مدل سه پارامتری دارای یک پارامتر اضافی است که سبب می­ شود انتهای منحنی ویژگی­های سوال روی نقطه صفر قرار نگیرد. برای مثال، وقتی که می­توان پاسخ درست سوال را حدس زد، مانند سوال­های چند گزینه­ای آزمون­های شناختی، احتمال موفقیت حتی در سطوح پایین صفت به طور قابل توجهی بالاتر از صفر است. همانطور که در معادله ‏۳‑۳ مشاهده می­کنید، مدل سه پارامتری با افزودن پارامتر مجانب پایین یعنی حدس زدن را همساز می­ کند.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

شکل ‏۳‑۳: منحنی های ویژگی سوال از مدل لوجستیک سه پارامتری.
در شکل ‏۳‑۳ سه سوال با دشواری و قوه تمیز برابر اما با مجانب­های پایین نابرابر نشان داده شده است. احتمال موفقیت در هر سه سوال حتی در پایین­ترین سطح صفت بالاتر از صفر است. در مورد سوالی که γ برابر ۲۵/۰ است، حتی در پایین ترین سطح توانایی احتمال پاسخ درست کمتر از ۲۵/۰ نیست. در صورتی که احتمال حدس زدن پاسخ درست صفر نباشد، این پیش ­بینی قابل قبول است. در مورد سوال­های چهارگزینه­ای، احتمال موفقیت از راه حدس تصادفی تفاوت ۲۵/۰ است. اما، برآورد مجانب در مدل سه پارامتری اغلب با احتمال حدس زدن تصادفی تفاوت دارد. برای مثال، اگر آزمودنی­ها به طور نظام­دار بتوانند گزینه­ های نامطلوب را حذف کنند، انتخاب درست از بین بقیه گزینه­ ها، احتمال بیشتری در مقایسه با حدس زدن تصادفی خواهد داشت.
در مدل سه پارامتری که همه سوال­های آن مجانب یکسان دارند برآورد احتمال پاسخ با مشکل مواجه می­ شود. برای اجتناب از این مشکل برآورد، برای همه سوال­های مشابه، یک مجانب پایین مشترک محاسبه می­ شود. دشواری سوال در مدل سه پارامتری معنای متفاوت دارد. اگرچه در اینجا نیز دشواری سوال در نقطه عطف منحنی ویژگی سوال (ICC) دیده می­ شود، اما با سطحی از صفت که در آن احتمال موفقیت ۵۰ درصد باشد برابر نیست. مجانب پایین نقطه عطف را تغییر نمی­دهد.
مدل­های سوال پاسخ چند ارزشی
مدل­های سوال پاسخ برای معرفی معادله بین یک متغیر یا صفت مکنون پیوسته و سوال پاسخ دو ارزشی این محدودیت را دارد که چارچوب بسیاری از پاسخ­هایی را که روان­شناسان به کار می­برند نمی­ توان به صورت درست و غلط نمره­گذاری کرد. شمار زیادی از ابزارهای اندازه ­گیری، به ویژه در حوزه سنجش نگرش و شخصیت با سوال­های چندگزینه­ای به صورت طبقه ­های چندگانه مرتب شده وجود دارند. برای این­گونه داده ­های سوال پاسخ چند طبقه­ای، مدل­های سوال پاسخ چند ارزشی مورد نیاز است تا بین سطح صفت آزمودنی و احتمال پاسخ دادن به یکی از طبقه­ها یک معادله غیر خطی ارائه شود.
نمره­گذاری آزمودنی­ها بر اساس مدل­های نظریه سوال پاسخ
بحث در این فصل به نمره­گذاری مدل­های تک بعدی دو ارزشی نظریه سوال پاسخ محدود خواهد شد. در تمامی راهبردهای نمره­گذاری مبتنی بر نظریه سوال پاسخ کوشش می­ شود که با بهره گرفتن از الگوی پاسخ­دهی آزمودنی­ها همراه با پارامترهای برآورد شده سوال، جایگاه افراد در پیوستار صفت مکنون برآورد شوند. در این فصل، سه مورد از این راهبردهای نمره­گذاری سوال­های دوارزشی که شامل بیشینه درست­نمایی^[۱۴] (ML)، بیشینه پسین^[۱۵] (MAP) و پسین مورد انتظار ^[۱۶] (EAP) هستند را مورد بحث قرار می­دهیم.
اگرچه بحث را به نمره­گذاری سوال­های دو ارزشی محدود کرده­ایم، ولی بیشتر الگوریتم­های نمره­گذاری که در اینجا شرح داده شده است به آسانی در مورد مدل­های سوال پاسخ چند ارزشی نیز قابل تعمیم است. همچنین در این فصل مدل­های ۱PL و ۲PL به عنوان پایه­ای برای توضیح مطالب به کار خواهند رفت. البته، نمره­گذاری به مدل نظریه سوال پاسخ مورد استفاده بستگی دارد، اما منطق الگوریتم­های نمره­گذاری صرف نظر از مدل خاص نظریه سوال پاسخ یکسان است.
نمره­دهی به روش بیشینه درست­نمایی
چنانکه از نام آن پیداست، نمره­دهی به روش بیشینه درست­نمایی (ML) یک فرایند جستجو برای یافتن مقدار θ است تا احتمال الگوی پاسخ­دهی آزمودنی را به حداکثر برساند. به بیان دیگری با توجه به الگوی پاسخ صفر (تایید نشده) و یک (تایید شده) آزمودنی به یک مجموعه سوال که اندازه پارامترهای آن­ها معلوم است. برآورد ML از سطح صفت با جمع کردن احتمال (در واحدهای لگاریتمی) هر پاسخ سوال مشاهده شده (u_si) به شرط مقدار θ تعیین می­ شود. سپس بیشینه تابع درست­نمایی (یعنی مد) با بهره گرفتن از روش­های عددی تعیین و این اندازه به عنوان θ منظور می­ شود.
تابع درست­نمایی
یک آزمون ساده سه سوالی را در نظر بگیرید که بر اساس مدل ۲PL در معادله ‏۳‑۴، درجه­بندی شده است.

پارامترهای تشخیص سوال برای سوال­های ۳، ۲، ۱به ترتیب عبارتند از ۰/۲ و ۵/۱، ۰/۱= و دشواری هر یک از سوال­ها نیز به ترتیب عبارتند از ۵/۱ و ۰/۰، ۵/۱- = . با جایگزین کردن اندازه­ های این پارامترها در فرمول مدل ۲PL، سه منحنی ویژگی سوال پاسخ^[۱۷] به دست می ­آید که در شکل ‏۳‑۴ نشان داده شده ­اند. مشاهده می­کنید که IRCها یعنی منحنی ویژگی پاسخ سوال­ها، احتمال پاسخ به سوال را نشان می­ دهند. این را P_i(θ_s) بنامید و چنانچه داشته باشیم Q_i(θ_s)=1- P_i(θ_s)، در این صورت از احتمال پاسخ ندادن به یک سوال به ازای هر مقدار سطح صفت آگاه خواهیم شد.
شکل ‏۳‑۴: منحنی­های سوال پاسخ برای سه سوال نمونه.
طبق تعریف، IRCها برآوردهایی ار فراوانی نسبی در درازمدت^[۱۸]هستند. زمانی که یک فراوانی نسبی در درازمدت پیش از وقوع آن محاسبه می­ شود، آن را احتمال و وقتی که این فراوانی پس از وقوع محاسبه می شود آن را درست­نمایی^[۱۹] می نامند. با توجه به این موضوع، وقتی که الگوی پاسخ به سوال­ها مشاهده شد، می­توان IRCها را برای محاسبه درست نمایی شرطی (برای θ) هر سوال به کار برده شود. به عنوان مثال، اگر یک آزمودنی به سوال۱ پاسخ درست بدهد ()، پس درست­نمایی وقوع آن، مشروط بر θ، برابر خواهد بود با P_i(θ) بر روی منحنی­یی که برای θ در سوال ۱ محاسبه شده است. اگر آزمودنی به سوال ۲ ()، پاسخ درست ندهد، پس درست­نمایی آن پاسخ خاص برابر خواهد بود با ۱-P₂(θ) که در نقطه θ محاسبه شده است و همین­طور الی آخر.
برای یافتن درست­نمایی مربوط به یک الگوی پاسخ­دهی، پژوهشگر فقط باید منحنی­های ویژه سوال پاسخ یا IRCهای مناسب را درهم ضرب کند. مثلاً اگر پاسخ­های یک فرد به ۳ سوال ۱،۱،۰ (تایید شده، تایید شده و تایید نشده) باشد احتمال شرطی آن از روی حاصل­ضرب IRCهای P₁(θ) و P₂(θ) و Q₃(θ) به دست می آیدو نتایج این حاصل­ضرب برای اندازه­ های گوناگون سطح صفت فرضی در شکل ‏۳‑۵ نشان داده شده است. حال برای یافتن حداکثر برآورد درست­نمایی سطح صفت، پژوهشگر به سادگی می ­تواند محل بیشینه شدن تابع درست­نمایی را پیدا کند. با یک نگاه به نظر می­رسد که ۹۰/۰=θ بهترین احتمال است، اما احتمال اندازه­ های اطراف این دامنه نیز تقریبا به همان اندازه است.
­
شکل ‏۳‑۵: تابع درست­نمایی برای آزمون ۳ سوالی.
به طور کلی، درست­نمایی شرطی یک الگوی پاسخ­دهی را می­توان با معادله ‏۳‑۵ بصورت محاسبه حاصل ضرب زنجیره­ای برای تمامی سوال­های اجرا شده، محاسبه کرد.

در این روش مشکلاتی در برآورد بیشینه درست­نمایی وجود دارد. نخست، تا زمانی که آزمودنی حداقل به یک سوال پاسخ درست یا غلط ندهد هیچ برآوردی از سطح صفت (یعنی بیشینه تابع) به دست نخواهد آمد. الگوی پاسخ درست به همه سوال­ها، به یک تابع درست­نمایی تکنوای افزایشی^[۲۰] که حداکثر آن در جهت مثبت بی­نهایت قرار دارد، منجر می­ شود. همچنین الگوی پاسخ تمام نادرست به یک تابع تکنوای درست نمایی کاهشی که حداکثر آن در جهت منفی بی­نهایت قرار دارد، منتهی می­ شود. مشکل دوم آن است که IRCهایی که شامل اندازه­ های بیت ۰و۱ هستند در معادله ‏۳‑۵ در یکدیگر ضرب می­شوند و در نتیجه درست نمایی­های شرطی به سرعت کوچک می­شوند. در واقع درست­نمایی­ها ممکن است به اندازه­ای کوچک شوند که کامپیوترها دقت خود را از دست بدهند.
برای از میان برداشتن مشکل دوم، محققان اغلب به جای درست­نمایی­های خام با لگاریتم درست­نمایی­ها کار می­ کنند. لگاریتم درست­نمایی­ها با گرفتن لگاریتم طبیعی IRC به دست می ­آید. توجه کنید که لگاریتم اعداد بین ۰ و ۱ منفی است و اعداد منفی بزرگ احتمال­های نسبتا پایین و اعداد منفی کوچک احتمال­های نسبتا بالایی را به دست می­ دهند. معنی ضمنی تبدیل لگاریتم درست­نمایی این است که تابع لگاریتم درست نمایی به جای حاصل­ضرب IRCها از مجموع آنها به دست می ­آید. مقدار θهایی که تابع درست نمایی در معادله ‏۳‑۵ را بیشینه می­ کند، دقیقا با برآورد سطح صفتی که تابع لگاریتم درست­نمایی (LOG-L) معادله‏۳‑۶ را به حداکثر می­رساند برابر خواهد بود.

رضایت از همکار

۲۶۶/۰

۰۰۲/۰

رضایت از کارفرما

۱۷۴/۰

۰۱۲/۰

رضایت از شغل

۲۱۷/۰

۰۰۲/۰

با توجه به جدول ۴-۲۰ مشاهده می شود که سطح معنی داری های بدست آمده کمتر از پنج صدم می باشد در نتیجه تاثیر متغیرهای ابعاد رضایت شغلی بر تعهد سازمانی معنی دار می باشد. شدت تأثیر متغیرهای ابعاد رضایت شغلی بر تعهد سازمانی ۵/۷۵ + درصد می باشد که با توجه به علامت ضریب بتاها جهت این تاثیرها مثبت بوده و همچنین ضریب تعیین بین دو متغیر نیز برابر با ۵۶۹/۰ می باشد که این نشان می دهد که متغیرهای ابعاد رضایت شغلی به میزان ۹/۵۶ درصد می تواند متغیر تعهد سازمانی را پیش بینی کند. حال با توجه به مقدار بتاها نتیجه می گیریم که متغیر حقوق و دستمزد نسبت به دیگر متغیرهای ابعاد رضایت شغلی تاثیر بیشتری بر تعهد سازمانی دارد.
فصل پنجم
نتیجه گیری و پیشنهادات
۵-۱) مقدمه
در این فصل نتایج حاصل از تحقیق ،یعنی آنچه از فصل چهارم بدست آمده را با مطالعات ،یافته ها و تحقیقات پیشین که در فصل دوم به آن ها اشاره شده است ، با هم ترکیب کرده و مورد بحث قرار می دهیم. در این فصل به ترتیب ،نتایج حاصل از تحقیق را نوشته ،به دنبال نتیجه گیری کلی به ارائه پیشنهادات برای تحقیقات آتی می پردازیم.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۵-۲) نتایج آمار استنباطی
۵-۲-۱)نتایج آزمون فرضیه اول
نتایج بدست آمده از آزمون های همبستگی فرضیه اول را که وجود رابطه معنادار رفتار اخلاقی با تعهد سازمانی کارمندان مقطع متوسطه آموزش و پرورش ناحیه ۱ رشت است، تایید نموده و نتیجه می گیریم که این رابطه معنادار است.ونتایج ما با نتایجی که محققان پیشین بدست آورده اند ،مانند نتایج محمد انصاری ومحمد شاکر اردکانی (۱۳۸۹) ،میان کارکنان دانشگاه علوم پزشکی اصفهان صورت گرفته بود ،و حقیری(۱۳۸۹) ،در داخل کشور ،یوسف در سال ۲۰۰۷و تاسی و هوانگ(۲۰۰۸) و ساکز و همکاران او (۱۹۹۶) و کولن(۲۰۰۳)که رابطه بین اخلاق کار و تعهد سازمانی رابررسی نموده بودند ، مطابقت دارد.
۵-۲-۲)نتایج آزمون فرضیه دوم
طبق نتایج بدست آمده از آزمون های همبستگی ، فرضیه دوم تایید می شود و نتیجه می گیریم رضایت شغلی با تعهد سازمانی کارمندان مقطع متوسطه آموزش وپرورش ناحیه ۱ رشت رابطه دارد. شدت همبستگی بیانگر رابطه مستقیم بین دو متغیر می باشد. این نتیجه گیری با نتایج تحقیقات محققینی همچون دکتر علی ابراهیمی و معصومه صالح پور ،حسینعلی کوهستانی در داخل کشور ،کراشی ،بوسک و سینفرت،(۲۰۰۵)فجور تافن(۱۹۹۳)و اکپرا و وین(۲۰۰۸)و مالیک (۲۰۱۰) در خارج از کشور مطابقت دارد.
۵-۲-۳)نتایج آزمون فرضیه سوم
فرضیه فرعی اول نیز با توجه به نتایج بدست آمده تایید می گردد . نتیجه میگیریم که رضایت از دستمزد (حقوق) با تعهد سازمانی کارمندان مقطع متوسطه آموزش وپرورش ناحیه ۱ رشت رابطه دارد. سطح معنی داری بدست آمده برای آزمون ضریب همبستگی پیرسون نشان دهنده معنی دار بودن رابطه است. شدت همبستگی بین دو متغیر حقوق و دستمزد و تعهد سازمانی بیانگر رابطه مستقیم بین دو متغیر می باشد. این با نتایج فجور تافن (۱۹۹۳)مطابقت دارد.
۵-۲-۴)نتایج آزمون فرضیه چهارم
نتایج آمار استنباطی نشان داده است که ؛ رضایت از همکاران با تعهد سازمانی کارمندان مقطع متوسطه آموزش وپرورش ناحیه ۱ رشت رابطه دارد .بنابر این فرضیه فرعی دوم نیز تایید می شود. سطح معنی داری بدست آمده نشان می دهد این رابطه معنی دار است و شدت همبستگی بین دو متغیر رضایت از همکار و تعهد سازمانی نشان دهنده وجود رابطه مستقیم بین دو متغیر می باشد.
۵-۲-۵)نتایج آزمون فرضیه پنجم
فرضیه فرعی سوم نیز طبق نتایج بدست آمده تایید می شود و نتیجه می گیریم رضایت از کارفرما با تعهد سازمانی کارمندان مقطع متوسطه آموزش و پرورش ناحیه ۱ رشت رابطه داردو این رابطه معنی دار می باشد. شدت همبستگی بین دو متغیر رضایت از کارفرما و تعهد سازمانی بیانگر رابطه مستقیم بین دو متغیر است.
۵-۲-۶)نتایج آزمون فرضیه ششم
طبق نتایج آمار استنباطی و همبستگی رضایت از شغل با تعهد سازمانی کارمندان مقطع متوسطه آموزش و پرورش ناحیه ۱ رشت رابطه دارد. و فرضیه فرعی چهارم نیز مورد تایید قرار می گیرد.سطح معنی داری بدست آمده برای آزمون ضریب همبستگی پیرسون نشان می دهدکه این رابطه معنی دار است. شدت همبستگی بین دو متغیر رضایت از شغل و تعهد سازمانی این بیانگر رابطه مستقیم بین دو متغیر می باشد.
همچنین با بهره گرفتن از روش رگرسیون چند گانه نشان داده شد که کدام یک از متغیرهای رفتار اخلاقی و یا رضایت شغلی تاثیر بیشتری بر تعهد سازمانی دارد؟
با توجه به سطح معنی داری های بدست آمده ، تاثیر متغیرهای رفتار اخلاقی و رضایت شغلی بر تعهد سازمانی معنی دار می باشند. شدت تأثیر متغیرهای رفتار اخلاقی و رضایت شغلی بر تعهد سازمانی با توجه به علامت ضریب بتاها مثبت بوده و همچنین ضریب تعیین بین دو متغیر نیز نشان می دهد که متغیرهای رفتار اخلاقی و رضایت شغلی می توانند متغیر تعهد سازمانی را پیش بینی کنند. این نتایج با نتایج محققین پیشین همچون ،اکپرا و وین ،(۲۰۰۸)،رخمن (۲۰۱۰)و الیزر و کسلوسکی (۲۰۱۰) در خارج از کشور مطابقت دارد.
همچنین نتایج رگرسیونی و مقادیر بتا نشان داده است که متغیر رضایت شغلی نسبت به متغیر رفتار اخلاقی تاثیر بیشتری بر تعهد سازمانی دارد.
۵-۳)پیشنهادات
۵-۳-۱)پیشنهادات براساس فرضیه های تحقیق
۱- نتایج آزمون رابطه معناداری بین رفتارهای اخلاقی و تعهد سازمانی را نشان می‌دهد بنابراین پیشنهاد می‌شود ، مدیران شرایطی را فراهم کنند، که اصول اخلاقی بیشتر رعایت شود وبا وضع قوانین و راهکارهایی مانند نصب منشور اخلاقی ، گنجاندن بند هایی اخلاقی در ارزشیابی سالانه کارمندان و در نظر گرفتن امتیازاتی برای کارمندان با اخلاق تر، افراد را به رعایت اصول اخلاقی و روابط بهتر با یکدیگر، در حیطه قوانین ، تشویق و ترغیب نمایندو همچنین برنامه ‌هاوتدابیری برای مبارزه جدی با رشوه گیری و شناخت افراد متخلف اتخاذ و اجرا شود .
۲- با توجه به نتایج فرضیه دوم که نشان می‌داد رضایت شغلی با تعهد سازمانی کارمندان رابطه دارد، پیشنهاد می‌شود، مدیران و مسئولین، با ارائه راهکارهای مناسب مانند تنوع در کار ، وهمچنین رعایت تناسب بین رشته تحصیلی و حتی علایق و مهارت های فرد با وظایف شغلی او وارائه شرح شغل مناسب و کامل در هنگام گزینش ، همچنین استفاده از مشارکت و پیشنهادات کارمندان در وضع برخی قوانین و دستورالعمل ها، سطح رضایت شغلی کارمندان را بالا برده و تعهد سازمانی را افزایش دهند.
۳ـ از آنجا که نتایج بدست آمده از تحقیق حاضر، نشان داد که حقوق و دستمزد افراد، تأثیر زیادی در تعهد سازمانی افراد دارد وبا توجه به اینکه در مجموع پاسخ های داده شده در پرسشنامه نسبت به بقیه ابعاد،حقوق و دستمزد نقش بیشتری در رضایت شغلی داشته است، پیشنهاد می‌شود ، مسئولین محترم با ایجاد وضعیت معیشتی و رفاهی مناسب و تأمین‌های مالی بلندمدت، شامل ترفیع رتبه و پاداش ، همچنین متناسب بودن حقوق با شغل و مسئولیت و رشته تحصیلی مرتبط توجه بیشتری شود ، تا رضایت شغلی و تعهد سازمانی کارکنان افزایش یابد.
۴- توزیع برگه ها یا فرم‌های نظرخواهی و امتیازدهی همکاران به یکدیگر ،و نیز کارفرمایانشان،و شناسایی و تشویق کارمندا ن با اخلاق و نیز رسیدگی جدی وسریع به شکایات و تخلفات افراد متخلف.
۵-۳-۲) محدودیت‌های تحقیق
۱- این تحقیق در ناحیه یک شهر رشت و مقطع متوسطه انجام شدو نظر کارمندان مقاطع و نواحی و شهرهای دیگر مورد بررسی قرار نگرفته است و از آن جا که توقعات افراد با توجه به شرایط استخدامی و یا سابقه یا محل خدمت تغییر می کند امکان دارد اگر تحقیق مشابهی در آن جامعه آماری صورت گیرد،نتایج آن متفاوت باشد .به طور مثال افرادی که سابقه کمتری دارند و هنوز به استخدام رسمی آموزش و پرورش در نیامده اند ،شاید امنیت شغلی برایشان اهمیت بیشتری داشته باشد .و یا افرادی که سن بالاتری دارند رفتارهای اخلاقی همکاران بیشتر از حقوق و دستمزد ،بر تعهد ایشان موثر باشد.
۲- در این تحقیق از پرسشنامه بسته استفاده شده است و دیده شد برخی افراد درحاشیه اطراف آن مسائل و مشکلات مربوط به شغل خود را نوشته بودند و بسته بودن پرسشنامه را می توان بعنوان یکی از محدودیت های تحقیق نام برد.
۵-۴) پیشنهادات برای تحقیقات آتی
۱- پیشنهاد می‌شود این تحقیق در نواحی و مقاطع دیگر آموزش و پرورش نیز صورت گیرد و نتایج آن با نتایج این تحقیق مقایسه گردد.
۲- پیشنهاد می‌شود در تحقیقات آتی از پرسشنامه باز و یا نیمه باز یا مصاحبه نیز استفاده گردد.
۳- پیشنهاد می شود عوامل دیگری که برتعهد سازمانی موثرند نیز مورد تحقیق و بررسی قرار گیرد .
باسمه تعالی
پاسخگوی محترم
ضمن عرض سلام و خسته نباشید
پرسشنامه حاضر مربوط به رساله کارشناسی ارشد اینجانب با عنوان « تاثیر رفتارهای اخلاقی و رضایت شغلی ، برتعهد سازمانی کارکنان مقطع متوسطه ناحیه ۱رشت » می باشد ؛ باتوجه به اینکه دراین تحقیق ، نظر شما در دستیابی به نتایج صحیح ، نقش مهمی دارد، خواهشمند است بادقت به سوالات پاسخ دهید.
قابل به ذکراست که در این تحقیق هویت پاسخ دهندگان محرمانه است.
باتشکر ـ سیده فاطمه حسینی

در آیه‏۱۰ همین سوره (مریم) اشاره دیگرى به اهمیت‏سکوت دیده مى‏شود .آن جا که در داستان «زکریا» علیه‌السلام مى‏خوانیم: «هنگامى که مژده تولد حضرت «یحیى‏» علیه السلام در آینده نزدیک به او داده شد در حالى که هم خودش پیر و ناتوان بود و هم همسرش نازا، از خداوند تقاضاى نشانه‏اى کرد، (قَالَ رَبِّ اجْعَل لِّی آیَهً قَالَ آیَتُکَ أَلَّا تُکَلِّمَ النَّاسَ …) (قرآن :۲۳-۱۰ ) و به او وحى شد که: نشانه تو آن است که سه شبانه روز تمام در حالى که زبانت‏سالم است قدرت سخن گفتن با مردم را نخواهى داشت (تنها زبانت ‏به ذکر خدا و مناجات با او گردش مى‏کند.
درست است که در این آیه تحسین یا مذمتى از سکوت نیست، ولى همین اندازه که آن‏را به‏عنوان یک آیت الهى براى «زکریا» قرار داد دلیل بر این است که ارزش‏الهى دارد.
همین معنى در سوره آل عمران، آیه‏۴۱ نیز آمده است که «زکریا» پس از شنیدن این مژده‏بزرگ (مژده‏صاحب فرزند شدن، آن هم فرزند صالح و بسیار برجسته‏اى همچون یحیى علیه السلام) تقاضاى آیت و نشانه‏اى از پروردگارش کرد، در پاسخ به او فرمود:« آیت و نشانه تو آن است که سه روز جز با اشاره و رمز با مردم سخن نخواهى گفت :قال آیتک الا تکلم الناس ثلاثه ایام الا رمزا» (قرآن :۳- ۴۱).
بعضى از مفسران احتمال داده ‏اند که خود دارى زکریا از سخن گفتن با مردم جنبه اختیارى داشته نه این‏که زبان او بى‏اختیار جز با ذکر خدا باز نمى‏شده، و به تعبیر دیگر، او مأمور به روزه سکوت در آن سه روز بود.
«فخر رازى» این قول را از «ابومسلم» نقل مى‏کند و آن را تفسیر زیبا و معقولى مى‌شمرد، ولى این تفسیر با محتواى آیه چندان سازگار نیست، زیرا زکریا درخواست آیه و نشانه‏اى براى آن بشارت الهى کرده بود و سکوت اختیارى نمى‏تواند دلیل بر این معنى باشد جز با تکلیف.
به هر حال، این گفتگوها درباره تفسیر آیه در آنچه ما به دنبال آن هستیم یعنى ارزش سکوت از نظر قرآن تأثیر چندانى ندارد; زیرا از آیات بالا بخوبى استفاده مى‏شود که سکوت یک ارزش والا داشته که به عنوان یک آیت الهى ارائه شده است.
۳-۸-۲- سکوت در روایات اسلامى
اهمیت «صمت‏» (سکوت) در روایات اسلامى بازتاب بسیار گسترده‏اى دارد، و نکته‏هاى دقیق و ظریفى درباره آن بیان شده، و آثار و ثمرات آن با تعبیرات جالبى تشریح شده است، که به بخشى از آن ذیلاً اشاره مى‏شود:
۱- در زمینه تاًثیر سکوت در تعمیق تفکر و استوارى عقل، از رسول‏خدا صلى الله علیه و آله نقل شده که فرمود:« إذا رَأَیْتُمُ الْمُؤْمِنَ صَمُوتاً فَادْنُوْا مِنْهُ فَإنَّهُ یُلْقِى الحِکْمَهَ وَالْمُؤْمِنُ قَلِیلُ الْکَلامِ کَثِیرُ الْعَمَلِ وَالْمُنافِقُ کَثِیرُ …; هنگامى که مؤمن را خاموش ببینید به او نزدیک شوید که دانش و حکمت‏به شما القا مى‏کند، و مؤمن کمتر سخن مى‏گوید و بسیار عمل مى‏کند، و منافق بسیار سخن مى‏گوید و کمتر عمل مى‏کند.» (مجلسی، ۱۳۸۶ ج ۷۵: ۳۱۲)
۲- در حدیث دیگرى در همین زمینه از امام صادق علیه السلام مى‏خوانیم که فرمود: «دلیل العاقل التفکر و دلیل التفکر الصمت; نشانه عاقل فکر کردن و نشانه فکر کردن، سکوت نمودن است.» (همان : ۳۰۰)
۳- در حدیث دیگرى از امام امیرالمؤمنین علیه السلام آمده است: «اکثر صمتک یتوفر فکرک و یستنر قلبک و یسلم الناس من یدک، بسیار خاموشى برگزین تا فکرت زیاد شود، و عقلت نورانى گردد، و مردم از دست (و زبان) تو سالم بمانند!» (ری شهری، ۱۳۸۶ ، ج ۲ :‏۱۶۶۷)
از این روایات بخوبى استفاده مى‏شود که رابطه دقیق میان بارور شدن فکر و اندیشه، با سکوت وجود دارد; دلیل آن هم روشن است، زیرا قسمت مهمى از نیروهاى فکرى انسان در فضول کلام و سخنان بیهوده از میان مى‏رود، هنگامى که انسان سکوت را پیشه مى‏کند، این نیروها متمرکز مى‏گردد، و فکر و اندیشه را به کار مى‏اندازد، و ابواب حکمت را به روى انسان مى‏گشاید، به همین دلیل، مردم سخن گفتن بسیار را دلیل کم عقلى مى‏شمرند و افراد کم عقل سخنان بیهوده بسیار مى‏گویند.
۴- از بعضى از روایات استفاده مى‏شود که یکى از مهم‌ترین عبادت سکوت است، از جمله، در مواعظ پیامبراکرم صلى‌الله علیه و آله به ابوذر مى‏خوانیم: «اربع لایصیبهن الا مؤمن: الصمت وهو اول العباده……» چهار چیز است که تنها نصیب مؤمن مى‏شود، نخست سکوت است که سرآغاز عبادت مى‏باشد…» (همان :۱۰۸۰۵)
۵- از بعضى از احادیث استفاده مى‏شود که پرگویى مایه قساوت و سنگدلى است، در حدیثى از امام صادق علیه السلام مى‏خوانیم: «کان المسیح علیه‌السلام یقول لا تکثر الکلام فى غیر ذکرالله فان الذین یکثرون الکلام فى غیر ذکر الله قاسیه قلوبهم ولکن لا یعلمون، حضرت مسیح علیه السلام مى‏فرمود، جز به ذکر خدا سخن زیاد مگویید، زیرا کسانى که در غیر ذکر خدا سخن بسیار مى‏گویند دلهایى پر قساوت دارند ولى نمى‏دانند!» (کلینی، ۱۳۸۷، ج ۲: ۱۱۴)
۶ - در حدیث دیگرى از امام على‏بن‏موسى‏الرضا علیهم ا السلام مى‏خوانیم: سکوت نه تنها از اسباب علم و دانش است، بلکه راهنما به سوى هرخیر و نیکى است، فرمود: «ان الصمت‏باب من ابوااب الحکمه، ان الصمت‏یکسب المحبه انه دلیل على کل خیر، سکوت درى از درهاى دانش است، سکوت محبت مى‏آورد، و دلیل و راهنماى همه خیرات است.» (همان، ج۲: ‏۱۱۳)
این که مى‏فرماید: سکوت محبت مى‏آورد به خاطر این است که بسیارى از رنجش‌ها و عداوت‌ها از نیش زبان زدن و تعبیرات نامناسب درباره اشخاص حاصل مى‏شود، و سکوت انسان را از آن نجات مى‏دهد.
۷- سکوت سبب نجات از بسیارى از گناهان مى‏شود و در نتیجه کلید ورود در بهشت است. چنان‏که در حدیثى از پیامبراکرم صلى الله علیه و آله مى‌خوانیم: «که مردى نزد آن حضرت آمد (و طالب سعادت و نجات بود) پیغمبر صلى‌الله علیه و آله فرمود: آیا تو را به چیزى راهنمایى کنم که خدا به وسیله آن تو را وارد بهشت مى‏سازد، عرض کرد آرى اى رسول‏خدا! سپس دستور به انفاق و یارى مظلوم و کمک از طریق مشورت فرمود، و بعد دستور به سکوت داد و فرمود: «فاصمت لسانک الا من خیر; سکوت اختیار کن جز از نیکیها» و در پایان افزود: «هرگاه یکى از این صفات در تو باشد، تو را به سوى بهشت مى‌‌برد.» (همان، ج ۲: ‏۱۱۶)
۸- بى‌شک یکى از آثار مثبت‏سکوت، آراسته شدن به زیور وقار است. همان‏گونه که در حدیثى از امیرمؤمنان على علیه السلام مى خوانیم: «الصمت‏یکسیک الوقار، و یکفیک مئونه الاعتذار;سکوت لباس وقار برتو مى‏پوشاند و مشکل عذر خواهى را از تو بر مى‏دارد!» (شیخ الاسلامی، ۱۳۸۵ : ‏۱۸۲۷)
۹- همین معنى به شکل گویاترى در حدیث دیگرى از همان حضرت آمده است، فرمود: «ان کان فى الکلام بلاغه ففى الصمت السلامه من العثار، اگر در سخن گفتن، بلاغت ‏بوده باشد، در سکوت سلامت از لغزشهاست!» (غرر الحکم، شماره ۳۷۱۴)
۱۰- این بحث را با حدیث دیگرى از امام حسن علیه السلام ادامه مى‏دهیم که فرمود: «نعم العون الصمت فى مواطن کثیره و ان کنت فصیحا، سکوت یاور خوبى است در بسیارى از موارد، هرچند سخن گویى فصیح باشى!» (ری‌شهری، ۱۳۸۶: ‏۱۰۸۲)
آنچه در بالا درباره اهمیت‏سکوت و آثار سازنده و مثبت آن در تعمیق تفکر آدمى و جلوگیرى از اشتباهات و مصون ماندن از انواع گناهان و حفظ شخصیت و ابهت و وقار، و عدم نیاز به عذر خواهى‏هاى مکرر و مانند آن آمد، به این معنى نیست که سخن گفتن همه جا نکوهیده و مذموم باشد، و انسان از همه چیز لب فرو بندد، چرا که این خود آفت‏بزرگ دیگرى است.
هدف از ستایش سکوت در آیات و روایات اسلامى، باز داشتن از پرگویى و سخنان لغو و بیهوده و گفتارهاى اضافى و غیر لازم است وگرنه در بسیارى از موارد، سخن گفتن، واجب و لب فرو بستن و سکوت، حرام مسلم است.
مگر نه این است که نعمت‏ بیان به صورت بزرگترین نعمت در سوره الرحمن بعد از نعمت آفرینش انسان شمرده شده است، و یکى از بزرگ‌ترین افتخارات نوع بشر داشتن زبان گویا و قدرت بر تکلم است.
امر به معروف و نهى از منکر، تعلیم علوم واجبه، ارشاد جاهل، تنبیه غافل، و راهنمایى به سوى حق و عدالت، و بسیارى از شؤون تعلیم و تربیت‏به وسیله زبان انجام مى‏گیرد، هیچ دانشمند و صاحب فکرى نمى‏گوید در این گونه موارد باید سکوت کرد. آنچه مایه بدبختى انسان و بازداشتن او از تهذیب نفس و سیر و سلوک الى‌الله است‏سخنان اضافى و به اصطلاح «فضول‏الکلام‏» است، بنابراین، باید از هرگونه افراط و تفریط در این مساله شدیدا پرهیز کرد.

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

امام سجاد على‏بن‏الحسین علیهما السلام در این باره سخنى دارد، که سخن آخر و قول فصل است و حق مطلب را بخوبى ادا فرموده است. کسى از آن حضرت پرسید: آیا سخن گفتن افضل است‏یا سکوت؟ امام علیه السلام در جواب فرمود:
«لکل واحد منهما آفات فاذا سلما من الافات فالکلام افضل من السکوت. قیل کیف ذلک یا بن رسول الله علیه السلام؟ قال: لان الله عزوجل ما بعث الانبیاء و الاوصیاء بالسکوت، انما بعث-هم بالکلام، و لا استحقت الجنه بالسکوت و لا استوجبت ولایه بالس-کوت و لا توقیت النار بالسکوت انما ذلک کله بالکلام، ما کنت لاعدل القمر بالشمس انک تصف فضل السکوت بالکلام و لست تصف فضل الکلام بالسکوت‏»، هرکدام از این دو آفاتى دارد، هرگاه هر دو از آفت در امان باشد، سخن گفتن از سکوت افضل است، عرض شد اى پسر رسول‏خدا چگونه است این مطلب؟ فرمود: این به خاطر آن است که خداوند متعال، پیامبران و اوصیاى آن‌ها را به سکوت مبعوث و مامور نکرد، بلکه آنها را به سخن گفتن مبعوث کرد، هرگز بهشت‏با سکوت به دست نمى‏آید، و ولایت الهى با سکوت حاصل نمى‏شود، و از آتش دوزخ با سکوت رهایى حاصل نمى‏شود، همه اینها به وسیله کلام و سخن به دست مى‏آید، من هرگز ماه را با خورشید یکسان نمى‏کنم، حتى هنگامى که مى‏خواهى فضیلت‏سکوت را بگویى با کلام آن را بیان مى‏کنى و هرگز فضیلت کلام را با سکوت شرح نمى‏دهى!» (مجلسی، ۱۳۸۶ ج ۶۸: ۲۷۴)
بى‏شک «سکوت‏» و «سخن گفتن‏» هر کدام جایی و مقامى دارد و هر یک از آنها داراى جنبه‏هاى مثبت و جنبه‏هاى منفى است، و بى شک جنبه‏هاى مثبت‏سخن گفتن فزونتر از جنبه‏هاى منفى آن است; ولى از آنجا که جنبه‏هاى مثبت‏سخن گفتن هنگامى آشکار مى‏شود که انسان در مراحل تهذیب نفس توفیق کافى یافته باشد، به همین دلیل کسانى را که در آغاز راهند بیشتر توصیه به سکوت مى‏کنند، و بعد از کسب سلطه بر هواى نفس و به اصطلاح مالک زبان شدن، مأمور به سخن گفتن و هدایت مردم مى‏شوند.
در اینجا معیار روشنى داریم، هرگاه ما سخنانى را که در شبانه روز مى‏گوییم روى یک نوار ضبط کنیم و بعد با دقت و سخت گیرى و خالى از تعصب به بررسى آن بپردازیم مشاهده مى‏کنیم که از میان صدها یا هزاران کلمه که در طول یک شبانه روز از ما صادر شده، مقدار کمى از آن مربوط به اهداف الهى یا حوایج زندگى و ضروریات حیات مى‏باشد و بقیه «فضول کلام» و سخنان اضافى است که در لابه‏لاى آن احیاناً مطالب ناروا و گناه آلود یا سخنان مشکوک و مشتبه مى‏باشد.
این نکته نیز شایان توجه است که «صمت‏» و «سکوت‏» هر چند در منابع اصلى لغت تقریبا به یک معنى تفسیر شده است، ولى در کلمات بعضى از علماى اخلاق تفاوتى در میان آن دو دیده مى‏شود، به این معنى که، سکوت ترک کلام بطور مطلق است، ولى «صمت‏» به معنى ترک سخن گفتن در امورى است که هدف صحیحى را تعقیب نمى‏کند (ترک ما لا یعنیه) و آنچه براى سالکان الى الله و راهیان راه خدا و علاقه‏مندان به تهذیب نفس ضرورت دارد، بیشتر «صمت‏» است نه «سکوت‏».
۳-۸-۳- نقش سکوت و اصلاح زبان
آنچه در بحث پیشین، یعنى اهمیت‏سکوت و صمت و تاثیر آن در تهذیب نفوس و اخلاق گذشت، در واقع یکى از طرق اساسى براى پیشگیرى از آفات زبان است، چرا که زبان مهم‌ترین کلید دانش و فرهنگ و عقیده و اخلاق است، و اصلاح آن سرچشمه همه اصلاحات اخلاقى، و انحراف آن سبب انواع انحرافات است، بنابراین، بحث اصلاح زبان بحثى فراتر از مسأله سکوت مى‏باشد.
اصلاح زبان و گفتار از آنجا اهمیت فوق‏العاده در بحث هاى اخلاقى به خود گرفته، که زبان ترجمان دل و نماینده عقل و کلید شخصیت انسان و مهمترین دریچه روح است.
به تعبیر دیگر، آنچه بر صفحه روح انسان نقش مى‏بندد، قبل از هر چیز بر صفحه زبان و در لابه‏لاى گفته‏هاى او ظاهر مى‏شود. جالب این که اطباى پیشین سلامت و انحراف مزاج انسان را نیز از مشاهده زبان او کشف مى‏کردند، و در آن زمان که مسأله آزمایش خون و ترشحات بدن، یا عکس‌بردارى وجود نداشت، زبان به عنوان تابلویى براى تشخیص سلامت و بیمارى دستگاه هاى درون شمرده مى‏شد، و پزشکان آگاه، با یک نگاه به زبان، بسیارى از مسایل را درباره سلامتى و بیمارى افراد کشف مى‏کردند.
در مورد مسایل اخلاقى و فکرى نیز همین امر صادق است، زبان مى‏تواند نشانه‌ای براى کشف انواع مفاسد اخلاقى درونى مورد استفاده قرار گیرد، همان‏گونه که آلودگى زبان مى‏تواند انعکاس وسیعى در روح انسان داشته باشد.
روى این جهات، همواره علماى اخلاق اهمیت‏خاصى براى اصلاح زبان قائل بوده و هستند، و اصلاح آن را گام مهمى براى تقویت فضائل اخلاق، و تکامل روح مى‏شمرند.
در حدیث معروفى که در لابه‏لاى کلمات قصار مولاامیرمؤمنان على علیه‌السلام آمده این حقیقت منعکس شده‏است؛ آنجاکه مى‏فرماید: «تکلموا تعرفوا فان المرء مخبوء تحت لسانه، سخن‏بگویید تاشناخته شوید، چراکه شخصیت انسان در زیر زبان او نهفته شده‏است.» (نهج‌البلاغه: ۳۹۲)
در حدیثى از رسول‏خدا صلى الله علیه و آله مى‏خوانیم: «لا یستقیم ایمان عبد حتى یستقیم قلبه، و لا یستقیم قلبه حتى یستقیم لسانه، ایمان کسى استقامت و راستى پیدا نمى‏کند، مگر این که قلب او راستى و استقامت‏یابد قلب نیز راستى استقامت نمى‏یابد مگر این که زبان راستى و استقامت پیدا کند.» (مجلسی، ۱۳۸۶ ج ۶۸ :‏۲۸۷)
با این اشاره به اصل سخن باز مى‏گردیم، و بحث را در چهار محور آغاز مى‏کنیم:
۱- اهمیت زبان به عنوان یک نعمت‏بزرگ الهى
۲- رابطه نزدیک اصلاح زبان با اصلاح روح و فکر و اخلاق
۳- آفات زبان
۴- اصول کلى جهت مبارزه با آفات زبان
در محور اول، قرآن مجید در دو آیه از سوره «بلد» و «الرحمن‏» حق سخن را ادا کرده‏است.
در سوره بلد، آیه‏۸ تا ۱۰، مى‏خوانیم: « اَلَمْ نَجْعَل لَّهُ عَیْنَیْنِ *وَلِسَاناً وَشَفَتَیْنِ *وَهَدَیْنَاهُ النَّجْدَیْنِ* فَلاَ اقْتَحَمَ …آیا براى او (انسان) دو چشم قرار ندادیم و یک زبان دو لب ؟و او را به خیر وشرش هدایت نمودیم» (قرآن کریم: ۹۰- ۸)
آیات فوق در مقام بیان بزرگترین نعمت‌هاى الهى است، نعمت چشم و زبان و لب‌ها، نعمت هدایت، و معرفت‏خیر و شر.
زبان از شگفت‏انگیزترین اعضاى بدن انسان است و وظایف سنگین برعهده دارد که بر عهده هیچ یک از اعضاء بدن نیست; علاوه بر این که کمک ‏مؤثرى به بلع غذا مى‏کند و در جویدن نقش مهمى دارد و مرتباً لقمه غذا را به زیر چکش دندان ها هل مى‏دهد ولى به قدرى این کار ماهرانه انجام مى‏گیرد که خود را از ضربات دندان‌ها دور نگه مى‏دارد، در حالى که دائماً در کنار آن و چسبیده به آن است .
گاهى به ندرت هنگام جویدن غذا زبان خود را جویده‏ایم و این عضو بسیار ظریف و آسیب پذیر آزرده شده، و فهمیده‏ایم که اگر آن مهارت فوق‏العاده در زبان نبود که خود را از ضربات دندان‌ها حفظ کند همه روز چه بر سر ما مى‏آمد. اضافه بر این، بعد از خوردن غذا فضاى دهان و دندان‌ها را کاملاًجاروب و تمیز مى‏کند. ولى از همه مهتر مسأله سخن گفتن است که با حرکات بسیار سریع و منظم و پى در پى و جست‏وخیز زبان در جهات ششگانه، انجام مى‏گیرد.
جالب‌تر این که خداوند براى سخن گفتن وسیله‏اى براى انسان قرار داده که بسیار سهل‏التناول و در دسترس همگان است؛ نه خسته مى‏شود، نه ملالى به آن دست مى‏دهد، و نه هزینه‏اى دارد. و از آن عجیب تر، مسأله استعداد تکلم در انسان است که در روح آدمى به عنوان یک عنایت بزرگ الهى به ودیعه گذارده شده و انسان مى‏تواند جمله ‏بندى‏هاى نامحدودى در اشکال بى‏شمار براى بیان مقاصد بسیار متنوع خود ترتیب دهد. اضافه بر این، آن چنان استعدادى براى وضع لغات مختلف به او داده که محصول آن هزاران نوع زبان است، و با گذشت زمان، برآن نیز افزوده مى‏شود.
شایان توجه این که: در آیات بالا نعمت «لبها» را در کنار زبان قرار داده چرا که از یک سو بسیارى از حروف الفبا به کمک لب‌ها ادا مى‏شود، و وسیله‏ مؤثرى است ‏براى بریدن اصوات و کلمات و تنظیم حروف در کنار یکدیگر.
در آغاز سوره الرحمن (آیات ۱ تا ۴) نیز تعبیر بسیار مهمى درباره نعمت‏بیان که مولود زبان است آمده، و بعد از ذکر نام خداوند «رحمان‏» که رحمتش دوست و دشمن را احاطه کرده، اشاره به مهم‌ترین مواهب الهى یعنى قرآن و سپس اشاره به آفرینش انسان و بعد نعمت‏بیان را به عنوان یک موهبت عظیم بیان مى‏دارد و مى‏فرماید: « الرحمـن* علم القرءان* خلق الإنسان* علمه البیان» خداوند رحمان انسان را آفرید (و) به او بیان آموخت.» (قرآن، ۵۵: ۱-۴) به‏این ترتیب، قرآن کریم نعمت‏ بیان را به عنوان مهم‌ترین نعمت‌ها بعد از آفرینش انسان ذکر مى‏کند.

۵۳۰۰۰

۲۵۰۰۰

بوشهر

۴۸۰۰۰

۳۳۰۰۰

۲۵۰۰۰

۷۵۰۰۰

۳۳۰۰۰

مجموع

۱۸۰۰۰۰

۱۲۸۰۰۰

۹۵۰۰۰

۲۸۵۰۰۰

۱۲۸۰۰۰

جدول ۲-۲ ظرفیت بالقوه توسعه پرورش میگو در نوار ساحلی جنوب کشور [۱۴]
این اراضی عموما در مناطق غیر برخوردار، محروم و دورافتاده کشور واقع شده‌اند و به دلیل عدم وجود آب شیرین، شور بودن اراضی وفقدان امکانات زیربنایی از قبیل برق و راه‌های ارتباطی فاقد کاربری‌های تولیدی هستند و تنها در برخی مناطق اکوتوریسم به عنوان یک فعالیت اقتصادی رقیب قابل طرح است که به دلایل پیش گفته و برخی محدودیت‌های دیگر به نظر می‌رسد که پرورش آبزیان تنها کاربری قابل ذکر در این مناطق باشد. [۱۴]
در حال حاضر ۶۰ هزار هکتار اراضی مستعد پرورش میگو در استان بوشهر شناسایی گردیده که در صورت سرمایه‌گذاری و به زیر کشت بردن، می‌تواند بصورت بالقوه تولیدی بالای ۱۵۰ هزار تن در سال را برای استان به دنبال داشته باشد. تاکنون ۸۰۰۰ هکتار از اراضی به متقاضیان واگذار شده است. از این اراضی تاکنون حدود ۴۰۰۰ هکتار آماده کشت است. برای تولید بچه میگوی مورد نیاز مزارع پرورشی مجوز ۲۱ مرکز تکثیر صادر شده که ۱۷ مرکز آن به بهره‌برداری رسیده است. به‌منظور تامین غذای مورد نیاز این صنعت یک کارخانه با ظرفیت ۲۰ هزار تن در سال در حال تولید است و یک واحد دیگر با ظرفیت ۱۵ هزار تن آماده بهره‌برداری می‌باشد. همچنین جهت عمل آوری میگو در استان ۲۱ کارخانه عمل آوری وجود دارد که تعداد ۱۷ واحد آن دارای کد بین المللی می‌باشند.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

جهت نظارت بهینه و پشتیبانی بهداشتی صنعت، یک مرکز تشخیص و مطالعات بیماری‌های میگو در استان توسط دامپزشکی ساخته شده است. در خصوص آموزش‌های نیروهای فنی نیز وجود مجتمع آموزش جهاد کشاورزی استان و رشته شیلات در دانشگاه خلیج فارس- بوشهر سبب شده تا این صنعت با پشتوانه علمی موثرتری در آینده به توسعه خود امیدوار باشد. همچنین پژوهشکده میگوی کشور, در استان بوشهر, با انجام پروژه‌های تحقیقاتی در زمینه تنوع گونه‌ای، مولد‌سازی و معرفی گونه‌های جدید میگو فعالیت می‌کند. [۱۶]
۲-۷-۲ وضعیت تولید میگو
در ایران نیز تولید میگو همانند دیگر نقاط جهان به دو نوع پرورشی و دریایی تقسیم می‌گردد. اگرچه ایرانیان ساکن در نواحی خلج فارس از گذشته‌های دور به دلیل نزدیک بودن به دریا بسیاری از موجودات دریایی را مانند میگو صید می‌کردند ولی کن صنعت پرورش میگو در ایران طبق گزارشات سازمان شیلات ایران با فعالیت مزارع کشت این آبزی در استان‌های هرمزگان و خوزستان در سال ۷۰ شکل گرفت و از سال ۷۴ مزارع کشت میگو در استان سیستان و بلوچستان فعال شدند. [۱۴]
نمودار ۲-۲ میزان تولید میگو در ایران[۱۸]
همانطور که در نمودار ۲- ۲ مشاهده می‌گردد تولید کل میگو در کشور از سال ۱۳۷۴ تا ۱۳۸۹ از یک روند منظم و رو به رشدی پیروی نکرده است.[۱۸]
طبق اطلاعات بدست آمده درحالیکه در سال ۱۳۷۴ کل تولید میگو در کشوررقم ۵۹۰۸ تن بوده پس از طی ۶ سال و در سال ۱۳۸۰ این عدد تقریبا با افزایش بیش از صد درصدی عدد ۱۳۸۶۰ تن را در یک سال نشان می‌دهد که با توجه به نمودار صفحه بعد و مقایسه سهم میگوی دریایی و پرورشی در ایران در خواهیم یافت که نسبت رشد میگوی پرورشی به میگوی صید شده در حال افزایش بوده به نحویکه این نسبت از ۰۲/۰ در سال ۱۳۷۴ به تقریبا ۱/۱ در سال ۱۳۸۰رسیده است که به طور حتم اصلی‌ترین عامل در افزایش تولید است.[۱۹]
اگرچه در این هفت سال میزان تولید ایران همواره افزایشی نبوده است ولی پرورش میگو همواره روند رو به رشدی را از خود نشان می‌دهد. پس از سال ۱۳۸۰ تقریبا میزان تولید میگو دارای روند مناسبی بوده و با حداکثر تولید خود در این سال‌ها (به جز سال ۱۳۸۱ که به دلیل به وجود آمدن بیماری لکه سفید و سرمای بی سابقه) دوران طلایی خود را پشت سر گذاشت.[۱۹]
نمودار۲-۳ میزان تولید میگو به تفکیک پرورشی و صید شده در ایران[۱۸]
در صورت ادامه روند تولید در پرورش میگو به تدریج این محصول می‌توانست جایگاه مناسبی برای صادرات در جهان پیدا کند که متاسفانه پس از سال ۱۳۸۳ به دلیل از دست رفتن بازار صادراتی اروپا که بی‌توجهی دولت در احداث آزمایشگاه کنترل کیفیت زیر نظر اتحادیه اروپا جهت تست سلامت میگو اصلی‌ترین علت آن بود تولید میگو به شدت کاهش یافت و بدین ترتیب یکی از بهترین بازارهای ایران از بین رفت و در سال‌های بعد نیز با توجه به مشکلات به وجود آمده بین اتحادیه اروپا و ایران بر سر برنامه هسته ای و آغاز تحریم‌های ضد ایرانی عملا راه ورود این کالا به اروپا سخت شد. [۱۸]
اگرچه تولیدکنندگان در این سال ها بسیار تلاش کردند تا تولید خود را افزایش داده و به شرایط قبل باز گردانند و از این طریق بتوانند محصولات خود را این بار با اولویت بازارهای داخلی و سپس ورود به بازارهای جدید به فروش رسانند که تا حدودی در این کار موفق بوده که نمودار بالا گواه این مطلب است.[۱۸]
۲-۷-۳ میگو در بازار داخلی
میگو در بازار داخلی مصرف رو به رشد مناسبی نداشته و شاید به همین دلیل است که میزان تولید ایران هیچ‌گاه نتوانسته از سطح مقاومتی ۱۵ هزار عبور کند. آمار و اطلاعات سازمان‌های بین المللی نشان می‌دهد، بسیاری از کشورهایی که پیشتاز تولید این ماده غذایی ارزشمند در جهان هستند سهم بسیاری از تولیدشان را در کشور خود به فروش می‌رسانند و شاید به جرات می توان گفت که علت اصلی رشد تولید بسیاری از کشورها ابتدا سرمایه‌گذاری روی بازارهای داخلی خود بوده و سپس بازارهای جهانی را هدف قرار دادند. [۱۹]
اگر بخواهیم مهم‌ترین علل پایین بودن سرانه مصرف در ایران را مورد بررسی قرار دهیم، ابتدا بهتر است نگاهی به هزینه‌های پرداختی مربوط به سبد پروتئین گوشتی هر خانوار ایرانی در بین سال های ۱۳۸۲ – ۱۳۸۹ بپردازیم.[۲۰]
از اطلاعات بدست آمده در می‌یابیم که سهم استفاده از آبزیان در سبد هر خانوار روستایی و شهری طی مدت هشت سال اخیر به ترتیب عددی در حدود ۱۰ و ۱۲ درصد بوده که این نشان دهنده عدم رشد در استفاده از سهم آبزیان در این سال‌ها می‌باشد که بر این اساس می توان علت را در عدم فرهنگ سازی مناسب ذکر نمود. [۲۰]

سال

هزینه خانوار روستایی (ریال)

هزینه خانوار شهری (ریال)

گوشت دام

گوشت پرندگان

گوشت دریایی

گوشت دام

گوشت پرندگان

گوشت دریایی

مقیاس محقق ساخته اثربخشی درونی که بر حسب روش درجه‌بندی و مبتنی بر ابعاد هدف، محتوا، مدرس، روش تدریس مواد آموزشی، زمان، مکان و ارزشیابی ساخته شده است. این مقیاس شامل ۳۰ گویه است که بر اساس طیف لیکرت نمره‌گذاری شده است.
گویه‌های پرسش‎نامه اثربخشی درونی با ترتیب اتفاقی تنظیم و در اختیار پاسخگو قرار گرفت. پاسخگو میزان موافقت یا مخالفت خود را به هر گویه بر اساس طیف پنج قسمتی لیکرت بیان داشت.
این طیف با اعداد مشخص شده است تا از تأثیر احتمالی بر روی پاسخ‌گویان جلوگیری شود و هنگام تجزیه و تحلیل طیف به شرح زیر با اعداد نمره‌گذاری شد.
جدول شماره ۳-۲: ارزش عددی گزینه‌های عبارات

۳-۵-۲- مقیاس اثربخشی بیرونی
مقیاس محقق ساخته اثربخشی بیرونی که بر حسب شایستگی‌ها و توانمندی‌های مورد انتظار سرپرستان در شرح وظایف کارکنان پس از گذراندن دوره‌های آموزشی، ساخته شده است. این مقیاس شامل ۲۹ گویه است که بر اساس طیف لیکرت نمره‌گذاری شده است.
گویه‌های پرسش‎نامه اثربخشی بیرونی با ترتیب اتفاقی تنظیم و در اختیار پاسخگو قرار گرفت. پاسخگو میزان موافقت یا مخالفت خود را به هر گویه بر اساس طیف پنج قسمتی لیکرت بیان داشت.
این طیف با اعداد مشخص شده است تا از تأثیر احتمالی بر روی پاسخ‌گویان جلوگیری شود و هنگام تجزیه و تحلیل طیف به شرح زیر با اعداد نمره‌گذاری شد.
جدول شماره ۳-۳: ارزش عددی گزینه‌های عبارات

۳-۶- روایی و پایایی
به منظور سنجش روایی محتوایی^[۶۵] مقیاس اثربخشی درونی و بیرونی، با بهره گرفتن از روش تحلیل گویه، ضریب همبستگی سؤال‌های مقیاس با نمره کل مقیاس محاسبه گردید که نتایج آن به صورت کمترین و بیشترین ضریب همبستگی گویه‌ها درمقیاس مربوطه، در جداول شماره (۳-۴) آمده است. برای محاسبه پایایی مقیاس‌های مذکور نیز از روش آلفای کرونباخ استفاده شد ضرایب آلفای کرونباخ نشانگر پایایی مقیاس‌های بود. نتایج در جدول شماره (۳-۵) منعکس شده است.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

جدول شماره ۳-۴ : طیف ضرایب همبستگی گویه‌ها با نمره کل
مقیاس‌های اثربخشی درونی و بیرونی