر نوری
به کارگیری روشی برای انتقال اطلاعات پیام بر روی یک موج حامل را مدولاسیون می گویند. با به کارگیری فیبر نوری در ارتباطات، نوع مدولاسیون مناسب برای آن مورد توجه قرار گرفته است. در ابتدا مدولاسیون آنالوگ شدت بر روی فیبر نوری مطرح شد. با گسترش سیستم های دیجیتال، مدولاسیون شدت دیجیتال از نوع NRZ مورد توجه قرار گرفت، به طوری که تا به امروز مطرح ترین و گسترده ترین کاربرد را در ارتباطات فیبر نوری دارد.
بالا رفتن تقاضای ظرفیت انتقال اطلاعات، افزایش نرخ بیت هر کانال و همینطور تعداد کانال هم تافتگر (مالتی پلکس) شده بر روی یک رشته فیبر نوری را در پی داشت. محدودیت های هر دو عامل سبب معرفی نسل جدید مدولاسیو نهای نوری در سه دسته: شدت، فاز و قطبش شد. نتیجه استفاده از این نوع مدولاسیونها در ارتباطات نوری، افزایش ظرفیت و برد انتقال اطلاعات بوده است. برخی فرمت های عمومی مدولاسیون نوری را می توان به شکل های زیر تقسیم کرد :۱ -کلیدزنی روشن-خاموش(ook) 2-کلیدزنی شیفت دامنه(ASK) 3-کلیدزنی شیفت فازی (PSK) 4-کلیدزنی شیفت فرکانسی(FSK) 5-کلید زنی قطبی (POLSK)
۴-۷-انواع مدولاسیون فیبر نوری
انواع مدولاسیو نهایی که تا به امروز در ارتباطات نوری مطرح شده اند. به سه دسته شدت، فاز و قطبش تقسیم می شوند. شکل ( ۴-۶) نمودار درختی انواع مدولاسیونهای ارتباطات نوری به همراه زیر مجموعه های آ نها را نشان می دهد.
مدولاسیون شدت یا دامنه شامل سه دسته NRZ ، RZ/CS ، PBST و مدولاسیون فاز نیز شامل سه دسته DPSK، QPSK و DQPSK و مدولاسیون قطبش شامل PM است.

۲-۷-۴- پرسشنامه و روش پرسشنامهای : پیش از تهیه پرسشنامه مناسب برای سنجش رضایت شغلی باید روش و فلسفه کار مشخص گردد . پس از تعیین روش و اساس کار باید به تهیه پرسشنامه مناسب اقدام و سپس اجرا گردد. به نظر بریفیلد و روث^[۲۳]، هر پرسشنامه سنجش رضایت شغلی باید دارای خصوصیات ذیل باشد :

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۱- رضایت شغلی را از دیدگاه معین و مشخص اندازه گیری کند،
۲- سوالات به طور واضح و روشن مطرح گردد ،
۳-بین آزمودنی و اجرا کننده پرسشنامه، همکاری لازم به وجود آید ،
۴- پرسشنامه حتی الامکان موثق و معتبر باشد ،
۵- پرسشنامه به آسانی نمرهگذاری و تعبیر و تفسیر شود ،
۶- ضمن اجرا پرسشنامه ، به تغییر حالات روانی آزمودنی توجه گردد و از آن در تعبیر و تفسیر پرسشنامه استفاده شود (میردریکوندی ، ۱۳۷۹) .
برای سنجش رضایت شغلی پرسشنامه های متعددی ارائه گردیده است که به عنوان نمونه چند مورد از آنها ذکر می گردد :
۱- پرسشنامه رضایت شغلی مینه سوتا (Msq) : Msq یک مقیاس درجه بندی است برای سطوح مختلف خشنودی و ناخشنودی ، که دامنه آن از خیلی خشنود تا خیلی ناخشنود است. این پرسشنامه بیست وجه شغل شامل پیشرفت ، استقلال ، شناخت ، جایگاه اجتماعی ، شایستگی سرپرستان ، جبرانها ، سطوح مسئولیت شغلی و شرایط کار را آشکار می سازد . برای تکمیل Msq ، ۲۰ دقیقه وقت لازم است که می توان تا ۱۰ دقیقه بر آن افزود. این پرسشنامه درجه رضایتمندی پاسخ دهندگان را در (۵) ماده بر اساس مقیاس درجه بندی لیکرت می سنجد این موارد شامل بهرهمندی از توانایی ، خلاقیت شغلی ، تنوع کار ، ایمنی شغلی و شرایط مادی زندگی می شود ( ایمانی ، ۱۳۸۹ ) .
۲- شاخص توصیف شغلی ( JDI )^[24]: مقیاس توصیف شغلی (اسمیت ، کندال و هولین ، ۱۹۶۹) خلاصهتر از پرسشنامه رضایت مینه سوتا بوده و رضایت از شغل را در پنج بعد خود شغل ، سرپرست ، دستمزد ، ارتقا و همکاران می سنجد . در سنجش هر یک از وجوه پنج گانه ، کلمات و عبارات کوتاهی گنجانده شده است و پاسخ دهندهها مشخص می کنند که آیا کلمه یا عبارت توصیف شده درباره مشاغل آنها با بهره گرفتن از جوابهای «آری» ، «نه» و «نا مطمئن» صادق است یا نه . این پرسشنامه در ۱۵ دقیقه تکمیل می شود و به چند زبان چاپ شده است (میردریکوندی ، ۱۳۷۹) .
۳- پرسشنامه بریفیلد و روث (۱۹۵۱) : برخی از مشاغل ، رضایت بخشتر از دیگر مشاغلند. به کمک این پرسشنامه ، احساس افراد نسبت به شغلشان تعیین می گردد و از آنها خواسته می شود واکنش و احساس خود را در برابر هر یک از نوزده جمله با قرار دادن علامت مشخص سازند ( میردریکوندی ، ۱۳۷۹) .
۴- مقیاس رضایت شغلی اسپکتور^[۲۵](jss-1985) : این مقیاس متأثیر از مقیاس های JDI و MSQ به سنجش ۹ بعد رضایت شغلی توجه دارد که این ابعاد عبارتند از پرداخت ، ترفیعات ، سرپرست ، منافع حاشیهای ، پاداش های مشروط ، زمینه های فعالیت ، همکاران ، ماهیت کار ، ارتباطات ( زکی ، ۱۳۸۳ ) .
۵- پرسشنامه رضایت شغلی هاپاک : در این پرسشنامه تعداد چهار پرسش چند گزینهای مطرح گردیده است . افراد باید پس از مطالعه هر قسمت ، مناسبترین پاسخ را با علامت مشخص نماید (میردریکوندی ، ۱۳۷۹) .
۲-۸- عوامل موثر بر رضایت شغلی
محققان مدتهاست در جستجوی تعیین علل اساسی رضایت از شغل در سازمان و اداره هستند . تاکنون آنها توانسته اند به رشتهای از عوامل ثابت و مرتبط با رضایت شغلی دست یابند ، اما دست یابی به یک الگوی جامع تجربی ، تحقق نیافته است . می توان به اختصار به چند عامل که در این زمینه از اهمیت بیشتری برخوردارند، اشاره کرد : پورتر^[۲۶]و استیرز^[۲۷]به چهار عامل ذیل اشاره کردهاند: ۱- عوامل سراسری سازمان ؛ یعنی متغیرهایی که به طور وسیع در مورد بیشتر کارکنان صدق می کند. مانند حقوق و فرصت های ترفیع ۲- عوامل بلافصل محیط شغلی ؛ متغیرهایی که گروه های شغلی را تشکیل می دهد . همانند شیوهی سرپرستی و کیفیت روابط با همکاران ، شرایط کار و محل کار ۳- عوامل محتوایی یا فعالیت های بالفعل شغلی؛ مانند قلمرو شغل (میزان تنوع ، استقلال و مسئولیت) و وضوح نقش ۴- عوامل فردی ؛ ویژگی هایی که یک فرد را از دیگری متمایز می سازد . همچون سن ، سنوات خدمت و شخصیت ، اعتماد به نفس ، عزم و بلوغ (محمدزاده و مهروژان ، ۱۳۷۵) .
لاک^[۲۸]مهمترین عوامل موثر بر رضایت شغلی را چنین خلاصه می کند : ۱- کار پرمخاطره ذهنی که فرد می تواند با موفقیت با آن سازگار شود (موفقیت در سازگاری با کار) ۲- علاقه فردی به خود شغل که هر قدر علاقه فرد به شغل بیشتر باشد میزان رضایت او بیشتر خواهد بود ۳- کاری که از نظر جسمانی بیش از حد خسته کننده نباشد ( هر قدر فرد بیشتر خسته شود، رضایتش کمتر خواهد بود و هر قدر کمتر خسته شود ، میزان رضایتش بیشتر خواهد بود) ۴- پاداش برای عملکرد، منصفانه ، آموزنده و منطبق با خواست فرد باشد ۵- شرایط کار ، که با نیازهای فیزیکی سازگار باشد و به اهداف شغلی کمک کند ۶- احساس احترام به نفس از سوی شاغل ، او هر قدر از سوی دیگران نسبت به خود بیشتر احساس احترام کند ، میزان رضایتش بیشتر خواهد بود ۷- عواملی که در محیط کار ، نیاز به ارزش های شغلی را تسهیل می کند ؛ از قبیل افزایش حقوق و ترفیع (میردریکوندی ، ۱۳۷۹) .
جورج و جونز بیان می کنند که انصاف و عدالت در پرداخت نیز با رضایت شغلی ارتباط دارد . هر قدر انصاف و عدالت در پرداخت بیشتر و بهتر رعایت شود ، میزان رضایت شغلی بالاتر است و هر قدر میزان رضایت بیشتر باشد ، عملکرد کارگر و کارمند نیز بالاتر می رود . همچنین رضایت شغلی به وسیلهی پرداخت پاداش و تشویق کردن نیز بالا می رود . نگرش های فرهنگی ، خدمات درمانی و تسهیلات رفاهی در بالا بردن رضایت شغلی دخالت دارند . آنها همچنین چهار عامل اساسی را در میزان و سطح رضایت شغلی موثر می دانند: ۱- شخصیت و صفات شخصیتی ۲- ارزش ها ۳- موقعیت کار و شغل ۴- تأثیر اجتماعی (میردریکوندی، ۱۳۷۹).
کورمن عوامل موثر بر رضایت شغلی را به دو دسته تقسیم می کند : ۱- عوامل محیطی : مثل سطح شغل ، محتوای شغل ، رهبری ملاحظه کار ، دستمزد و فرصتهای ترفیع و ۲- عوامل شخصی : مثل سن ، سطح تحصیلات و جنسیت . هر قدر شغل از لحاظ سطح مسئولیت ، استقلال و تنوع بالاتر باشد ، مطلوب تر است . هر چند به نسبتی که فرد درسطح بالاتری قرار داشته باشد ( برحسب تحصیلات، توانایی ها و مانند آن ) ، سطح لازم این خصوصیات برای کسب خشنودی باید بالاتر باشد (کورمن ، به نقل از شکرکن ، ۱۳۷۶ ).
لوتانز (۱۹۹۲) به بررسی ابعاد پنجگانهی شغل پرداخته که عبارتند از : ۱- خود کار یا ماهیت کار : اندازه ای که شغل و وظایف جالب، فرصت برای یادگیری و امکان پذیرش مسئولیت را برای فرد فراهم می سازد. ۲- فرصت های ترفیع : فرصت و شانس پیشرفت در سلسله مراتب سازمانی ۳- پرداخت : پاداش و مزدی که فرد دریافت می کند و میزانی که فرد دستمزدش را در مقابل دستمزد دیگر کارکنان عادلانه و منصفانه می داند . ۴- نظارت و کنترل : توانایی سرپرست در ارائه رفتارهای حمایتی و کمک های فنی . ۵- همکاران : میزانی که همکاران از لحاظ فنی کارا هستند و از نظر اجتماعی حامی فرد به شمار می آیند.
در دههی ۱۹۶۰ خانم پاتریشیا اسمیت و همکاران عوامل موثر بر رضایت شغلی را به شرح زیر اعلام کردند : ۱- حقوق (درآمد) ، ۲- ماهیت یا خود شغل ، ۳- فرصت های ارتقاء شغل ، ۴- نظارت و سرپرستی و ۵- گروه همکاران .
آرنولد و فیلدمن (۱۹۸۶) عوامل موثر بر رضایت شغلی را به شش دسته تقسیم می کنند که عبارتند از : ۱- حقوق و دستمزد، ۲- ماهیت کار ، ۳- ترفیع و ارتقاء ۴- سرپرستی، ۵- همکاران و ۶- شرایط کاری . عوامل فوق باعث می شود افراد از رضایت شغلی بالاتر برخوردار شوند .
لاوری (۱۹۹۳) رضایت شغلی را یک مفهوم پیچیده می داند که اندازه گیری آن به طور عینی دشوار است و آنرا تحت تأثیر دامنه وسیعی از متغیرهایی می داند که با عوامل شخصی ، اجتماعی ، فرهنگی ، سازمانی و محیط مرتبط است . این عوامل عبارتند از : ۱- عوامل شخصی: شخصیت، تحصیلات، هوش، توانایی، سن، وضعیت تاهل ، ۲- عوامل اجتماعی : روابط با همکاران، گروه کار ، فرصت های تعاملات افراد در سازمان غیررسمی ، ۳- عوامل فرهنگی : نگرش های اساسی ، عقاید ، ارزش ها ، ۴-عوامل سازمانی : ماهیت کار، تکنولوژی ، سرپرستی ، شرایط کار و ۵- عوامل محیطی : عوامل اقتصادی ، اجتماعی ، فنی و تأثیرات دوستی .
نتیجه گیری (عوامل مؤثر بر رضایت شغلی) : رضایت شغلی چیست و چگونه می توان به آن دست یافت؟ این مساله ای است که بسیاری افراد با آن دست به گریبانند ، چه افرادی که جویای کارند و می خواهند برای اولین بار محیط کار را تجربه کنند و چه کسانی که سالهاست در حرفه خود مشغولند و از مشکلات آن رنج می برند . محیط کار هر انسانی خانه دوم اوست، چه بسیار افرادی که عمده ساعات شبانه روز خود را ، مجبورند در محیط کاری خود بگذرانند. ساده پیداست که این محیط نیز همچون خانه باید برآورنده حداقلی از نیازهای روحی و روانی افراد باشد تا آنها بتوانند ضمن کسب درآمد به ارتقای دانش حرفهای خود پرداخته و خدمتی ارائه دهند. بنابراین رضایت شغلی در اثر عوامل متعددی ایجاد می شود ، در واقع رضایت شغلی نوعی احساس مثبت فرد نسبت به شغلش است ، این عوامل در کنار هم می توانند رضایت شغلی را در افراد ایجاد کنند ، چه بسا تنها نبود یک عامل از مجموع این عوامل می تواند از ایجاد رضایت در فرد بکاهد یا حتی او را در زمره افراد ناراضی از شغل قرار دهد . مطالعات مختلف در زمینه رضایت شغلی نشان می دهد که متغیرهای زیادی با رضایت شغلی مرتبط است که این متغیرها در چهار گروه قابل طبقه بندی است :
۱) عوامل سازمانی : بعضی از عوامل سازمانی که منبع رضایت شغلیاند، عبارتند از : الف) حقوق و دستمزد^[۲۹]: مطالعات «لاک^[۳۰]» نشان می دهد که حقوق و دستمزد یک عامل تعیین کننده رضایت شغلی است. بویژه زمانی که از دیدگاه کارمند این پرداخت منصفانه و عادلانه باشد (شهبازی و همکاران ، ۱۳۸۷) .
ب)- ترفیعات : ترفیعات شامل تغییر مثبت در حقوق (حقوق بالا) ، چالش کاری بیشتر، مسئولیت بیشتر و آزادی در تصمیم گیری است. بعلت اینکه ارتقاء میزان ارزش فرد را برای سازمان نشان می دهد (بویژه در سطوح عالی)، ترفیع فرد منجر به افزایش روحیه فرد می گردد.
ج)- خط مشی های سازمانی^[۳۱]: ساختار دیوانسالارانه برای فردی که دارای سبک رهبری دموکراسی است، مناسب نیست. علاوه بر آن خط مشی های سازمانی نیز در رضایت شغلی تأثیر می گذارد، خط مشی های غیرمنعطف باعث برانگیختن احساسات منفی شغلی می شود و خط مشی های منعطف باعث رضایت شغلی می شود (منبع پیشین) .
۲)- عوامل محیطی : عوامل محیطی کار شامل موارد زیر است: الف) سبک سرپرستی^[۳۲]: هرجا که سرپرستان با کارکنان رفتاری حمایتی و دوستانه داشته باشند ، رضایت شغلی نیز زیاد بوده است .
ب)- گروه کاری : اندازه گروه و کیفیت ارتباطات متقابل شخصی در گروه نقش مهمی درخشنودی کارکنان دارد. هر چه گروه کاری بزرگتر باشد رضایت شغلی نیز کاهش می یابد. زیرا ارتباطات متقابل شخصی ضعیف تر شده و احساس همبستگی کم رنگتر و در نهایت شناخت تمامی افراد مشکل می شود .
ج)- شرایط کاری ^[۳۳]: هر چه شرایط کاری مطلوبتر باشد باعث رضایت شغلی می شود ، چرا که در شرایط کاری مطلوب، آرامش فیزیکی و روانی بهتری برای فرد فراهم می شود (گزل زاده، ۱۳۸۵، نقل از ایمانی ، ۱۳۸۹) .
۳)- ماهیت کار^[۳۴]: کار به خودی خود نقش مهمی در تعیین سطح رضایت شغلی دارد. محتوای شغل دارای دو جنبه است : یکی محدوده شغل است که شامل میزان مسئولیت، اقدامات کاری و بازخور است. هر چه این عوامل وسیعتر باشد. باعث افزایش حیطه شغلی می شود که آن نیز به نوبه خود رضایت شغلی را فراهم می آورد. دومین جنبه عبارت است از تنوع کاری : تحقیقات نشان می دهد که تنوع کاری متوسط موثرتر است . تنوع وسیع باعث ابهام و استرس می شود و از طرف دیگر تنوع کم نیز باعث یکنواختی و خستگی می شود که منجر به عدم رضایت شغلی می گردد. ابهام در نقش و تضاد در نقش همواره از سوی کارکنان مورد اجتناب قرار گرفته است . زیرا اگر کارکنان کاری که انجام می دهند و انتظاری که از آنها می رود را نشناسند، موجبات ناخشنودی آنها فراهم می گردد (شهبازی و همکاران، ۱۳۸۷) .
۴)- عوامل فردی: در حالی که محیط بیرونی سازمان و ماهیت شغل عوامل تعیین کننده در رضایت شغلی هستند، صفات و ویژگی های فرد نیز نقش مهمی در آن دارد . افرادی که بطور کلی دارای نگرش منفی هستند، همیشه از هر چیزی که مربوط به شغل است شکایت دارند . مهم این نیست که شغل چگونه است ، آنها همواره بدنبال بهانهای می گردند تا به گله و شکایت بپردازند . سن ، ارشدیت و سابقه ، تأثیر قابل ملاحظهای بر رضایت شغلی دارند . کارکنانی که دارای سن بالا و سابقه زیاد در سازمان هستند ، انتظار دارند که رضایت بیشتری از شغل خود داشته باشند . همچنین بعضی صفات مشخصه شخصیتی طوری است که باعث افزایش رضایت شغلی می شود . بعلاوه می توان اینطور نتیجه گرفت افرادی که در سلسله مراتب نیازهای مازلو درسطح بالاتری قرار دارند ، رضایت شغلی بیشتری خواهند داشت (گزل زاده ، ۱۳۸۵، نقل از ایمانی ، ۱۳۸۹) .
۲-۹- روابط انسانی و رضایت شغلی
از نقطه نظر مدیریت ، هدف دانش روابط انسانی عبارت است از ایجاد سازمانی پرتوان و پویا ، ولی این مقصود از هیچ راهی میسر نمی شود ، مگر از طریق فراهم آوردن رضایت در وجود افراد به خاطر موفقیت درکارگروهی اعضای سازمان . اعضای سازمان ، موقعی برای نیل به هدف سازمانی برانگیخته می شوند و تا جایی جهد و کوشش می کنند که بدانند نتایج موفقیت آمیز کار گروهی تا چه درجهای به برآورد نیازها و تمایلات شخصی آنها کمک کرده و این راه تا چه حد میسر است که طبع انسانی را اقناع نماید. می توان گفت رابطهای میان پویایی سازمان و رضامندی افراد موجود می باشد که مشابه رابطه سودگیری با رضایت خاطر مشتریان است. متخصصین امر بازار همیشه به این مقوله اندیشیدهاند که آیا موفقیت یک مؤسسه بازرگانی، به دریافت سود و بهره هر چه بیشتر است و یا فراهم ساختن رضایت خاطر مشتری ؟
عده زیادی را امروزه عقیده بر آن است که این دو موضوع مکمل، لازم و ملزوم یکدیگرند و اصولاً رابطهای انکارناپذیر دارند واین رابطه نیز بین پویایی و رضامندی افراد سازمان موجود می باشد که به طور متعادل در هر دو مورد تأکید و تأیید می گردد . طبیعت و ماهیت روابط انسانی است که اثرات بین اهداف سازمانی (پویایی) و اهداف شخص (رضامندی) را با طریقی مستدل متوازن می سازد. می توان گفت که دانش روابط انسانی وسیلهای برای به ثمر رساندن اهداف عالی سازمان از طریق رضامندی افراد سازمانی است.
پویایی و کارایی گروه → رضامندی افراد → روابط انسانی خوب
از طرفی دیگر می توان با داشتن روابط انسانی خوب ، پویایی و کارآیی را ایجاد نمود که در نتیجه ، این عمل سبب رضامندی اعضا خواهد گردید. یعنی روابط انسانی وسیله ای کارساز است برای ایجاد رضامندی در افراد و کارکنان از طریق پویایی گروهی .
رضامندی افراد → پویایی و کارایی گروه → روابط انسانی خوب
شکل ۲-۱رابطه عوامل انسانی و رضایت شغلی
در هر حال نمی توان گفت رضامندی و پویایی بر یکدیگر تفوق و رجحانی دارند بلکه هر دو به صورت یکسان و مشابه لازم و ملزوم یکدیگرند . بدین منظور که اثرات مثبت روابط انسانی خوب منتهی به ایجاد رضایت خاطر در افراد می گردد و در نتیجه پویایی و کارآیی را باعث می شوند (پرهیزکار ، ۱۳۷۵ ص : ۱۳۹-۱۳۷) .
۲-۱۰- کیفیت زندگی کاری
رضایت شغلی روی زندگی کاری کارکنان تأثیر عمده ای دارد. برای مثال، کارمندی که احساس رضایت شغلی عمیقی دارد، از پریشانی کمتری رنج می برد و آماده است تا از کیفیت زندگی کاری بالایی برخوردار باشد. از طرف دیگر، پرسنلی که احساس رضایت کمتری دارد و فشار زیادی را در کار تحمل می کند معمولاً از کیفیت زندگی کاری پایینی برخوردار است. روانشناسان صنعتی و سازمانی، مدیران حرفهای، تصمیم گیران سازمان و دولت ، روز به روز بیشتر به مقوله کیفیت زندگی کاری کارکنان اهمیت می دهند. کیفیت زندگی کاری توسط پاداش ها و بن هایی تعیین می شود که پرسنل بر مبنای امکان مشارکت و پیشرفت خود در سازمان، بر مبنای رعایت ایمنی شغل، بر مبنای نوع کار، بر مبنای خصوصیت های سازمانی و بالاخره برمبنای کیفیت روابط متقابل در بین اعضای گوناگون سازمانی دریافت می کنند. به طور خلاصه، کیفیت زندگی کاری به وضعیت تمام ابعاد کار توجه دارد. اخیراً تحقیقات انجام گرفته درباره رضایت کارمندی از حوزه تنگ و محدود و منحصر به کار ، تجاوز کرده و درباره روابط بین رضایت و کار و رضایت عام و جامعه زندگی، بهداشت عمومی و سلامت و بهزیستی به جستجو و تحقیق می پردازد (آدامز ، کینگ ۱۹۹۶ ، بی هر و مک گرات ، ۱۹۹۲، نقل از پارساییان و اعرابی ۱۳۷۴) .
لاولر(۱۹۸۲) معتقد است که ساده ترین روش ها برای سازمان ها تا بتوانند به شاخص هایی درباره کیفیت زندگی کاری دست پیدا کنند عبارت اند از سنجش غیبت از کار، جابجایی پرسنلی، نرخ حوادث صنعتی، سطح رضایت شغلی وپولی که برای کارآموزی و پیشرفت کارمندان هزینه می شود. این متغیرها، تصور می شود همه با کیفیت زندگی ارتباط دارند بدون توجه به اینکه ، کیفیت زندگی کاری، چگونه مفهوم پراهمیت سازمانی است و احتمالاً همین طور پراهمیت باقی خواهد ماند.
حفظ و نگهداری کیفیت زندگی کاری بالا برای کارکنان پرهزینه است، اما در طولانی مدت باید به کارآیی و تولید بیشتر سازمان بینجامد. سازمان ها با بهره گرفتن از شیوه های گوناگون ، کیفیت زندگی کار را بهبود می بخشند . در حالی که بعضی از این شیوه ها با تغییرات مستقیم و آشکار ، مانند دستمزدهای بالاتر از نرخ بازار برای مشاغل و یا تصویب قوانین مربوط به حفظ حقوق کارگران (مانند حقوق مربوط به فرصت برابر شغلی و تصمیم گیریهای پرسنلی مناسب) درگیر بوده اند ، روان شناسان صنعتی و سازمانی روی بهبود کیفیت زندگی شغلی از طریق برنامههایی اقدام می کنند که مشارکت بیشتر کارمند را در فرایند های سازمانی تشویق می کند (لاولر، ۱۹۸۹) .
هم مقوله کیفیت زندگی کاری و هم جنبش زندگی کاری کمک می کنند تا جنبه هایی از کار که برای همه کارگران و رضایت شغلی آن ها اهمیت دارد روشن تر شود . جنبش کیفیت زندگی کار، که مورد توجه ویژه روان شناسان صنعتی و سازمانی است ، روی دو هدف مهم روان شناسی صنعتی و سازمانی تاکید دارد . اول ، بهبود محیط فیزیکی و اجتماعی در کار به مثابه بخشی از کوشش ها برای بهبود بهزیستی مربوط به کار ، رضایت و کیفیت کاری ؛ دوم ، بهبود نتایج سازمانی مانند افزایش بهره وری ، کیفیت کار و کاهش غیبت از کار و جابجایی کارمندی از طریق افزایش مشارکت کارمندان در فرایندهای سازمانی و تعهد نسبت به این فرایندها (پارساییان و اعرابی ، ۱۳۷۴) .
۲-۱۱- ویژگی های شخصی و خشنودی شغلی
بسیاری از ویژگی های شغل و محیط کار، خشنودی شغلی را تحت تأثیر قرار می دهند . با طراحی مجدد شغل و محیط های کار ، برای مدیریت این امکان فراهم خواهد گردید که خشنودی شغلی و بهره وری را بالا ببرد . دیگر عوامل موقعیتی که ممکن است خشنودی شغلی را تحت تأثیر قرار دهند ، عبارت اند از پیچیدگی وظیفه و زوج های کاری. همچنین ویژگی های شخصی که خشنودی شغلی و نگرش های کاری را تحت تأثیر قرار می دهند عبارت اند از : سن ، جنس، نژاد ، هوش، استفاده از مهارت ها و تجربه شغلی ، سطح تحصیلات ، توانایی شناختی ، تجربهی شغلی ، شخصیت و … اگر چه این عوامل نمی توانند به وسیله سازمان ها تغییر یابند ولی برای پیش بینی خشنودی در میان گروه های مختلف کارکنان می توانند مورد استفاده قرار گیرند (مهداد ، ۱۳۸۵) .
۲-۱۳- افزایش رضایت شغلی
سازمانها برنامه ها و شیوه هایی برای افزایش رضایت ، تدوین و اجرا کرده اند . این برنامه ها شکلهای مختلفی دارد بعضی از آنها ساختار کار را تغییر می دهند ، بعضی دیگر روش های مربوط به دستمزدها را عوض می کنند و بعضی دیگر برنامه های سودآور حاشیهای و یا کار بسته ای یا مجموعهای را پیشنهاد می کنند . بعضی از این روشها را در زیر مورد بررسی بیشتر قرار می دهیم :
۲-۱۲-۱- تغییر در ساختار شغلی: در کوشش برای افزایش رضایت شغلی از طریق تغییر در ساختار شغلی سه روش مورد استفاده قرار گرفته است : ۱- روش گردش کار: در این روش کارمند یک شغل تخصصی به شغل تخصصی دیگر نقل مکان می کند. در حالی که گردش کار برای کارآموزی پرسنل در مشاغل گوناگون مورد استفاده قرار می گیرد اما برای جبران و تسکین یک نواختی و سنگینی ناشی از انجام یک کار تکراری و غیرقابل تغییر نیز بکار می رود .
۲- توسعه شغلی : روشی است که به کارگر اجازه می دهد تا وظایف اضافی گوناگون را به عهد گرفته و در کوشش برای انجام آنها احساس کند که یک عضو پر ارزش آن سازمان است .

همانگونه که قبلاً گفته شد ، در تهیه آثار صوتی و تصویری اشخاص متعددی همانند تهیه کننده ،کارگردان ،فیلم نامه نویس ،توزیع کننده و نمایش دهنده فیلم و….. شرکت دارند که در نهایت فیلم محصول فعالیت مجموع این عوامل است .
شخصی که با انتخاب فیلمنامه تأمین سرمایه ،استخدام عوامل سازنده وتهیه مقدمات لازم مدیریت کلان ساخت یک اثر صوتی تصویری را از ابتدا تا انتها هدایت میکند ،باید توابع عمل خویش را نیز تحمل کند و چناچه در اثری که او ساخته است ضرر وزیانی به اشخاص وارد شده باشد باید پاسخگو باشد .به نظر میرسد که چنین فردی در یک اثر تلویزیونی و یا سینمایی حسب مورد یا کارگردان است یا تهیه کننده ای که تمام فعالیت ها حتی انتخاب کارگردان را نیز برای رسیدن به هدف خاصی در ان اثر بر عهده دارد، تا وی با انتخاب بازیگران یا صحنه های مورد نظر ،مراد خود را بیان کند در این خصوص نقش نهاد های نظارتی را باید مد نظر قرار داد.زیرا پس از ساخت یک اثر سینمایی برای نمایش ان نیاز به صدور مجوز خاص است.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

در این زمینه آئین نامه نظارت بر نمایش فیلم و اسلاید وویدئو صدور پروانه نمایش هیأت نظارت پیش بینی نموده است^[۴۶۳]. که این هیأت می تواند نسبت به صدور یا عدم صدور مجوز اقدام کند .چنانچه هیأت مذکور نسبت به صدور مجوز اقدام کند و در اثر نمایش خسارتی به شخص یا اشخاصی وارد شود،چون تحقق فعل زیانبار (مثلاً هتک حرمت ) دارای مراحلی بوده است که تصمیم ونظر هیأت نظارت را می توان به عنوان جز اخیر علت نامه در تحقق ان و ورود زیان دانست.^[۴۶۴] البته انتظار کشف موارد نقض حریم خصوصی و یا افعال زیانبار خصوصاً در مورد علائم تجاری و آثار ادبی و غیره از این هیأت نامعقول است و لذا در این زمینه بایستی متعارف بودن این موارد را مد نظر قرار داد و در صورتی که بر اسا سمعیار عرفی و نوعی انتظار کشف چنین مواردی برای این هیأت وجود داشته باشد روا دانستن تقصیرو مسئولیت برای این هیأت بدون اشکال می باشد.
در خصوص صدا وسیما نظارت بر تولید و پخش برنامه ها کاملاً متفاوت است و صراحتاً در ماده ۱۴ آئین نامه بررسی فیلم نامه و صدور پروانه فیلم سازی مصوب ۱۴/۵/۶۸ هیأت وزیران ، سازمان صدا و سیما از مفاد آئین نامه مذکور مستثنی گردیده است.^[۴۶۵]رویه حاکم در شبکه های رادیویی و تلویزیونی به این صورت است که قبل از ساخت یک اثر رادیویی و تلویزیونی ، موضوع در شورایی موسوم به شورای طرح و برنامه که اعضاء آن به اعتبار نوع مسئولیت آنها در رسانه همانند مدیر تولید سیما، مدیر واحد اطلاعات و برنامه ریزی ، مدیر کل شبکه ، مدیر طرح وبرنامه و غیره و همچنین کارشناسان مربوطه ، طرح وتصویب
می شود.همچنین پس از ساخت مجدداً شورایی تحت عنوان شورای ارزیابی ،فیلم و یا اثر ساخته شده را کاملاً از جهت فنی و محتوایی ارزیابی و مجوز نهایی و تأییدیه آن را صادر می کنند.
همچنین قبل از پخش، مجدداً افرادی که توسط مدیریت شبکه انتخاب شده اند برنامه مورد پخش را بازبینی نموده و با مجوز این ناظرین امکان پخش یک برنامه وجود دارد. و لذا در حدود مسئولیت این افراد و همانگونه که بیان شد بر اساس معیارهای عرفی و نوعی که از این افراد می توان انتظار داشت در صورت اثبات تقصیر در اجازه پخش فیلم ویا برنامه مضر، می توان آنها را مسئول قلمداد و به نسبت تقصیر این افراد حکم به جبران خسارت صادر نمود .
فصل چهارم:علل موجهه(علل رافع تقصیر )
با ورود زیان و انتساب آن به خوانده ، او می تواند به استناد یکی از علل موجهه ، یعنی علل رافع تقصیر، از خود دفاع کرده و خود را از قید مسئولیت رها سازد . در این مورد رابطه سببیت بر جاست و خوانده با عللی که آنها را موجه یا دفاعیات می خوانیم عمل زیانبار خود را توجیه می کند. بر خلاف قوه قاهره یا حادثه ی ناگهانی که باعث از بین رفتن رابطه سببیت می گردد . با توجه به ماهیت فعالیت های زیان باررسانه های صوتی وتصویری علل موجهه خاصی یافت می شود که متناسب با نوع رسانه ها به طور معمول یکی از موارد ذیل را به عنوان علل موجهه می توان بر شمرد .^[۴۶۶]
الف) توجیه ^[۴۶۷]
ب) تفسیر یا تحلیل منصفانه^[۴۶۸]
ج) مصونیت ها ( مطلق یا مشروط ) ^[۴۶۹]
د) اظهار برائت ^[۴۷۰]
ه) مصلحت عموم ^[۴۷۱]
و) رضایت زیان دیده^[۴۷۲]
ز) حکم قانون ^[۴۷۳]
ی)گزارش علنی دادگاه^[۴۷۴]
گفتاراول:توجیه
از علل موجهه برای رهایی از مسؤولیت اثبات درستی ادعا و اظهار نظر است . بدین صورت که اگر خوانده بتواند ثابت کند برنامه یا گزارش یا مطلبی که به خاطر آنها طرح دعوی شده است ، صحت دارد ، از مسؤولیت رهایی می یابد ، البته همین که خواهان ثابت کند برنامه ها یا گزارش های مورد شکایت جنبه افترایی داشته است ، فرض می شود که برنامه ها یا گزارش های موردادعا صحت ندارد و خوانده مسؤول است . بنابراین ، خوانده برای رهایی از تحمل آثار این فرض باید اثبات کند که دعاوی مطروحه علیه وی دارای ویژگی های زیر بوده است : ^[۴۷۵]
هر یک از برنامه ها یا گزارش ها یا مطالب پخش یا منتشر شده ، از طریق رسانه های همگانی که به خاطر آنها شکایت شده است ، صحت و حقیقت دارند.
هر نوع تفسیر و برداشت و معقول از مضمون برنامه ها یا گزارش ها یا مطالب پخش یا منتشر شده از طریق رسانه های که بخاطر آنها شکایت شده است ، صحت و حقیقت دارد .
برنامه ها یا گزارش ها یا مطالب پخش یا منتشر شده از طریق رسانه هایی که ادعا می شود به
گونه ی طعنه آمیز و کنایه دار افترایی هستند ، صحت دارند . ممکن است خوانده نتواند دلایل کافی ارائه کندتا دادگاه را نسبت به اینکه برنامه ها یا گزارش های افترا آمیزی که از طریق رسانه های همگانی پخش شده اند ، صحت و حقیقت دارند ، متقاعد کند ، در حالیکه ممکن است ، برنامه ها یا گزارش ها یا مطالب مذکور در واقع صحت داشته باشد و با این حال خوانده در دعوی محکوم شود . ^[۴۷۶]
در نظام حقوقی کامن لا، طرح دفاع « توجیه » آنچنان با سهولت امکان پذیر نیست و رسانه های همگانی چندان به دفاع مزبور دل خوش نکرده اند ، زیرا ترکیب هیأت منصفه ای که به دعاوی مربوط به رسانه ی همگانی رسیدگی می کند ، به گونه ای است که نتیجه ی آن را غیر قابل پیش بینی می گرداند ، به علاوه نه تنها با استناد به دفاع مذکور ممکن است ، خوانده یا خواندگان از مسؤولیت رهایی نیابند ، بلکه ممکن است ، استناد به دفاع مزبور باعث تشدید خسارت شود و گاهی اقرار ضمنی، به حساب آید . با این حال اگر خوانده ( که ممکن است هر یک از رسانه های همگانی باشد ) نتواند ثابت کند که فعالیت های افتراء آمیز ، صحت و حقیقت دارد ، این برای مسؤول شناختن وی کافی نیست ، بلکه اگر خواهان حکم را به نفع خویش تحصیل کند ، باید ثابت کند که فعالیت های مزبور به وی ضرر رسانیده است . ^[۴۷۷]
بدین ترتیب می توان از دفاع « توجیه » استفاده کرد ، خواه در فعالیت های افتراء آمیز ( رسانه های همگانی ) که چندان مهم نیستند ، ولی قابل اثبات هستند و خواه در ادعاهای افترا آمیزی که از شدت برخوردارند ، ولی دلیلی برای اثبات آنها و جود ندارد .
بند ۱: ادله اثبات توجیه
چنانچه خوانده به این دفاع استناد کند ، باید ثابت کند که مطالب و گفته های وی – که ادعا شده است، افتراء آمیز هستند – صحت و حقیقت دارد . گواهی عده ای از شهود برای این امر کافی است . ازنتایج این نظر می توان گفت که روزنامه نگاران و رسانه های همگانی نمی توانند با استناد به نظر و حرف های عموم مردم از مسؤو لیت رهایی یابند .^[۴۷۸]
اثبات ادعاهای رسانه های همگانی و اثبات حقیقت فعالیتهای رسانه ها باید با ارائه مدارک و ادله متقن و دردادگاه صورت بگیرد. ضوابط پذیرش این دفاع عبارتند از :
فعالیت های افتراء آمیز ادعایی رسانه ی همگانی باید از نظر خوانده صحت و حقیقت داشته باشد؛ همین خوانده با اعتقاد به صحت به طرح آن ها اقدام کرده باشد.
دفاع مزبور باید در دادگاه مطرح شود.
خوانده باید دلایل معقولی برای طرح این دفاع و استناد بدان را داشته باشد.
بند ۲: نقش و تاثیر سوء نیت^[۴۷۹]
در نظام حقوقی کامن لا، سوء نیت در دفاع «توجیه» تاثیری ندارد. و همین که صحت فعالیت افترا آمیز رسانه ثابت شود سوء نیت در آن مهم شمرده نمی شود. اما این قاعده یک مستند دارد؛ قانون اعاده ی حیثیت مجرمین ۱۹۴۷ انگلستان مقرر می دارد که برخی از سوابق محکومیت کیفری بعد از سپری شدن چند سالی از تاریخ محکومیت مزبور، از سابقه کیفری اشخاص حذف می شوند اثر حذف سابقه ی محکومیت از سجل کیفری اشخاص محکوم این است که در هیچ یک از جلسات دادرسی دادگاه نباید به آن استناد شود و این امر در خصوص همه ی رسانه های همگانی صادق است. اگر رسانه های همگانی چنین سوابقی را منتشر، پخش و ارائه کنند، اگر توام با سوء نیت باشد، حتی نمی توانند به دفاع «تفسیر منصفانه»^[۴۸۰] نیز استناد کنند.
در حقوق ایران در خصوص دفاع مزبور ماده ۶۹۷ قانون تعزیرات ۱۳۱۵ مقرر می دارد؛ « هرکس به وسیله ی اوراق چاپی یا خطی یا به وسیله ی درج در روزنامه و جرائد یا نطق در مجامع یا به هر وسیله ی دیگر به کسی امری را صریحاً نسبت دهد یا آن ها را منتشر نماید که مطابق قانون آن امر ، جرم محسوب می شود و نتواند صحت آن اسناد را ثابت نماید ، جز در مواردیکه موجب حد است باید یک ماه تا یک سال حبس و تا ۷۴ضربه شلاق یا یکی از آنها حسب مورد محکوم خواهد شد.» این ماده از علل موجهه ی مسؤولیت کیفری صحبت می کند اما آیا می توان با استناد به آن مسؤولیت مدنی خوانده را منتفی دانست؟خیر – زیرا فقدان تقصیرکیفری به معنای انتفاء تقصیر مدنی نیست و رابطه منطقی بین تقصیر کیفری و مدنی عموم و خصوص مطلق است، هر تقصیر کیفری تقصیر مدنی نیز می باشد، لیکن برخی اعمال با آنکه تقصیر کیفری نیستند ، در زمره ی تقصیرهای مدنی جا می گیرند.در ضمن استفاده از هر وسیله ای برای زیان زدن به دیگری به گونه ی نامشروع ممنوع است، اگرچه این وسیله حق باشد ، زیرا اشخاص در مقام اعمال حق نیز می توانند مرتکب تقصیر شوند. در این مورد ماده ی ۱ قانون مسئولیت مدنی و اصل ۴۰ قانون اساسی وجود دارد. با این حال در صورتی که افشای تخلفات و جرایم مرتکبین به نفع و مصلحت جامعه باشد ، چنانکه مقامات عمومی یا دولتی مرتکب اختلاس یا تخلفات اداری گردند و رسانه های همگانی برای اطلاع رسانی به انتشار تخلفات مزبور مبادرت ورزند، در مقایسه ی نفع عموم بانفع زیاندیدگان، باید مسؤولیت مدنی خواندگان را منتفی دانست.
فصل دوم :تفسیر یا تحلیل منصفانه^[۴۸۱]
تحلیل منصفانه به عنوان یکی از مهم ترین دفاعیات رسانه های صوتی و تصویری به شمار می رود.در تعریف تفسیر یا تحلیل منصفانه گفته می شود که نقد و بررسی موضوعات واجد نفع عمومی در قالب
ارائه ی تفسیر یا تحلیل و بر مبنای اظهارات موضوعی واقعی یا دارای مصونیت که این تفسیر و تحلیل به صورت صادقانه یا از روی حسن نیت شخصی که آگاه به غیر واقعی بودن آن ها نیست یا به هرنحو دیگری، سوء نیت ندارد ، انجام می گیرد. ^[۴۸۲]
رسانه های صوتی و تصویری در مورد اطلاعاتی که به نفع عموم است بدون هیچ محدودیتی اطلاع رسانی می کنند و دادگاه ها اگر این فعالیت ها توام با حسن نیت باشد از آنها حمایت می کنند که این مسئله در یک جامعه آزاد مدنی وجود دارد. و رسانه ها تمایل بیشتری به دفاع «تفسیر یا تحلیل منصفانه» دارند و به آن استناد می کنند تا توجیه. و این دفاع یک وسیله ی بالقوه برای رسانه ها محسوب می شود.^[۴۸۳]
این دفاع متشکل از عناصری است که عبارتند از :
اظهار نظر مبتنی بر داده های صحیح باشد.
اظهار نظر منصفانه باشد.
اظهار نظر مبتنی بر نفع عموم باشد.
اظهار نظر بدون سوء نیت باشد.
بند ۱: اظهار نظر موضوعی یا اعلان واقعیات^[۴۸۴]
اظهار نظر باید به صورت تحلیلی و نظری صورت بگیرد و نه گزارش واقعیات خارجی. البته همیشه
نمی توان به سادگی میان اظهار نظر و تحلیل از آنها تمایز قائل شد.^[۴۸۵] اگرچه تمایز بین اظهار نظر و تحلیل از آن ها به سختی انجام می شود. فعالیت های رسانه های صوتی وتصویری ممکن است با توجه به اوضاع و احوال به دو صورت باشد)
در برخی مواقع به گونۀ « اظهار نظر و تحلیل» باشد که در این صورت دفاع تفسیر منصفانه در دسترس است و در برخی دیگر اظهار نظر درباره ی واقعیات و امور موضوعی یا عینی باشد که در این صورت دفاع توجیه مورد استناد قرار می گیرد.
در این باره یکی از حقوقدانان انگلیسی(Gatley) می گوید) «اظهار نظر و تحلیل یا تفسیر و برداشت ، یک اظهار نظر درباره ی داده ها و واقعیات است ، به گونه ای که اگر گفته شود ، برخی از اعمالی که از یک فرد سرزده است ، زشت و شرم آور است، این امر یک اظهار نظر یا تحلیل، خواهد بود. «زیرا به اعمال خواهان نسبت می دهد» اما اگر گفته شود که خواهان کاری انجام داد که مورد انتقاد قرار گرفت ، این امر صرفاً اعلان واقعیات عینی است تفاوت یک مطلب و اظهار نظر انتقادی با یک مطلب افترائی آن است که اظهار نظر افتراء آمیزی که درباره ی عملکرد شخصی صورت می گیرد، در واقع یک اظهار نظر و نقد و بررسی به معنای خاص خود محسوب نمی شود ، در حالیکه تحلیل و تفسیر، یک اظهار نظر و تبیین
درباره ی قوت و ضعف عملکردی محسوب می شود. وانگهی استنتاج و استنباط در مورد واقعیات نیز ممکن است ، تفسیر تلقی شود.^[۴۸۶] »
اگر چه تعریفی از تفسیر ارائه نشده اما باید به مفاد اظهار نظر توجه کردو اگر اظهار نظر مبتنی بر داده و عملکرد صحیح و واقعی باشد، مشمول دفاع می گردد. این تفسیر استثنایی دارد و آن استثنا این است که اگر تفسیر بر پایه ی داده ها ی واقعی نباشد، ( اگر اظهار نظری که به عمل آمده است ، در خصوص موضوعی باشد که صحت و واقعیت ندارد ) ولی شخصی صورت داده باشد که از یک « وضعیت مصونیتی » برخوردار است ، مثلاً اظهارات در طی مذاکرات پارلمانی صورت گرفته باشد ، در این صورت خوانده