تبصره – در شهر تهران در خیابان هایی که به وسایل ایمنی مجهز شده باشند و مقررات زیر به وسیله شهرداری برای اطلاع عموم آگهی شود ، عابر پیاده مکلف است فقط در محل های مخصوص عابر پیاده عبور کند و در غیر این صورت ، اگر تصادفی بین وسیله نقلیه و عابر پیاده در سواره رو واقع شود مشروط بر آنکه راننده مست نبوده و گواهینامه مجاز رانندگی داشته باشد و با سرعت مجاز حرکت کرده و وسیله نقلیه او نقص فنی مؤثر در حادثه نداشته باشد و سه نفر افسر ارشد کارشناس تصادفات راهنمایی و رانندگی از این جهات عدم مسئولیت راننده را گواهی نمایند ، مسئولیت جزایی متوجه راننده نخواهد بود و راننده آزاد خواهد شد و پرونده به مراجع قضایی جهت اقدام مقتضی ارسال می شود . عدم مسئولیت جزایی راننده ، مانع استفاده شخص متضرر از حادثه از مقررات بیمه شخص ثالث نخواهد بود .

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

ماده مذکور تا قبل از تصویب قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب ۱۳۸۹ ، هرچند در قانونی آمده بود که قانون مذکور مجری بوده است ولی این ماده به علت تعارض با ماده ۳۳۳ قانون مجازات اسلامی به دلیل اینکه دایره شمول هر دو ماده عام بوده ،به عبارت دیگر ،حکم مندرج در این دو ماده مربوط به برخورد وسیله نقلیه در حال حرکت با عابر پیاده در هر مکان و محلی بوده ، و به دلیل حکم عام ماده ۳۳۳ قانون مجازات اسلامی که بعد از ماده ۸ وضع شده و مؤخر برآن است ، ناسخ آن بوده است، اما تبصره این ماده که متضمن حکمی خاص بود ، چون فقط اختصاص به شهر تهران داشت ، با حکم عام لاحق بر آن توسط ماده ۳۳۳ قانون مجازات اسلامی نسخ نگردید، لکن تبصره ماده مذکور نیز با تصویب قانون اخیر التصویب به صراحت نسخ گردید. در اینجا به منظور آشنایی و یادآوری علاقمندان به این بحث، به بررسی شرایط ماده مذکور و تبصره آن می پردازیم :
۳-۴-۳-۱-بررسی شرایط عدم مسئولیت راننده مطابق ماده ۸ قانون نحوه رسیدگی به تخلفات و اخذ جرائم :
الف - عبور عابر از محل غیر مجاز ؛
ب – رعایت کلیه مقررات راهنمایی و رانندگی توسط راننده ؛
ج – لزوم غیر قابل کنترل بودن وسیله نقلیه توسط راننده مطابق با ماده ۳۳۳ قانون مجازات اسلامی و عدم لزوم آن براساس ماده ۸ ؛ هرگاه راننده کلیه مقررات را رعایت کرده ، هرچند وسیله نقلیه او در برخورد با عابر قابل کنترل بوده و راننده قادر به اجتناب از برخورد بوده باشد ولی اجتناب نمیکرد باز هم مسئولیتی نداشت .
د – امکان مراجعه عابر به بیمه گر وسیله نقلیه هر چند راننده مسئولیتی نداشته باشد . براساس این ماده ،قانونگذار در نظر داشت که کلیه زیان های جانی عابران پیاده هرچند خود مقصر بوده و راننده مسئولیتی نداشته بوده، توسط بیمه تحت پوشش قرار گیرد و این حکم استثنایی بوده ، مبین تغییر دیدگاه قانونگذار در قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایط نقلیه موتوری زمینی در مقابل اشخاص ثالث بوده است که براساس آن ، مسئولیت بیمه در مقابل اشخاص ثالث را مشروط به مسئولیت دارندگان وسایط نقلیه می دانست .
۳-۴-۳-۲- بررسی شرایط عدم مسئولیت راننده مطابق تبصره ماده ۸ قانون نحوه رسیدگی به تخلفات و اخذ جرائم :
الف – اختصاص حکم تبصره مذکور به شهر تهران . بنابراین ،حکم این تبصره فقط در شهر تهران قابل اجرا بوده است و به عنوان قاعده در سایر شهرها قابل اجرا نبوده است .
ب – مجهز بودن خیابان به وسایل ایمنی عبور عابر پیاده .مقصود از وسایل ایمنی عبور عابر با توجه به قید ایمنی صرفاً شامل مجازاتی می گردید که در صورت استفاده عابر از آن برای او ایمنی حاصل می شد .در اینصورت ، پل های روگذر و زیر گذر عابر پیاده به عنوان تجهیزات ایمنی تلقی و شامل خط کشی عبور عابران یا چراغ راهنمایی عبور عابران نمی گردید .
ج – عبور عابر از محل غیر مجاز .
د – حرکت وسیله نقلیه با سرعت مجاز . بنابراین ، مطابق حکم مقرر در این تبصره راننده میبایست با سرعت مجاز رانندگی میکرد و سرعت مطمئنه لازم نبود است .
ه – نداشتن نقص فنی مؤثر . قید مؤثر از باب تأکید بوده است و اگر آورده نمی شد نیز مؤثر بودن عیب و نقص ، بدیهی بود و عیب و نقص در اینجا شامل عیب و نقص مستمر و حادث بوده است .
و – گواهی سه نفر افسر ارشد کارشناس تصادفات راهنمایی و رانندگی مبنی بر وجود شرایط مندرج در تبصره مذکور و عدم مسئولیت راننده .
ز – قانونگذار در این تبصره از یک طرف صرفاً عدم مسئولیت جزایی راننده را مطرح کرده بود و اشاره ای به عدم مسئولیت مدنی نامبرده نکرده و از طرف دیگر مقرر کرده بود که عدم مسئولیت جزایی راننده مانع استفاده شخص متضرر از حادثه از مقررات بیمه شخص ثالث نمی باشد .ملاحظه می شود که قید اخیر ماده ،لغو و بی حاصل بوده است ؛ زیرا مسئولیت جزایی راننده تحت پوشش بیمه قرار نمی گیرد تا لازم باشد قانونگذار مقرر کند علیرغم عدم مسئولیت جزایی راننده ، شخص متضرر قادر به استفاده از بیمه شخص ثالث است .
البته با توجه به اینکه ما به ازای خسارت جانی در قانون مجازات اسلامی تحت عنوان دیه مطرح و دیه خواه ناشی از خطای محض و خواه ناشی از شبه عمد باشد یکی از مصادیق مسئولیت جزایی و کیفری بوده و مطالبه آن نیز براساس تشریفات حاکم بر آیین دادرسی کیفری به عمل می آید.(کاتوزیان ،۱۳۷۱ و ۱۳۷۲ ،ص ۲۲۸ )بنابراین می توان قائل شد که عدم مسئولیت جزایی راننده موجب عدم مسئولیت مدنی راننده نیز می شود . ولی اگر برای دیه صرفاً ماهیت خسارت و مسئولیت مدنی قائل شویم و با توجه به اینکه تاریخ تصویب قانون مذکور قبل از انقلاب بوده است و در آن زمان خسارت جانی در قالب دیه مطرح نبود . بنابراین ،عدم مسئولیت جزایی راننده شامل مسئولیت مدنی نمی شود و در مسئولیت مدنی باید با توجه به شرایط مندرج در ماده ۳۳۳ قانون مجازات اسلامی ،موضوع بررسی میشد .
۳-۴-۴- ماده ۲۶ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب ۱۳۸۹:
مطابق این ماده((در راههایی که برای عبور عابران پیاده علایم ، تجهیزات و مسیر های ویژه اختصاص داده شده است عابران مکلفند هنگام عبور از عرض یا طول سواره رو با توجه به علایم راهنمایی ورانندگی منصوبه در محل از نقاط خط کشی شده ، گذرگاههای غیر همسطح و مسیر های ویژه استفاده نمایند هر گاه عابران به تکلیف مذکور عمل ننمایند ، در صورت تصادف با وسیله نقلیه ، راننده مشروط به این که کلیه مقررات را رعایت نموده باشد و قادر به کنترل وسیله نقلیه و جلوگیری از تصادف یا ایجاد خسارت مادی وبدنی نباشد مسئولیتی نخواهد داشت . عدم مسئولیت راننده مانع استفاده مصدوم یا وراث متوفی از مزایای بیمه نخواهد شد و شرکت بیمه با ارائه قرار منع تعقیب یا حکم برائت راننده ملزم به اجرا تعهدات موضوع بیمه نامه به مصدوم یا وراث متوفی خواهد بود.چنانچه وسیله نقلیه بیمه نباشد ، دیه عابر از صندوق موضوع قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسیله نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث مصوب ۲۳/۱۰/۱۳۴۷ پرداخت می شود .))
البته بایستی یادآور شد که قانون بیمه مزبور (مصوب ۱۳۴۷ ) به موجب ماده ۳۰ قانون اصلاح قانون بیمه اجباری دارندگان وسیله نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث مصوب ۱۳۸۷ صریحأ نسخ گردیده است.در حال حاضر صندوق مستقل تأمین خسارت های بدنی به موجب مواد ۱۰ به بعد قانون مصوب ۱۳۸۷ عهده دار انجام تعهدات مربوط می باشد.
در اینجا به بررسی شرایط ماده مذکور می پردازیم:
۳-۴-۴-۱-بررسی شرایط ماده ۲۶ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب ۱۳۸۹:
الف- مجهز بودن راه به علایم ، تجهیزات و مسیر های ویژه عبور عابرین پیاده.
ب- عبور عابر از محل غیر مجاز.
ج- لزوم قابل کنترل بودن وسیله نقلیه توسط راننده.
د- رعایت کلیه مقررات راهنمایی ورانندگی توسط راننده ( سرعت مجاز و مطمئنه و…)
ه- امکان مراجعه عابر به بیمه گر هرچند راننده هیچ گونه مسئولیتی نداشته باشد.
برخی از حقوقدانان بنا به قاعده و قیاس اولویت، حکم این ماده را ((امکان مراجعه زیاندیده ( مصدوم یا ورّاث متوفی) به بیمه گر و استفاده از مزایای بیمه را علی رغم عدم مسئولیت راننده)) به کلیه تصادفات با عابر تعمیم میدهند.
مقصود از قیاس اولویت ، قیاسی است که علت حکم در فرع قوی تر از اصل باشد به عبارت دیگر علت حکم در مفهوم ماده قوی تر و شدیدتر از علت حکم در منطوق است.(محمدی، ۱۳۸۶ ، ص ۱۹۶)
مانند اینکه در قرآن (( اُفّ)) گفتن به پدر ومادر تحریم شده و آیه به دلالت التزامی دلالت میکند بر اینکه علت حرمت آن ، اذیت وآزار میباشد. این علت در اهانت به آنها ، به صورت قوی تر و بیشتر وجود دارد ، پس اهانت به آنها هم به طریق اولی حرام خواهد بود.
مثال دیگر : عدم اعتبار لفظ در عقود برای شخص لال به استناد حدیث مربوط به او در مورد رجوع در طلاق که فرموده است : ((یَلُفُّ قِناعَها عَلی رأسِها و یَجذِبُهُ)) . یعنی : روسری او را بیندازد روی سرش و آن (روسری ) را بکشد.
توضیح آنکه بموجب این روایت شخص لال میتواند پس از طلاق دادن زن خود به اشاره رجوع کند و صیغه لفظی از او خواسته نشده . این روایت به طریق اولی دلات دارد که چنین کسی در عقود و ایقاعات دیگر هم میتواند از اشاره به جای لفظ استفاده کند.(محمدی، ۱۳۸۶، ص ۷۴)
با عنایت موارد فوق ، در تجزیه وتحلیل ماده ۲۶ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی نیز میتوان از قیاس اولویت بهره گرفت .همانطور که در توضیح ماده ۳۳۳ ق.م.ا اشاره گردید، در صورت عدم مسئولیت راننده در تصادفات با عابر ، امکان مراجعه زیاندیده به بیمه مهیا نبوده و قانونگذار اشاره ای به این موضوع نداشته است. این در حالیست که قانونگذار در ماده ۲۶ قانون رسیدگی به تخلفات، مراجعه زیاندیده ( مصدوم یا ورّاث متوفی) به بیمه گر و استفاده از مزایای بیمه را علی رغم عدم مسئولیت راننده ، امکان پذیر دانسته است .بنابراین می توان چنین نتیجه گرفت که قانونگذار در قانون اخیر التصویب به دنبال حمایت از زیاندیده گام برداشته و هرچند این ماده نسبت به ماده ۳۳۳ ق.م.ا ، خاص محسوب میشود وحکم خاص ناسخ حکم عام قبلی نمی باشد ولی می توان بنا به قاعده اولویت، حکم آن را به کلیه تصادفات با عابر تعمیم داد.
به بیان دیگر ، زمانیکه قانونگذار ، استفاده از مزایای بیمه را برای جبران خسارت زیاندیده( مصدوم و ورّاث) با وجود تقصیر زیاندیده (عبور غیر مجاز عابر در محلی که کلیه امکانات وتجهیزات عبور ایمن فراهم میباشد) امکان پذیر میداند ، بدیهی است که در محل ها و اماکن دیگر که تقصیر عابر کمتر به نظر میرسد و چنین امکانات و تجهیزاتی برای عبور عابر مهیا نمیباشد ، بنابر قاعده اولویت ، به طریق اولی جبران خسارت و زیان زیاندیده در کلیه تصادفات عابر از طریق بیمه گر امکان پذیر بوده و از این حکم تبعیت میکند.
در ادامه ضروری است که تعریفی از عابر پیاده داشته تا مشخص گردد چه اشخاصی میتوانند از مزایای این ماده استفاده نمایند.
مطابق بند ۱۸ ماده یک آئین نامه راهنمائی و رانندگی ، ((پیاده شخصی است غیر سوار که بدون استفاده از هیچ نوع وسیله نقلیه موتوری یا غیر موتوری حرکت می نماید و یا مبادرت به جابجائی کالسکه، چرخ دستی، جامه دان، سبدهای چرخ دار و مانند آن می نماید))( بلغاری ، ۱۳۸۰ ،ص ۱۵)
بنابراین مطابق تعریف فوق ، اشخاصی که ویژگی های فوق را داشته باشند ، جز عابرین پیاده محسوب شده و میتوانند از مزایای ماده ۲۶ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی استفاده نمایند.
۳-۵- خسارات قابل مطالبه توسط عابرین پیاده درحقوق ایران ، انگلیس و فرانسه
۳-۵-۱- مفهوم خسارت:
خسارت یعنی ضرر به شخص یا اموال و یکی دیگر از ارکان مسئولیت مدنی است و به طور کلی بر دو نوع است : ضرر مادی وضرر معنوی.
مقصود از ضرر مادی ؛ ضرری به مسائل مالی است که در حیطه دارایی متضرر قرار می گیرد و شامل نقصان ، معدوم شدن ، تلف و معیوب شدن تملکات یا صدمات به سلامتی انسان می گردد.
ضرر معنوی ، لطمه به حقوق معنوی انسان است که ملازمه با شخصیت انسانی فرد دارد ، مانند حق آزادی بیان وعمل ، حق فرد درمورد خصوصیات وشهرت وجایگاه اجتماعی و خانوادگی وحرفه ای و حقوق معنوی مانند حق تألیف وحقوق مدنی به معنی تمتع به آنچه خداوند به انسان بخشیده از مزایا وامکانات جسمی و روحی وزیبایی.(العوجی، ۲۰۰۴، صص۱۶۵ و ۱۶۹)
بر اساس نظر دیگر در ضرر مادی ، ضرر به جسم یا مال زیاندیده وارد میشود .ضرر معنوی ؛ ضرر به احسان ، عاطفه ، حیثیت وآبرو ویا موارد مشابه می باشد. (السنهوری، ۱۳۸۴،ص۹۴)
۳-۵-۲-تقسیم بندی خسارت از جهات مختلف:
در حقوق کامن لا ، خسارت از جهات مختلف تقسیم شده است .مهمترین تقسیمات آن به شرح ذیل است:
از جهت اینکه آسیب وارده پولی است یا غیر پولی بر دو نوع تقسم میشود: خسارت عام و خاص.
مقصود از خسارت عام، جبران خسارت خواهان بابت جنبه های غیر پولی لطمه وارده است .این اصطلاح بیشتر در موارد درد ورنج ، لطمه به رفاه و آرامش به کار میرود . مانند دردهای جسمی وعذاب های روحی ، لطمه به دوستی ، آسیب منجر به بد ریخت شدن فرد، لطمه به آبرو و حیثیت ، آسیب به توان جسمی و فکری ، لطمه به آنچه که باعث لذت از زندگی می شودو غیره.
این خسارت به راحتی قابل تقویم نمی باشد و بستگی به شرایط شخصی خواهان دارد.قضات در انگلیس بر اساس احکامی که قبلاً در این مورد صادر شده حکم می دهند .برای مثال ، یک تصادف که خواهان از ناحیه هر دو پا آسیب دیده که خوانده قانوناً مسئول است که از نظر نوع ، جزء خسارات عام محسوب می گردد در سال ۲۰۰۶ مبلغر ۱۲۵۰۰۰ تا ۱۴۵۰۰۰ پوند بوده است. لیست انواع این خسارات در کتاب مرجع تحت عنوان Kemp &kemp موجود است.
خسارات خاص مربوط به جبران خسارتی است برای زیان های متحمله پولی توسط خواهان .برای مثال هزینه های اضافی بابت تعمیر وجایگزین کردن کالایی، عایدات از دست رفته ( گذشته و حال) زیان ناشی از عدم امکان جایگزینی کالایی وغیره.(عباسلو ، ۱۳۹۰، ص ۲۱۲)
خسارات از جهت هدف به سه نوع تقسیم می شوند:
۱-خسارات واقعی؛ خساراتی است که بر اساس آن خوانده در مقابل خواهان مسئول تمام نتایج مستقیم و طبیعی اعمال خطای خود است.خسارات غیر مستقیم ناشی از فعل یا ترک فعل خوانده نمی تواند مبنایی برای صدور حکم در این مورد باشد.خسارت واقعی می تواند بابت کلیه خسارات مادی ومعنوی و خسارات گذشته وحال وآینده مطالبه شود.
۲- خسارات جزئی(صوری)؛ خساراتی است که برای موارد خیلی جزیی مورد حکم قرار می گیرد تا نشان دهد زیان وارده بیشتر جنبه ظاهری دارد تا واقعی.شاید جدیدترین خسارت صوری مشهوری که اخیراً مورد حکم قرار گرفت محکومیت یک دلاری لیگ ملی فوتبال ایالت متحده آمریکا در سال ۱۹۸۶ باشد. از نظر تاریخی یکی از مهمترین خسارات صوری، خسارتی است که به مبلغ کمترین واحد پولی ، در دعوی جیمز علیه جان راسکی ، مبنی بر افترا مورد حکم قرار گرفت.
۳-خسارات تنبیهی؛ خساراتی است که می تواند به نفع خواهان علاوه بر خسارات واقعی مورد حکم قرار گیرد.وقتی که رفتار خوانده توأم با انتقام جویی یا عمدی وبا سوء نیت بوده است .خسارت تنبیهی جهت جبران خسارت مورد حکم قرار نمی گیرد بلکه برای مجازات فاعل زیان وجهت بازدازندگی دیگران از تکرار چنین اعمالی می باشد. میزان خسارت تنبیهی با توجه به وضعیت فاعل زیان از نظر ماهیت رفتار و میزان زیان وارده به خواهان ودرجه نفرت انگیزی ضد اجتماعی و نزاکت رفتار نامبرده تعیین می گردد.(عباسلو ، ۱۳۹۰، صص۲۱۲ و ۲۱۳)
در حقوق ایران تقسیم بندی دقیقی از خسارت به عمل نیامده است .فقط در موادی از آیین دادرسی مدنی به مواردی اشاره شده است.از جمله در ماده ۵۱۵ این قانون قانونگذار مقرر میدارد:((خواهان حق دارد ضمن تقدیم دادخواست یا در اثنای دادرسی ویا به طور مستقل جبران خسارت ناشی از دادرسی یا تاخیر انجام تعهد یا انجام آن را که به علت تقصیر خوانده نسبت به ادای حق یا امتناع از آن به وی وارد شده یا خواهد شد ، همچنین اجرت المثل رابه لحاظ عدم تسلیم خواسته یا تاخیرتسلیم آن از باب اتلاف وتسبیب از خوانده مطالبه نماید. خوانده نیز می تواند خسارتی که عمداً از طرف خواهان با علم به غیر محق بودن در دادرسی به او وارد شده از خواهان مطالبه نماید. دادگاه در موارد یاد شده میزان خسارت را پس از رسیدگی معین کرده وضمن حکم راجع به اصل دعوا یا به موجب حکم جداگانه محکوم علیه را تأدیه خسارت ملزم خواهد نمود.در صورتی که قرار داد خاصی راجع به خسارت بین طرفین منعقد شده باشد برابر قرارداد رفتار خواهد شد.تبصره ۱- در غیر مواردی که دعوای مطالبه خسارت مستقلاً یا بعد از ختم دادرسی مطرح شود مطالبه خسارتهای موضوع این ماده مستلزم تقدیم دادخواست نیست)).

۲-جهاد با مشرکان – کافران و اهل کتاب .
هر چند برخی از سطحی نگران و غرب باوران « در صدد بر آمدند که جواز جهاد ابتدایی را منکر شده و جهاد مشروع را منحصر به دفاع و قصاص قلمداد می کنند ….. و جمیع آیات قرآنی راجع به جهاد را بر جهاد دفاعی تطبیق کنند و همهی جنگ های مسلمانان در زمان پیامبر گرامی صلی الله علیه و آله را جنگ های دفاعی قرار دهند اما : واقع این است که مشروعیت و جواز ابتدایی از ضروریات فقه اسلام است این که در قرآن کریم آیه ای دال بر جواز یا وجوب جهاد ابتدایی هست یا نیست و نیز این که آیا در زمان حیات رسول اکرم (ص) جهاد ابتدایی رخ داده است یا نه به هیچ یک از اصل مشروعیت این قسم جهاد ضربه ای وارد نمی آورد .^[۲۳]
از دیدگاه اسلام جنگ بالذات نه ارزش است و نه ضد ارزش پس از این جهت ایرادی بر جهاد ابتدایی نیست ^[۲۴]« آن چه بد است تجاوز است ولی هر جنگی از طرف هر کسی تجاوز نیست . ممکن است تجاوز باشد و ممکن است جوابگویی به تجاوز باشد چون جواب تجاوز را گاهی باید با زور داد یعنی راهی غیر از زور برای جواب دادن به تجاوز نیست .^[۲۵] « جنگ تهاجمی قطعا بد است و جنگ به معنی ایستادگی در مقابل تهاجم قطعا خوب است و از ضروریات زندگی بشر است ؛^[۲۶]بنابراین پسندیده بودن جنگ دفاعی در برابر تجاوز به حق ، امری کاملا مشروع و پسندیده است . لازم به ذکر است که جنگ با دو گروه جایز نمی باشد :

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

۱-مستأمنین
۲-معاهدین
مستامنین چه کسانی هستند ؟ « این ها اهالی دار الحرب هستند که با تقاضای امان و پذیرش آن از سوی مسلمانان مجاز به اقامت در دار اسلام هستند .
به چه کسانی می توان امان داد ؟ از نظر بیشتر فقهای شیعه یک فرد مسلمان می تواند به هر فرد کافر حربی که تقاضای امان کرده امان بدهد ».
معاهدین چه کسانی هستند ؟ معاهدین اهالی دارالعهد هستند و حقوق و تکالیف آنان نیز در چارچوب قرار دادی است که بسته اند ؛ و بر اساس آن جان و اموال آن ها در امان است . معاهدین می توانند آزادانه برای زیارت – تجارت – سفارت و غیره وارد دارالاسلام شوند و در حدود قرارداد از آزادی بهره مند خواهد بود . مدت اقامت معاهدین در دارالاسلام بستگی به مدت قرارداد دارد . همچنین سایر حقوق و تکالیف آن ها که در قرارداد قید نشده است مطابق حقوق و تکالیف مستامن خواهد بود ».
ممنوعیت توسل به زور در اسلام :« این تصور در میان بسیاری از مستشرقان ، حتی عده ای از متفکران شرقی وجود دارد که اسلام جنگ را به عنوان اولین حربه و ابزار پیشبرد مقاصد خود تجویز کرده است. به عبارت دیگر در اسلام توسل به زور نه تنها ممنوعیت نیست بلکه جنگ بهترین وسیله گسترش دین محسوب می شود. برای این که ببینیم این دیدگاه تا چه اندازه صحیح است و این که اسلام در خصوص اصل « منع توسل به زور » چه دیدگاهی دارد به آیات قرآن سنت پیامبر و اقوال و نظرات علمای اسلام مراجعه می کنیم ».
الف – آیات قرآن
« اذن جهاد در سال دوم هجری بوده است یعنی پانزده سال اول دعوت از طریق مسالمت آمیز صورت میگرفت فقط در هشت سال آخر مسئله جنگ و جهاد مطرح شد و آغاز آن با آیات زیر بود :
سوره حج آیات ۴۰-۳۸
« در این چند آیه که اولین آیه ها در خصوص جهاد می باشند به هیچ وجه مسئله تحمیل عقیده مطرح نیست بلکه به مسلمانان اجازه داده شده است در موارد ذیل جنگ کنند.
۱- دفاع از خود
مبارزه با ظلم و ظالمانی که به آن ها ظلم روا داشته اند .
مبارزه با کسانی که آن ها را از خانه بیرون رانده اند .
مبارزه با کسانی که حق آزادی عقیده را از آن ها سلب کرده و سعی دارند عقیده خود را به آنها تحمیل کنند ».^[۲۷]
« این آیات و شأن نزول آنها ، حکایت از این امر دارد که در اسلام توسل به زور جنبهی استثنایی داشته و تنها در موارد خاصی که برشمرده شده تجویز شده است . و جنگ نه تنها برای تحمیل عقیده نیست بلکه یکی از اهداف مبارزه با کسانی است که سعی داشتند حق انتخاب عقیده در دین را از مردم سلبکرده آنها را به دلیل پیروی از مکتب و مرامی خلاف آن چه خود داشتند شکنجه میکردند. بنابراین خداوند اذن را برای دفاع از دین خدا صادر کرده و بدین طریق خواسته است تا از دین خود دفاع کند .^[۲۸]
نکتهی دیگر این که قرآن با تاکید بر این موضوع که انسان ذاتا از جنگ کراهت دارد، بر خلاف بسیاری از نظرات، جنگ را جزیی از طبیعت و ذات انسان تلقی نمیکند و در عین حال با عقایدی که هر نوع خشونت و جنگی را نفی و مطلقا آن را رد می کنند مخالف است و مصادیقی از آن را خیر تلقی می کنند .^[۲۹]
ب : سنت و روش پیامبر (ص)
« اگر به جنگ های پیامبر (ص) و علت بروز آن ها توجه کنیم، خواهیم دید که همهی جنگهای آن حضرت یا در اثر حمله و تجاوز دشمن بوده یا به واسطهی نقض عهد و خیانت مشرکین صورت گرفته است و یا برای مقابله به مثل بوده است در هیچ جای تاریخ اسلام سراغ نداریم که پیامبر (ص) از مدینه به قصد تحمیل عقیده یا وارد کردن گروهی از افراد به مسلمان شدن خارج شده باشند، تا جایی که به دستور قرآن حتی موظف شوند یا اقوام و قبایلی که تمایل به مسلمان شدن نداشتند پیمان بی طرفی امضا کنند و آنان را در عقیده خود آزاد بگذارند .^[۳۰]
ج : نظرات و آراء دانشمندان اسلامی
اگر چه در خصوص جهاد و ماهیت آن برخی اختلافات میان علمای اسلام وجود دارد و برخی در هر صورت آن را یک جنگ دفاعی میدانند^[۳۱] و برخی هم اجازه توسل به زور را برای گسترش حاکمیت اسلام داده اند.^[۳۲]
لیکن در هر دو دیدگاه اصالت به عدم توسل به زور داده شده است استفاده از زور را فقط در موارد استثنا که هیچ یک هیچ چارهای مگر استفاده از آن وجود نداشته باشدجایز میدانند. از نظر برخی از علماء قرآن اساسا جهاد را تشریع کرده است نه به عنوان تهاجم و تغلب بلکه به عنوان مبارزه با تهاجم.^[۳۳]
بنابراین، از این نقطه نظر توسل به زور در مقام دفاع جایز است و در هیچ وضعیت دیگر مجاز نیست ، برای مبارزه با تهاجم جایز است نه در جای دیگر.^[۳۴] با توجه به مطالعاتی که انجام شد به این نتیجه رسیدیم که تا زمانی که امکان رسیدن به اهداف اسلام از طریق مسالمت آمیز وجود دارد جهاد اجازه داده نشده است و در بعضی از موارد جهاد اجازه داده شده است . برای مثال
۱-جنگ برای دفاع از جان
۲-جنگ با شور شیان علیه حکومت اسلامی
۳-برای بر طرف کردن کفر به خدا^[۳۵]
بر این اساس مشخص میشود که اسلام اولین روشی که به کار می برد روش مسالمت آمیز است و از طریق صلح جویانه در صدد احقاق حق خود بر می آید و اگر این روش کارساز نبود از طریق دست بردن به شمشیر و جهاد آن هم همان طور که اشاره شده است در مورد مشخص و با اهداف مشخص شده و همچنین جنگ و تهاجم در اسلام منع شده است تا زمانی که به صورت مسالمت آمیز با هم زندگی میکنند و اگر زمانی دولتی از این قانون تخطی کرد این اجازه داده شده است که در مقابل تهاجم و یا تجاوز ایستادگیکرد و از حق و حقوق اسلام و مسلمانان دفاع کرد .
شهید مطهری در کتاب جهاد به این مسئله اشاره کرده است که اسلام جهاد را برای چی وضع کرده است ؟
بعضی ها معتقدند که اساسا در دین نباید جهاد وجود داشته باشد. در دین نباید قانون جنگ وجود داشته باشد چون جنگ بد چیزیست دین باید بر ضد جنگ باشد نه این که خودش قانون جنگ وضع کرده باشد و ما می دانیم که یکی از فروع دین اسلام جهاد است .
جنگ یا تجاوز از دیدگاه شهید مطهری در کتاب جهاد : آیا جنگ مطلقا بد است ؟ حتی در مقام دفاع از یک حق و یا تهاجم و تجاوز بد است ؟ پس باید مورد منظور جنگ را به دست آورد که برای چه منظوری و چه هدفی است یک وقت است که جنگ تهاجم است، یعنی مثلا فرد یا ملتی چشم طمع به ثروت مردمی میدوزد و با این که تحت تاثیر جاه طلبی فراوان و تفوق طلبی و برتری طلبی قرار میگیرد و ادعا میکند که نژاد من فوق همه نژادهاست پس بر همهی نژادهای دیگر باید حکومت کرد که این هدف هدفهای نادرست است جنگی که به خاطر تصاحب سرزمینی باشد یا به خاطر تصاحب ثروت یا به خاطر تحقیر مردمی باشد این تهاجم می شود، این جنگ مسلما بد است .
ولی اگر جنگی برای دفع تهاجم باشد ( جنگ دفاعی )و دیگری به سرزمین ما تهاجم کرده است به مال و ثروت ما چشم دوخته است و به حریت و آزادی ما چشم دوخته این جا دین چه میگوید ؟ در این جا دین می گوید باید بجنگید صلح تا جایی امکان دارد که همزیستی مسالمت آمیز داشته باشیم اگر به حقوق ما تجاوز شد باید جنگید و دفاع کرد. شهید مطهری این عقیده را دارد که اگر کسی بگوید ما مخالف جنگ هستیم و جنگ مطلقا بد است چه جنگی که تهاجم باشد و چه جنگی که دفاع و مبارزه با تهاجم باشد اشتباه کرده است جنگ به معنی تهاجم قطعا بد است و جنگ به معنی ایستادگی در مقابل تهاجم قطعا خوب است و از ضروریات زندگی بشر است .
مبحث دوم : تحول حقوق بین الملل از جنگ جهانی اول تا تصویب موافقتنامه لندن و منشور نورنبرگ
جامعه ی ملل و محدودیت توسل به زور :در طول جنگ جهانی اول و پس از آن حساسیت کشورها در خصوص منع توسل به زور و حل مسالمت آمیز اختلافات افزایش یافت . نتایج ناخوشایند جنگ ، شکست اقداماتی که برای صلح صورت گرفته بود و وسعت محدوده جنگ دیدگاه های جدیدی را در پیش روی کشورها قرار داده بود .^[۳۶]
کنفرانس صلح در سال ۱۹۱۹ در پاریس تشکیل شد که مهم ترین نتیجه آن تشکیل جامعه ی ملل و تنظیم مقررات مختلف از جمله فراهم نمودن موجبات لازمه برای همکاری دول و ملل به منظور حل مسالمت آمیز اختلافات بین المللی بود میثاق جامعه ی ملل که قسمت اول قرار صلح ورسای ( ۱۹۱۹ ) را در بر می گرفت در تاریخ ۱۰ ژانویه ۱۹۲۰ قدرت اجرایی پیدا نمود. ^[۳۷]
در تنظیم میثاق سعی بر آن شد که یک مبنای تحکیم یافته حقوقی برای کلیه کشورهای جهان و نه منطقه ای خاص به منظور جلوگیری از توسل به زور و حل مسالمت آمیز اختلافات ایجاد شود .
گفتار اول: معاهده ورسای و پیمان بریان- کلوگ
الف : معاهده ورسای
« پیمان ورسای قرار دادی است که در ۲۸ ژوئن سال ۱۹۱۹ میلادی در کاخ ورسای واقع در حومه پاریس به امضا طرفین درگیر جنگ جهانی یکم رسید و رسما به نخستین جنگ جهانی خاتمه داد هر چند که آتش جنگ در ۱۱ نوامبر ۱۹۱۸ خاموش شده بود این معاهده در تاریخ ۱۰ ژانویه ۱۹۲۰ به مرحله اجرا گذاشته شد این قرار داد از مشهورترین قراردادهای تاریخ است و با توجه به پیامدهاییکه داشت میتوان آن را در زمره تاثیر گذارترین و سرنوشت سازترین قرار دادهای تاریخ به حساب آورد در این معاهده امپراتوری آلمان باید خلع سلاح میشد و به متفقین خسارت می پرداخت ».^[۳۸]
ب : پیمان بریان کلوگ
پیمان بریان کلوگ با پیمان پاریس که به قرار داد تقبیح جنگ نیز معروف است^[۳۹]در ۲۷ اوت ۱۹۲۸ برای رفع نقایص میثاق تدوین شد به موجب این پیمان کشوری طرف قرار داد متعهد شدند که از اقدام به جنگ برای حل اختلافات بین المللی خودداری کنند . این برای اولین بار بود که در تاریخ حقوق بین الملل رسما توسل به جنگ برای حل اختلافات بین المللی ممنوع شد زیرا تا این تاریخ توسل به زور از مظاهر اقتدار و حاکمیت دولت ها بود .
این پیمان دارای یک مقدمه و سه ماده است در مقدمه آن آمده است که ملت های متمدن جهان برای تقبیح مشترک جنگ به عنوان ابزار سیاست ملی با یکدیگر متحد می شوند . در ماده یک این پیمان آمده است « طرفین معظم متعاهد به نام ملت های خود رسما اعلام میدارند که توسل به جنگ برای حل اختلافات بین المللی محکوم است و جنگ به عنوان ابزار سیاست ملی را در روابطشان با یکدیگر تقبیح می نمایند ».
ماده ۲ مقرر می دارد :
« طرفین متعاهد ، متعهد می شوند کلیه اختلافات و منازعاتشان را دارای هر ماهیت یا منشا که باشد جز از راه های مسالمت آمیز حل و رفع نمایند .
در ماده ۳ نیز قواعد مربوط به تصویب پیمان مندرج است .^[۴۰]
در این پیمان نه « دفاع مشروع » و نه « جنگ تجاوزکارانه » تعریف نشده اند . لذا مشخص نشد که این پیمان جنگ های کوتاه مدت را ممنوع کرده است یا جنگ های دارای خصیصه بین المللی و به معنای واقعی راه بوت در این خصوص اظهار میدارد که پیمان جنگ را فقط به موجب واژهی پذیرفته شدهی حقوق بین المللی بدون تعریفی از آن ممنوع کرده و اقدامات شامل جنگ های کوتاه مدت را دارای خصیصه صلح می داند .^[۴۱]
فرمول انصراف از جنگ اگر چه بی نظیر بود لیکن فاقد ضمانت اجرا بود . لذا در زمان الحاق کشورها به این پیمان اگر چه تعداد آن ها از اعضای جامعهی ملل نیز فزونی یافت لیکن در زمان عضویت به این پیمان توسل به زور به عنوان وسیلهی اجرای سیاست ملی همچنان ادامه داشت . به عنوان مثال میتوان به اعلان جنگ ژاپن به امریکا در واقعهی پرل هاربر اشاره کرد که ژاپن هنوز در تحت الزام این پیمان قرار داشت مثال های دیگر در خصوص نقض پیمان عبارتند از تجاوز روسیه به چین در سال ۱۹۲۹ ، اشغال لهستان در سال ۱۹۳۰ توسط روسیه ،اشغال منچوری به وسیله ژاپن در سال ۱۹۳۱ تهاجم پرو به کلمبیا در سال ۱۹۳۲ ، حمله پاراگوئه به بولیوی در سال ۱۹۳۲ .^[۴۲]
وقایع بعدی که با ماهیت توسل به زور در حقیقت ناقض پیمان بریان – کلوگ به شمار رفته و جنگ جهانی دوم را به دنبال داشتند شامل حمله ایتالیا به حبشه در سال ۶ – ۱۹۳۵ ، حمله ژاپن به چین در سال ۱۹۳۷ ، اشغال اتریش و چکسلواکی توسط آلمان در سال ۱۹۳۹ و اشغال لهستان در اواخر همان سال می باشد .

ارتقا قابلیت ها و توانایی های دانشجویان اساسی ترین نیاز بازار کار امروز تلقی می شود و نتیجه آن که دانشجویان امروزی نمی بایست صرفا دریافت کننده اطلاعات علمی باشد، بلکه انتظار می رود تا بتواندگستره دانش خود را سمت بخشیده و از آن دانش فعالانه و تحت نظات مربیان و استادان خود استفاده نماید.

۴

بررسی موانع توسعه فناوری های کشاورزی در پارک های علم و فناوری دانشگاه تهران

داودی و همکاران، ۱۳۹۰

فقدان زیر ساخت های لازم به منظور توسعه فناوری، عدم آشنایی با قوانین مربوط به مالکیت فکری، عدم شناخت از پارک های با کیفیت خدمات رسانی بالا در کشورهای دیگر و عدم توجه به مقوله انتقال فناوری در بخش کشاورزی و روستایی در سیاست های کلان کشور می باشد.

۵

بررسی شاخص های فردی موثر مدیران شرکت های فناورنوپا (مطالعه موردی شرکت های مستقر در پارک علم و فناوری خراسان

ملک زاده و کیانی، ۱۳۹۰

از میان ویژگی های متعدد شخصیتی افراد، ۶ ویژگی و شاخص فردی برجسته انتخاب شد که عبارتند از: داشتن اعتماد به نفس، توانایی رهبری، خلاقیت وابتکار، مشارکت و تفویض اختیار، مهارت های روابط انسانی و کنترل درونی

۶

تعیین و اولویت بندی عوامل مؤثر بر موفقیت مدیریت دانش در پارک های علم و فناوری

سالاری، ۱۳۹۰

عوامل اصلی موثر بر موفقیت مدیریت دانش در پارک علم و فناوری به صورت: نیروی انسانی، استراتژی، مدیریت، فرهنگ سازمانی، فرایندها، ارزیابی و فناوری اطلاعات تعیین شدند.

۷

بررسی تأثیر پارکهای علم وفناوری برمیزان کارآفرینی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه

نریمانی، ۱۳۸۹

بین پارکهای علم و فناوری و جذب کارآفرینان و دانش آموختگان ارتباط معنا داری وجود دارد.

۸

شناسایی و تحلیل موانع کارآفرینی در آموزش عالی کشاورزی از دیدگاه دانشجویان کارشناسی ارشد استان تهران

حسینی، ۱۳۸۹

فقدان یا کمبود حمایت دولتی از مشاغل کشاورزی مهمترین مانع برای اشتغال فارغ التحصیلان در بخش کشاورزی است.

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

۹

ﻋﻮاﻣﻞ ﺑﺎزدارﻧﺪه ﮐﺎرآﻓﺮﯾﻨﯽ در ﺑﯿﻦ ﻓﺎرغ اﻟﺘﺤﺼﯿﻼن ﮐﺸﺎورزی در استان بوشهر

حجازی و شکاری، ۱۳۸۷

در ﺑﯿﻦ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﺷﺨﺼﯿﺘﯽ، ﮐﻢ ﺑﻮدن روﺣﯿﻪ اﺳﺘﻘﻼلﻃﻠﺒﯽ، ﻣﺮﮐﺰ ﮐﻨﺘﺮل دروﻧﯽ و رﯾﺴﮏ ﭘﺬﯾﺮی ﻣﻬﻤﺘﺮﯾﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ﺑﺎزدارﻧﺪه ﮐﺎرآﻓﺮﯾﻨﯽ ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ. از ﺑﯿﻦ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﻣﺤﯿﻄﯽ، ﻣﻘﺪار و ﮐﯿﻔﯿـﺖ آﻣﻮزشﻫﺎی ﻋﻤﻠﯽ، ﻣﺨﺎﻃﺮه آﻣﯿﺰ ﺑﻮدن ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﮔﺰاری در ﺑﺨﺶ ﮐﺸﺎورزی و ﻣﺤﺪودﯾﺖ ﻫﺎی ﻗـﺎﻧﻮﻧﯽ و اداری از ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻬﻢ ﺑﺎزدارﻧﺪه ﮐﺎرآﻓﺮﯾﻨﯽ ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ.

۱۰

عوامل موثر بر عملکرد کارآفرینانه دانش آموختگان آموزش عالی کشاورزی و منابع طبیعی ایران

اسکندری و همکاران، ۱۳۸۵

)گرایشهای کارآفرینانه کسب وکار، تمایلات کارآفرینانه اعضای اصلی کسب وکار، پویایی محیط و رقابتی بودن بازار تأثیر مثبت و معنی داری در عملکرد کارآفرینانه کسب وکار دارند؛ ۲)از دیدگاه پاسخگویان، محیط پیرامون کسب وکار حامی رفتار کارآفرینانه نبوده بلکه مانع رشد و توسعه کارآفرینی در بخش کشاورزی به حساب آمده است و ۳)درحالی که آموزش نقش مثبت و معنی داری بر عملکرد کارآفرینانه دارد.

۱۱

بررسی قابلیت های کارآفرینی دانشجویان دانشگاه اصفهان

بدری و همکاران، ۱۳۸۳

قابلیت های کارآفرینی دانشجویان در زمینه استقلال طلبی، کنترل درونی، انگیزه پیشرفت و خلاقیت بالاتر از حد میانگین بود، اما نمرات ریسک پذیری از متوسط پایین تر بود.

یک سازمان از بیرون و درون تحت فشار قرار دارد. از بیرون، لازم است نسبت به معضلاتی همچون رقابت فزاینده جهانی، تغییرات سریع، تقاضاهای جدید برای کیفیت خدمات و منابع محدود از خود عکس العمل مناسب نشان دهد و از درون نیز، کارکنان احساس می کنند متضرر و تحقیر شده و کارهای محوله بیش از توان آنهاست بطوریکه نسبت به سازمانی که از آنها درخواست های جدید می کند و مقررات سازمانی را تغییر می دهد، احساس نا امیدی می کنند و در عین حال، آنها خواستار درک، خلوص و رضایت بیشتری را از کار خودشان می خواهند.

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

25
بطور کلی، دلایل توانمندسازی کارکنان به دو دسته عوامل تقسیم می شود(رفیق احمد، 1998):

• • عواملی که باعث افزایش انگیزه و بهبود بهره وری کارکنان می گردد.

• • عواملی که موجبات بهبود کیفیت خدمات به مشتریان را فراهم می سازند.

در نتیجه توانمندسازی، نوع نگرش و نحوه رفتار کارکنان تغییر می یابد. تغییر در نگرش کارکنان منجر به افزاش رضایت شغلی، کاهش استرس و تقلیل ابهام می گردد. تحقیقات نشان داده است که قدرت تصمیم گیری، استقلال در کار و آزادی تصمیم گیری با افزایش رضایت شغلی و کاهش نقش استرس ارتباط دارد.
توانمندسازی دارای نتایج رفتار مهم نیز می باشد. به عنوان مثال توانمندسازی می تواند اعتماد به نفس کارکنان را افزایش دهد زیرا آزادی عمل در کار به آنها اجازه می دهد که بهترین شیوه را برای انجام کارها انتخاب کنند. همچنین توانمندسازی کارکنان را از قدرت انطباق بیشتری برخوردار می‌سازد و بالاخره توانمندسازی موجب می‌گردد که کارکنان به نیازهای مشتریان سریعتر پاسخ گفته و در ارجاع درخواست های مشتریان به مدیران صف وقت کمتری تلف شود.
2-4- ویژگی سازمان توانمند :
سازمان توانمند، ویژگی های زیر را دارد:

• • بر غنی شدن شغل می افزاید.

• • مهارتها و وظائف تشکیل دهنده شغل را توسعه می بخشد.

• • برای ابداع، نوآوری و خلاقیت، زمینه ای مساعد به وجود می آورد.

• • رضایت مشتری را تامین می کند.

در سازمانی که کارکنان توانمند شده اند، آنان:

• • برای ایفای نقش و تحقق اهداف سازمانی، احساس عدم توانایی نمی کنند.

26

• • کارهای بزرگ را بر کارهای روزمره، جرات را بر احتیاط و آزادی عمل را بر وابستگی ترجیح می دهند.

• • بدون ترس و واهمه نقطه نظرهای خود را آزادانه بیان می کنند.

• • بر احساس باور و عقیده درونی و از روی اشتیاق کار می کنند نه بر اساس فشاری که از بیرون وارد می شود.

• • به دلیل احساس توانایی و آزادی عمل رضایت درونی دارند که با پول و پاداش قابل تامین نمی‌باشد.

• • مسئولیت اقدامات خود را به عهده می گیرند و پاسخگوی عملکرد خود می باشند.

• • اختیارات و قدرت به کارکنان تفویض می شود.

• • کارکنان به عنوان بخش اصلی ارائه راه حل مشکات خود و سازمان مطرح می شوند.

2-5- فرایند توانمندسازی:
برای ایجاد فرایند توانمندسازی در سازمانهای دولتی، وجود زمینه های فردی و سازمانی ضرورت دارد. زمینه های سازمانی برای فرایند توانمند سازی عبارتند از فرهنگ سازمانی حمایتی و مشارکتی و طراحی یک تیم کاری. برای توانمندسازی باید تیم کاری طراحی گردد تا افراد دارای وظایف وسیعتر و مسئولیتت پذیری بیشتری باشند. زمینه های فردی مورد نیاز برای فرایند توانمندسازی، عبارتند از: مهارتهای شایستگی و لیاقت، مهارتهای فرآیندی ویژه، بهبود رفتارهای کمکی، مهارتهای ارتباطی، توانایی و ظرفیت فیزیولوژیکی برای درگیر شدن در فعالیتهای مشارکتی، انگیزه داشتن برای فعالیت های خودکار(مقیمی، 1380). نقش مدیران در فرایند توانمندسازی و توان افزایی زیر دستان پراهمیت است؛ چرا که مدیران از اختیاراتشان چشم پوشی کرده و آنها را برای موجه شدن با چالش های جدید، توانمند می‌کنند.(کولینز، 1995 ).
الگوی مدیریت فرایند توانمندسازی (شکل زیر) شش مرحله اساسی را مشخص می کند که باید آنها را در برنامه ریزی، اقدام و ارزیابی ابتکار عمل سازمان در جهت توسعه و تقویت توانمند سازی به کار برد. این مراحل یک فرایند حلقه بسته ایجاد می کنند که نهایتاً به بهبود مستمر منجر می شود. مراحل عبارتند از:
27
نمودار 2-1- الگوی مدیریت فرایند توانمندسازی( کینلا،43، 1383)
اهداف توانمندسازی
دستاوردها
معنی توانمندسازی
آموزش
تعیین اهداف و راهبردها
تعریف و ابلاغ
بهبود مستمر
ارزیابی و اصلاح
تطبیق ساختار سازمان
تطبیق نظام های سازمان
راهبردهای توانمندسازی
کنترل هایی برای توانمندسازی
نقش ها و وظایف
2-5-1- مرحله اول: تعریف و ابلاغ
در این مرحله مفهوم توانمندسازی باید به درون سازمان وارد شود. انتقال، مانند هر چیز با فرایند توانمندسازی، باید با درگیر ساختن کامل اعضای سازمان، مشتریان و عرضه کنندگان انجام پذیرد. برای انتقال می‌توان راه های زیر را استفاده کرد :

• استفاده از نشریات رسمی، مانند بیانیه های خط مشی، خبرنامه های مدیریت و …

در بیت موازنه رعایت شده است.
بین مدرّس و تدریس و ادریس صنعت اشتقاق وجود دارد.
بین مذکر و تذکیر و ذکر صنعت اشتقاق وجود دارد.
معنی بیت: دل خاقانی به مثابه معلمی برای تدریس حکمت ادریس (که به کثرت علم معروف است) بوده و درگاهش تداعی کننده و یادآور او اَدنی (یا نزدیکتر) است. (دل او معدن علم و درگاهش یادآور مقام قرب الهی است).

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

۲۷)مبارزان سخن پیش او فکنده کلاه مناظران جهان پیش او دریده قبا
کلاه پیش کسی فکند؛ کلاه پیش کسی نهادن: کنایه از اظهار عجز، فروتنی کردن، سجده نمودن، سر بزیر گذاشتن (فرهنگ کنایات).
قبا دریدن: جامه پاره کردن، کنایه از بی قراری کردن و نیز خاموش بودن (فرهنگ کنایات).
در بیت صنعت ترصیع یا موازنه وجود دارد.
بین کلاه و قبا مراعات النظیر وجود دارد.
معنی بیت: پیشی جویان در سخنوری در مقابل او سر عجز و فروتنی بر زمین گذاشته‌اند و مناظره کنندگان گیتی پیش او بی قراری کرده و یا خاموش مانده اند.
۲۸)نموده موعظتش احتما و آنگاهی ز نظم ریخته در حلقها شراب شفا
احتما؛ احتماء: پرهیز کردن، پرهیز بیمار از چیزهای زیان آور (معین).
شراب شفا: اضافه تشبیهی.
بین احتما، شفا و نیز شراب تناسب وجود دارد.
معنی بیت: پند و مواعظ خاقانی موجب پرهیز افراد از بیماری زیان آور گناهان گشته و او با نظم و اشعارش در حلقها شراب شفا بخش ریخته است. (مواعظ و پند و اشعار خاقانی موجب پرهیز از گناهان و سبب شفای دل و روح آنهاست).
۲۹)دماغ خشک معادی دین و سنّت را شده کلام مفیدش طریفل سودا
دماغ خشک: مغزی که از فکر و اندیشه خالی باشد و کنایه از پژمردگی و افسردگی (فرهنگنامه شعری).
طریفل: دوایی است مرکب از سه دوای آمله و هلیله و بلیله، لفظ مذکور معرب از تری پهل هندی است که به معنی سه ثمر است، چه سه دوای مذکور (آمله، هلیله، بلیله) هر یک ثمر درختی است. طریفل مخفف لفظ اِطریفل است. (تعلیقات دیوان مجیر، ص ۴۹۸).
سودا: یکی از اخلاط چهارگانه که مقر آن طحال است.
مالیخولیا: وسواس، خیال فاسد، ملالت (معین).
توضیح: ظاهراً طریفل برای مرض سودا (بهم خوردن تعادل یکی از اخلاط چهارگانه) مفید بوده است.
معنی بیت: برای مغز افسرده دشمنان دین و سنّت کلام خاقانی و سخنان و شعر مفید او مانند دوایی بود که درمان مرض سوداوی بود.
۳۰)ز بهر لخلخه‌ای اهل شرک و بدعت را طبیب وار به معجون نظم کرده دوا
لخلخه (عربی، جمع آن لخالخ): عطری آمیخته از چند عطر به دستوری خاص (لغتنامه).
ترکیبی است که آن را به جهت تقویت دماغ ترتیب دهند، و گوی عنبری باشد که از عود قماری و لادن و مشک و کافور سازند (برهان).
معجون نظم: اضافه تشبیهی.
بین طبیب و دوا تناسب وجود دارد.
معنی بیت: خاقانی مانند طبیب از نظم خود که مثل دارویی ترکیبی است به عنوان لخلخه (ترکیبی برای تقویت قوه دماغی) برای درمان بیماران جهل و شرک و نوآوری در دین استفاده می‌کند.
۳۱)به خانقاه تزهد ز بهر عزّ ابد نهاده سفره اسلام و داده بانگ صلا
خانقاه تزهد: سرایی که در آن عبادت کنند. (فرهنگنامه شعری).
خانقاه: معرب خانگاه و آن خانه‌ای باشد که درویشان و مشایخ در آن عبادت کنند و به سر برند. خانگه (برهان).
خانقاه تزهد: سرایی که در آن عبادت کنند (فرهنگنامه شعری)
سفره اسلام: آیین شرع اسلام، قرآن (فرهنگ نامه شعری).
بانگ صلا دادن: بانگ و فریادی که درویشان و فقرا را به طعام می‌خواند.( فرهنگنامه شعری).
معنی بیت: خاقانی در سرای عبادت از برای عزّت ابدی آیین شرع اسلام را برپا کرده و فریاد دعوت از درویشان و فقرا را برای طعام سر داده است.
۳۲)زهی بزرگ حکیمی که از علوم تو شد جهان فضل به خوشی چو جنّت المأوی
زهی: از ادات تحسین، آفرین (معین).
جنّت المأوی: بهشت، جای پرهیزگاران (فرهنگنامه شعری).
در قرآن آیه ۱۵ نجم، آمده: عندها جنه الماوی.
ترجمه: گفت: جنّت مأوی نزدیک آن درخت (سدره المنتهی) است. (تعلیقات دیوان مجیر).
شاعر در این بیت از غیبت به خطاب عدول کرده (التفات) و تا آخر قصیده ممدوح خود را مخاطب قرار داده و در توصیف او اغراق و مبالغه را به غلو نزدیک کرده است.
معنی بیت: آفرین بر تو، حکیم بزرگی که در سایه علم و دانش تو جهان علم وفضل به خوشی و طراوت بهشت شده است.
۳۳)نداد شبه تو تأثیر اختر و ارکان نزاد مثل تو از نسل آدم و حوا
تأثیر اختر:  قصیده‌ی ۱، بیت ۵۹ .
ارکان: منظور ارکان اربعه باشد. عناصر اربعه را به اعتبار آنکه ارکان ترکیبی و وجودی موجودات طبیعیه‌اند، ارکان اربعه می‌نامند. (تعلیقات دیوان مجیر).
چهار ارکان: چهار آخشیجان، باد و خاک و آب و آتش (معین).
نزاد: فعل زادن، به صورت لازم به کار رفته است.
در بیت موازنه رعایت شده است.
معنی بیت: تأثیر اختران و نیز ارکان ترکیبی و وجودی موجودات طبیعیه (چهار آخشیج)، نظیر تو را به جهان نداده است و کسی مثل تو از نسل آدم و حوا، زاییده نشده است.
۳۴)به حضرت تو تقرب کنند اهل علوم که هست حضرت تو عین عروه الوثقی
عروه الوثقی: دستاویز استوار و محکم، این ترکیب در قرآن مجید در آیه‌های (۲۵۶ سوره بقره، و ۲۲ سوره لقمان) آمده است و ظاهراً به آیه نخستین اشارت دارد:« لا اکراه فی الدین قد تبین الرشد من الغی فمن یکفر بالطاغوت و یؤمن بالله فقداستمسک بالعروه الوثقی لا انفصام لها والله سمیع علیم».
ترجمه: در دین اجباری نیست، رشد از گمراهی آشکار شده است و هر که طاغوت را انکار کند و به خدا ایمان آورد، به ریسمان استواری درآویخته که آنرا گسیختن نیست و خدای، شنوا و داناست. (تعلیقات دیوان مجیر).